Mảnh đất 'màu mỡ' của thị trường bán lẻ

Siêu thị Winmart ở phường Kinh Bắc (Bắc Ninh). Ảnh: Bá Đoàn

Dư địa phát triển còn rất lớn

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang bước vào giai đoạn cạnh tranh quyết liệt, khi mà hàng loạt doanh nghiệp (DN) bán lẻ trong và ngoài nước tăng tốc mở rộng hệ thống phân phối trên toàn quốc. Thay vì chỉ tập trung vào các đô thị lớn như trước đây, hiện nhiều DN chuyển hướng sang những khu vực từng bị xem là “vùng trũng” của ngành bán lẻ hiện đại - thị trường nông thôn.

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho hay, thu nhập bình quân đầu người tại nông thôn đạt 6,7 triệu đồng/tháng vào năm 2025, kéo theo nhu cầu tiêu dùng ngày càng đa dạng, từ thực phẩm tươi sống, chiếm hơn 80% doanh số bán lẻ thực phẩm, đến sản phẩm gia dụng và dịch vụ tiện ích.

Giới chuyên gia kinh tế đánh giá, đây không đơn thuần là mở rộng địa bàn kinh doanh mà là bước dịch chuyển chiến lược nhằm giành lợi thế tại khu vực được xem là dư địa tăng trưởng lớn nhất của thị trường bán lẻ trong thập niên tới. Ước tính thị trường bán lẻ nông thôn có giá trị tới 50 tỉ USD. Đây chính là khoảng trống mà các DN đang hướng tới.

Bước chân vào Việt Nam từ năm 2012, tập đoàn bán lẻ Central Retail hiện sở hữu khoảng 330 siêu thị và cửa hàng thuộc các thương hiệu Go!, Big C, Tops Market trên khắp cả nước, phục vụ khoảng nửa triệu lượt khách mỗi ngày.

Còn tính đến cuối năm 2025, Aeon Việt Nam đã vận hành hàng trăm điểm bán gồm trung tâm thương mại, siêu thị quy mô vừa và nhỏ cùng chuỗi cửa hàng tiện ích trải dài tại nhiều tỉnh, thành.

Đáng chú ý, ngày 18/6 vừa qua, WinMart+ đưa vào vận hành cửa hàng thứ 5.000 trên toàn quốc tại xã Mèo Vạc (tỉnh Tuyên Quang).

Báo cáo của WinCommerce cho thấy khu vực nông thôn đang trở thành động lực tăng trưởng chính của nhà bán lẻ này. 5 tháng đầu năm 2026, DN mở mới 464 cửa hàng.

Bà Phương Nguyễn - Tổng giám đốc WinCommerce chia sẻ, mục tiêu của DN không đơn thuần là mở thêm cửa hàng mà là góp phần hiện đại hóa hạ tầng bán lẻ quốc gia, đưa các tiêu chuẩn dịch vụ và chất lượng hàng hóa đến gần hơn với người tiêu dùng Việt Nam. Đây cũng là định hướng phù hợp với chiến lược của Chính phủ về phát triển thị trường bán lẻ đến năm 2030, tầm nhìn 2050, trong đó ưu tiên phát triển khu vực nông thôn, miền núi và vùng sâu, vùng xa.

Tạo động lực tăng trưởng thị trường nội địa

Theo Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam Chất lượng cao, tính chung 5 tháng đầu năm, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 3.185 nghìn tỷ đồng, tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước; nếu loại trừ yếu tố giá tăng 6,1%. Trong cơ cấu chung, doanh thu bán lẻ hàng hóa đạt khoảng 2.418,1 nghìn tỷ đồng, chiếm 75,9% tổng mức và tăng 11,1% so với cùng kỳ.

Bà Vũ Kim Hạnh - Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Hàng Việt Nam cho biết, nếu giai đoạn trước, lợi thế cạnh tranh của DN bán lẻ chủ yếu đến từ độ phủ cửa hàng, vị trí mặt bằng đẹp hay quy mô hệ thống lớn thì hiện nay, những yếu tố đó không còn mang tính quyết định tuyệt đối. Hiện thu nhập và mức sống của người dân ở nhiều địa phương đang được cải thiện rõ rệt. Người tiêu dùng tại khu vực ngoài đô thị hiện không chỉ quan tâm tới giá rẻ mà ngày càng chú trọng đến chất lượng, thương hiệu cũng như nguồn gốc sản phẩm. Sự thay đổi này đang mở ra cơ hội lớn cho các chuỗi bán lẻ hiện đại tiến sâu hơn vào những thị trường ngách này.

Trong khi đó, theo dự báo của giới chuyên gia, ngành bán lẻ Việt Nam tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng từ 10-12% mỗi năm. Đến năm 2030, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng có thể đạt khoảng 450 tỷ USD. Khi đó cuộc cạnh tranh trong giai đoạn tới sẽ không còn xoay quanh câu chuyện ai sở hữu nhiều cửa hàng hơn, mà là DN nào hiểu khách hàng sâu hơn, thích ứng nhanh hơn và tận dụng công nghệ hiệu quả hơn.

Song trên thực tế, phần lớn DN bán lẻ Việt Nam có quy mô vừa và nhỏ, nguồn lực tài chính hạn chế, trình độ công nghệ chưa đồng đều. Nhiều đơn vị vẫn vận hành theo phương thức quản lý truyền thống và chưa xây dựng được hệ thống dữ liệu khách hàng đủ mạnh.

Ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, phát triển thị trường trong nước trở thành điểm tựa quan trọng cho tăng trưởng; chuyển dịch mạnh mẽ sang các loại hình phân phối hiện đại. Theo ông Linh, phát triển thị trường nội địa không chỉ dừng ở mục tiêu gia tăng doanh thu bán lẻ mà còn hướng tới tái cấu trúc toàn diện thị trường theo hướng hiện đại, số hóa và gắn chặt với năng lực sản xuất trong nước.

Hiện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đang xây dựng chiến lược phát triển thị trường thương mại trong nước giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2045; đồng thời đề xuất Đề án phát triển hệ thống logistics nhằm giảm chi phí lưu thông hàng hóa.