Malaysia cấm trẻ em dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội theo quy định mới

Một bé trai sử dụng điện thoại di động bên trong nhà thờ Hồi giáo ở Putrajaya. Ảnh: AFP

Kể từ ngày 1.6, Malaysia bắt đầu thực thi quy định xác minh độ tuổi đối với các nền tảng mạng xã hội. Theo đó, trẻ em dưới 16 tuổi sẽ không được phép tạo tài khoản mới, trong khi tất cả người dùng hiện tại phải xác nhận danh tính bằng các giấy tờ do chính phủ cấp.

Các biện pháp này được triển khai theo Đạo luật An toàn Trực tuyến 2025 và do Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện Malaysia thực hiện thông qua hai bộ quy tắc bổ trợ.

Bộ quy tắc bảo vệ trẻ em yêu cầu các nền tảng áp dụng nguyên tắc “an toàn ngay từ khâu thiết kế”, còn Bộ quy tắc giảm thiểu rủi ro buộc các nền tảng phải đánh giá rủi ro, tăng cường quản lý nội dung và triển khai cơ chế gắn nhãn nội dung.

Theo quy định mới, cả người dùng mới và người dùng hiện tại đều phải xác minh độ tuổi bằng các giấy tờ được công nhận, bao gồm thẻ căn cước công dân Malaysia (MyKad), hộ chiếu hoặc hệ thống định danh số của chính phủ (MyDigital ID).

Ngoài ra, các nền tảng mạng xã hội cũng phải điều chỉnh thuật toán và hệ thống đề xuất nội dung nhằm giảm mức độ tiếp xúc của người dùng với những nội dung độc hại. Hoạt động quảng cáo trả phí sẽ chỉ được phép thực hiện đối với các tài khoản đã hoàn tất xác minh danh tính.

Các nền tảng không tuân thủ các yêu cầu trong Bộ quy tắc giảm thiểu rủi ro có thể bị phạt tới 10 triệu ringgit Malaysia (khoảng 2,5 triệu USD). Ủy ban Truyền thông và Đa phương tiện Malaysia cho biết sẽ dành một khoảng thời gian chuyển tiếp để các nhà cung cấp dịch vụ hoàn thiện việc tuân thủ quy định.

Việc triển khai các quy định mới diễn ra sau hàng loạt vụ việc bạo lực mà giới chức Malaysia cho rằng có liên quan, ít nhất một phần, đến mạng xã hội và trò chơi trực tuyến.

Tháng 10 năm ngoái, một nam sinh 14 tuổi đã đâm chết bạn học nữ tại khu vực Bandar Utama, gần Kuala Lumpur. Cảnh sát phát hiện một ghi chú viết tay đề cập đến các vụ xả súng học đường ở Mỹ, phim hoạt hình anime mang màu sắc phản địa đàng của Nhật Bản và các thuật ngữ trong trò chơi điện tử.

Cũng trong tháng đó, tại bang Johor, một bé trai 6 tuổi bị cáo buộc đã bị anh trai 9 tuổi tấn công sau khi vô tình xóa dữ liệu tiến trình chơi trên nền tảng trò chơi trực tuyến Roblox.

Việc chính thức thực thi các quy định từ ngày 1.6 đánh dấu bước tiến mới trong chính sách quản lý không gian mạng của Malaysia.

Trước đó, từ tháng 1.2025, Malaysia đã áp dụng cơ chế cấp phép đối với các nền tảng có từ 8 triệu người dùng trong nước trở lên. Tuy nhiên, sau khi một số công ty lớn, bao gồm Meta và X, không tự nguyện đăng ký theo yêu cầu, chính phủ nước này đã chuyển sang hình thức đăng ký bắt buộc kể từ đầu năm nay.

Động thái này từng vấp phải sự chỉ trích từ các tổ chức bảo vệ quyền tự do ngôn luận. Các quy định mới có nguy cơ bị sử dụng để hạn chế hoặc kiểm soát quyền tự do biểu đạt trên môi trường trực tuyến.

Cách tiếp cận của Malaysia nhìn chung tương đồng với xu hướng đang được nhiều quốc gia áp dụng. Tại Australia, một trong những quy định nghiêm ngặt nhất thế giới về mạng xã hội đã có hiệu lực từ tháng 12 năm ngoái, cấm trẻ em từ 16 tuổi trở xuống sở hữu tài khoản mạng xã hội.

Trước đó, giới chức Malaysia cũng cho biết sẽ nghiên cứu mô hình của Australia trước khi xây dựng khuôn khổ quản lý riêng.

Trong khi đó, Indonesia vào tháng 3 đã trở thành quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Á cấm trẻ em sở hữu tài khoản trên các nền tảng như YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live và Roblox. Sau đó, lệnh cấm này tiếp tục được mở rộng sang các nền tảng thương mại điện tử.