Lý do có tục mũ gai đai chuối và chống gậy trong đám tang, xưa nay đều phải thế

Nguyên nhân

Thời xưa, con đường đi lại còn rất gian nan, có những đoạn leo núi cao, người quá cố được mai táng ở những nơi xa xôi, thậm chí trong rừng hoặc trong hang động. Có trường hợp, con cái thương xót cha mẹ mất mát, đến nỗi không còn ý thức đến sự an toàn của bản thân, và có nguy cơ tự gây thương tổn cho mình.

Để tránh tình huống đáng tiếc đó, người ta đã quy định việc đội mũ bảo hiểm và sử dụng gậy đề phòng. Những vật liệu dùng để làm mũ và gậy thường là những vật liệu dễ kiếm như rơm, lá chuối, dây gai, dây đay. Từ kinh nghiệm thực tế của một số người, phong tục này dần trở nên phổ biến.

Tục mũ gai đai chuối cũng là nét đẹp văn hóa của người Việt Nam ta. Dù trải qua bao sự đổi thay của xã hội thì phong tục này vẫn được duy trì cho tới tận ngày nay.

Vì trong cuộc sống hàng ngày, khi làm việc trên cánh đồng, trong rừng hoặc di chuyển, mọi người thường mặc quần áo gọn nhẹ, nhưng khi tham gia tang lễ, họ lại mặc áo dài rộng, dễ bị vướng phải những gai góc. Do đó, việc có dây đai giúp tránh gai góc và đồng thời cũng xuất phát từ nỗi lo trùng tang thảm hại.

Tạo cân bằng xã hội không phân biệt giàu nghèo

Điều hiển nhiên khi trở về với đất thì ai cũng giống như ai không phân biệt giàu nghèo. Giống như câu cửa miệng ta hay nói "chết là hết" không mang theo được gì ở cõi nhân gian. Vì vậy mà tục mũ gai đai chuối với những chất liệu hết sức bình dân, ai cũng có thể kiếm được lúc cần.

Đó có thể là rơm, lá chuối khô, dây đay, dây gai ai cũng tự liệu được. Người giàu cũng như nghèo chết là bình đẳng, không có so cao thấp, sang hèn nên mới có câu "giàu nghèo cũng thế mà thôi".

Áo xô và con trai chống gậy trong tang lễ

Trang phục áo xô trong tang lễ

Theo phong thủy, trang phục trong tang lễ còn thể hiện tình cảm thân sơ, ruột thịt với người đã khuất. Biểu thị tình cảm thiêng liêng với người quá cố. Trang phục là yếu tố không thể thiếu trong toàn bộ nghi thức lễ tang. Thế nhưng trang phục đó ra sao, chất liệu như thế nào cũng là điều vô cùng quan trọng.

Trang phục áo xô là yếu tố không thể thiếu trong toàn bộ nghi thức lễ tang.

Từ bao đời nay trong tang lễ trang phục đã trở thành phong tục với áo xô trắng, thể hiện là nhà có tang ma.

Cho đến tận ngày nay dù đã có nhiều thay đổi cho phù hợp với thời đại mới thì áo xô trắng trong đám tang vẫn còn tồn tại để nói lên nỗi đau của người ở lại không màng đến giàu sang phú quý, tỏ lòng tiếc thương cho người đã khuất.

Con trai chống gậy trong tang lễ

Với lòng thành kính và tiếc thương vô hạn mà con cái dành cho cha mẹ quá cố. Trong đám tang của cha, người con trai sẽ chống gậy tre đi sát ngay sau quan tài. Tang mẹ thì con trai chống gậy vông, đi giật lùi phía trước quan tài với quan niệm "cha đưa mẹ đón".

Nếu con trai nào vắng mặt không thể tiễn đưa thì treo cái gậy của người đó ở đầu đoạn đại dư.

Hay người con trai nào đã mất thì người ăn thờ tự của người đó sẽ thay thế chống gậy. Cũng có nhiều quan niệm khác nhau xoay quanh vấn đề chống gậy cho cha thì đi phía sau còn chống gậy cho mẹ thì đi phía trước. Đưa đám cha phải chống gậy tròn, đưa đám mẹ phải chống gậy vuông.

Trong đám tang của cha, người con trai sẽ chống gậy tre đi sát ngay sau quan tài. Tang mẹ thì con trai chống gậy vông, đi giật lùi phía trước quan tài với quan niệm "cha đưa mẹ đón".

Gậy tre tượng trưng cho sự ngay thẳng, cứng rắn, sự nghiêm khắc của người cha khi dạy dỗ con cái. Thể hiện sự uy nghi của trụ cột trong gia đình, khi mất đi thì vị thế cũng không hề thay đổi.

Còn với người mẹ khi mất con trai chống gậy vông là tượng trưng cho sự thuần hậu, mềm dẻo, đảm đang, vun vén cho gia đình hạnh phúc. Đối với người phụ nữ thì tình yêu thương mà họ dành cho con cái là vô bờ bến.

* Thông tin phong thủy trong bài mang tính tham khảo.