Mảng trắng lan rộng, đau rát miệng lưỡi là dấu hiệu bệnh gì?

Những mảng trắng trong miệng kéo dài nhiều ngày không biến mất có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiễm nấm Candida cần điều trị sớm. Ảnh: Pearvalleydental.

Thạc sĩ, bác sĩ nội trú Hoàng Quốc Tuấn, khoa Da liễu, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho biết mỗi ngày đơn vị tiếp nhận nhiều bệnh nhân đến khám vì cảm giác đau rát vùng miệng lưỡi kéo dài, ảnh hưởng rõ rệt đến ăn uống và sinh hoạt.

Qua thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ xác định nhiễm nấm Candida là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây ra tình trạng này.

Nhiều thể bệnh, dễ tái phát nếu điều trị không đúng

Theo bác sĩ Tuấn, nấm Candida vốn tồn tại tự nhiên trong khoang miệng nhưng sẽ phát triển mạnh và gây bệnh khi gặp điều kiện thuận lợi. Nguy cơ mắc bệnh tăng cao ở những người bị đái tháo đường, suy giảm miễn dịch như HIV, ung thư, hoặc bệnh nhân đang điều trị bằng corticoid, kháng sinh kéo dài.

Ngoài ra, thói quen vệ sinh răng miệng kém hay đeo răng giả không đúng cách cũng tạo điều kiện cho nấm phát triển.

Bác sĩ cho biết nhiễm nấm Candida miệng họng có nhiều thể bệnh khác nhau, từ cấp tính đến mạn tính. Trong đó, các thể cấp tính như tưa miệng hay thể đỏ thường đáp ứng tốt với điều trị ngắn hạn.

Ngược lại, các thể mạn tính như thể tăng sản hoặc thể nốt thường xuất hiện trên nền bệnh lý hệ thống, kéo dài dai dẳng và dễ tái phát, đòi hỏi người bệnh phải điều trị kiên trì hơn.

"Việc phát hiện sớm và chẩn đoán chính xác ngay từ đầu có ý nghĩa rất quan trọng trong cải thiện tiên lượng và rút ngắn thời gian điều trị", bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.

Nấm Candida vốn tồn tại tự nhiên trong khoang miệng nhưng sẽ phát triển mạnh và gây bệnh khi gặp điều kiện thuận lợi. Ảnh: Nutriciologist.

Điển hình như gần đây, phòng khám tiếp nhận một nữ bệnh nhân 64 tuổi có tiền sử viêm đa cơ và đang duy trì điều trị bằng Medrol 48 mg/ngày.

Người bệnh nhập viện trong tình trạng xuất hiện các mảng trắng lan rộng khắp niêm mạc miệng, lưỡi, vòm họng và khẩu cái suốt 3 tuần liên tục. Tình trạng đau rát khiến bệnh nhân ăn uống khó khăn, sức khỏe suy giảm rõ rệt.

Qua nội soi và xét nghiệm vi sinh nuôi cấy, bác sĩ ghi nhận kết quả nhiễm Candida albicans mức độ 3+, từ đó chẩn đoán bệnh nhân bị nhiễm nấm Candida miệng họng thể giả mạc trắng.

Bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng Fluconazole 150 mg/ngày trong 10 ngày, kết hợp thuốc bôi tại chỗ Nystatin. Sau một tuần, các tổn thương cải thiện rõ rệt, niêm mạc miệng trở lại hồng hào và cảm giác đau rát gần như biến mất.

Cách phòng ngừa nấm Candida miệng họng

Chuyên gia tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 khuyến cáo người dân cần chú ý chăm sóc khoang miệng đúng cách để hạn chế nguy cơ nhiễm nấm và tái phát bệnh.

Trong đó, việc đánh răng và vệ sinh khoang miệng tối thiểu hai lần mỗi ngày là rất quan trọng. Người mắc bệnh nền như đái tháo đường cần kiểm soát tốt đường huyết và tuân thủ điều trị các bệnh lý hệ thống.

Bác sĩ cũng lưu ý người dân không nên tự ý lạm dụng kháng sinh hoặc corticoid khi chưa có chỉ định chuyên môn, bởi đây là yếu tố thuận lợi khiến nấm Candida phát triển mạnh.

Nếu xuất hiện các mảng trắng trong miệng kéo dài nhiều ngày không hết, hoặc tình trạng đau rát tái diễn liên tục, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám và điều trị kịp thời.