Mạng lưới trạm sạc xe điện tạo đà cho chuyển đổi xanh

Trạm sạc xe điện tại một bãi đỗ xe ở Bắc Kinh (Trung Quốc). Ảnh: TTXVN

Tại Mỹ, hạ tầng trạm sạc xe điện đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh mẽ. Trọng tâm không chỉ là lắp đặt càng nhiều bộ sạc càng tốt, mà ngày càng chuyển sang nâng cao độ tin cậy, cải thiện trải nghiệm của khách hàng và xây dựng các mô hình kinh doanh có khả năng sinh lời.

Ở châu Âu, nhiều quốc gia đã trở thành những hình mẫu trong việc xây dựng hệ thống trạm sạc điện, không chỉ về quy mô mà còn về tính đồng bộ, thông minh và khả năng tích hợp với lưới điện. Nhiều trạm sạc được kết hợp với các nguồn năng lượng tái tạo như điện mặt trời và điện gió, góp phần giảm áp lực lên hệ thống điện và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng sạch. Điển hình như ở Anh, mới đây đã thử nghiệm hệ thống trạm sạc điện mặt trời. Trong quá trình thử nghiệm, toàn bộ điện năng được lấy trực tiếp từ các trang trại điện mặt trời hoặc từ các bộ pin lithium-ion đã được sạc hoàn toàn bằng năng lượng mặt trời.

Trong khi đó Trung Quốc liên tục đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng trạm sạc, vươn lên trở thành một trong số các quốc gia dẫn đầu về mạng lưới sạc xe điện lớn nhất thế giới. Chỉ trong một thời gian ngắn, Trung Quốc đã xây dựng được mạng lưới trạm sạc quy mô lớn, phủ rộng trên cả nước, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển nhanh chóng của thị trường xe điện.

Tại Trung Quốc, mô hình phát triển hạ tầng trạm sạc được triển khai linh hoạt theo đặc điểm của từng địa phương. Ở các đô thị lớn, các trạm sạc tập trung được đầu tư với quy mô lớn nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng xe điện ngày càng tăng, đảm bảo mạng lưới “sạc mọi nơi”. Trong khi đó, tại các thành phố nhỏ và khu vực nông thôn, nhiều hộ gia đình và cá nhân chủ động lắp đặt các hộp sạc, để phục vụ nhu cầu cá nhân và kết hợp kinh doanh dịch vụ sạc điện. Không chỉ dừng ở quy mô, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh mạng lưới sạc nhanh và siêu nhanh để đáp ứng nhu cầu của người sử dụng.

Trong năm 2026, thị trường xe điện toàn cầu đã đánh dấu đột phá về công nghệ sạc pin siêu nhanh. Đây là xu hướng tất yếu của ngành công nghiệp xe điện, trong đó lợi thế không còn chỉ được quyết định bởi quy mô sản xuất hay thị phần, mà phụ thuộc ngày càng lớn vào tốc độ đổi mới, khả năng làm chủ công nghệ năng lượng và năng lực xây dựng hệ sinh thái sạc.

Bên cạnh đó, mô hình trạm sạc tích hợp nguồn năng lượng tái tạo kết hợp với hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) cũng nổi lên như một xu hướng phát triển tại nhiều quốc gia. Nhờ khai thác điện từ các nguồn tái tạo như điện mặt trời hoặc điện gió và lưu trữ trong hệ thống pin, các trạm sạc có thể vận hành ổn định ngay cả ở những khu vực có hạ tầng lưới điện hạn chế hoặc chưa được kết nối với lưới điện quốc gia.

Xu hướng này đang được triển khai tại nhiều quốc gia. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào lưới điện quốc gia, các trạm sạc khai thác điện từ hệ thống pin mặt trời và lưu trữ trong các bộ pin dung lượng lớn để cung cấp điện liên tục 24/7, kể cả vào ban đêm hoặc trong điều kiện lưới điện không ổn định. Chẳng hạn như một trạm sạc tại Mỹ được trang bị hơn 1.000 tấm pin mặt trời cùng hệ thống lưu trữ năng lượng có dung lượng 3,4MWh có thể vận hành hoàn toàn độc lập với lưới điện. Hay chiếc xe ô tô điện đã hoàn thành hành trình xuyên nước Anh chỉ bằng nguồn điện được tạo ra từ hệ thống pin mặt trời, không sử dụng xăng, không lấy điện từ lưới điện quốc gia và không phát sinh bất kỳ chi phí nhiên liệu nào.

Những ví dụ này cho thấy tương lai của ngành giao thông điện hóa không chỉ gắn với xe điện, mà còn phụ thuộc vào khả năng tích hợp giữa công nghệ sạc, lưu trữ năng lượng và các nguồn năng lượng tái tạo để hình thành một hệ sinh thái giao thông bền vững và tự chủ về năng lượng.