Lý do lãi suất khó giảm năm nay

Tại Talkshow "Doanh nghiệp hợp lực cho tăng trưởng 2 con số" do Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA) tổ chức ngày 8/8, TS Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách tài chính tiền tệ quốc gia, đã đưa ra lý giải việc lãi suất liên tục tăng thời gian qua.

Cụ thể, theo TS Cấn Văn Lực, khi tín dụng tăng cao, ngân hàng buộc phải nâng mặt bằng lãi suất để thu hút tiền gửi từ người dân nhằm đảm bảo nguồn vốn.

Một lý do khác, theo ông, Việt Nam hiện có nhiều kênh đầu tư khác như vàng, chứng khoán, bất động sản. Nếu lãi suất ngân hàng không đủ sức hấp dẫn, dòng tiền sẽ dịch chuyển sang các kênh này. Bên cạnh đó, hệ thống ngân hàng phải đảm bảo lãi suất thực dương để giữ chân người dân.

TS Cấn Văn Lực (bên phải) và TS Trần Du Lịch (bên trái) tại Talkshow ngày 8/8. Ảnh: HUBA.

Giải pháp nào cho doanh nghiệp?

“Khi nhu cầu vốn quá lớn như năm ngoái và tiếp tục kéo dài đến năm nay, rõ ràng lãi suất đầu vào bị đẩy lên. Nếu bây giờ giảm lãi suất sâu, tiền sẽ không vào ngân hàng mà chảy sang các kênh đầu tư khác, gây khó khăn cho hệ thống”, ông Lực nói.

Đồng quan điểm với TS Cấn Văn Lực, TS Trần Du Lịch cho rằng không nên kỳ vọng lãi suất sẽ giảm trong năm nay vì mục tiêu vừa phải tăng trưởng kinh tế, vừa phải kiểm soát lạm phát. Hiện nay, mức lạm phát mục tiêu mà Quốc hội cho phép là 4,5% và thực tế, chỉ số CPI đã tiếp cận mức này.

Theo ông, khó khăn hiện nay là nền kinh tế đang quá phụ thuộc vào hệ thống ngân hàng thương mại. Chức năng của ngân hàng thương mại chủ yếu là cung cấp vốn ngắn hạn, nhưng nay lại gánh vác cả phần vốn trung và dài hạn - thứ vốn dĩ phải thông qua thị trường vốn và các định chế tài chính khác.

“Nếu chúng ta tiếp tục chỉ dựa vào ngân hàng thương mại thì rất khó để giảm giá vốn xuống”, TS Lịch nói.

Để tiếp cận nguồn vốn rẻ, ông Từ Tiến Phát, Tổng giám đốc ACB, gợi ý doanh nghiệp xuất khẩu có thể vay bằng USD với lãi suất chỉ khoảng 4%. Nếu tính cả biến động tỷ giá (khoảng 1-1,5%), tổng chi phí vốn tối đa 6%. Nếu lo ngại biến động tỷ giá, doanh nghiệp có thể sử dụng các biện pháp phái sinh lãi suất hoặc mua bán có kỳ hạn, khi đó chi phí còn khoảng 2-3%, rẻ hơn nhiều so với mức lãi suất trên 10% hiện nay.

Với doanh nghiệp quy mô vừa, lãnh đạo Ngân hàng ACB gợi ý có thể tiếp cận nguồn vốn qua trái phiếu với thời hạn dài hơn từ 5 năm, 7 năm, thậm chí 10 năm.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quốc Kỳ, Chủ tịch HĐQT CTCP Du lịch Vietravel, doanh nghiệp hiện rất e ngại vay USD do khó dự báo biến động tỷ giá, dẫn đến việc chênh lệch tỷ giá có thể khiến doanh nghiệp chịu thua lỗ. Trong khi đó, vay bằng tiền VND với lãi suất 11-13% lại không có cách nào cân đối được bài toán kinh doanh từ nay đến cuối năm.

"Doanh nghiệp cần một giải pháp cụ thể và đủ mạnh để vượt qua giai đoạn này. Nếu chúng ta không có giải pháp đủ mạnh thì khi họp xong, bàn xong, đưa ra chính sách mà cơ chế triển khai không có thì làm sao chính sách chạy được", ông Kỳ nói.

Muốn tăng trưởng 2 con số, TP.HCM phải tăng tốc

Quay trở lại cách thức để doanh nghiệp hợp lực giúp TP.HCM đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số, ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch HUBA - nhấn mạnh việc tăng trưởng này vừa là cơ hội vừa là thách thức lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp.

Theo ông, bất kỳ doanh nghiệp nào cũng mong muốn tăng trưởng ở mức cao nhất, nhưng để thực hiện được mục tiêu này cần có sự hợp lực chặt chẽ giữa 3 phía là cộng đồng doanh nghiệp, nhà nước và toàn xã hội. Điểm nghẽn lớn nhất mà các doanh nghiệp đang phải đối mặt là nguồn lực.

Phân tích sâu hơn về vấn đề này, ông Hòa chỉ ra áp lực về vốn và lãi suất hiện nay là một thách thức lớn vì nền kinh tế vẫn phụ thuộc vào nguồn vốn tín dụng. Để tháo gỡ khó khăn này, ông kiến nghị Nhà nước có những chính sách hấp dẫn để huy động vốn từ bên ngoài và các nguồn nhàn rỗi trong xã hội.

Bên cạnh đó, ông Hòa đặt nhiều kỳ vọng về sự ra đời của VIFC-HCMC sẽ giúp thu hút các quỹ đầu tư và dòng vốn ngoại đổ vào TP.HCM.

Về phía doanh nghiệp, đại diện HUBA cho rằng các doanh nghiệp cũng cần có trách nhiệm tự soi lại mình, chủ động điều chỉnh chiến lược và đẩy mạnh đào tạo, thực hiện chuyển đổi số và chuyển đổi xanh để thích ứng với thị trường.