Mary Anning: Cô gái nghèo đã hồi sinh loạt 'quái vật biển' 200 triệu năm tuổi

Sinh năm 1799 tại Lyme Regis, Dorset, Mary Anning lớn lên bên những vách đá giàu hóa thạch của vùng duyên hải nay được gọi là Vịnh Jurassic. Khi ấy, cổ sinh vật học vẫn còn là một ngành khoa học non trẻ, còn việc tìm kiếm hóa thạch chủ yếu do những nhà sưu tập và tự nhiên học thực hiện. Mary không có một nền giáo dục khoa học chính quy, nhưng lại sở hữu khả năng quan sát, nhận diện và khai quật hóa thạch đáng kinh ngạc.

Ảnh: blogs.loc

Khoảng năm 1811, khi Mary mới 12 tuổi, anh trai Joseph phát hiện một hộp sọ khổng lồ trên bãi biển. Mary tiếp tục tìm kiếm và mất nhiều tháng để khai quật phần còn lại của bộ xương dài khoảng 5 mét. Sinh vật ấy ban đầu gây ra vô số tranh luận, nhưng về sau được xác định là một loài bò sát biển cổ đại thuộc nhóm ichthyosaur. Mẫu vật của Mary trở thành một trong những bộ ichthyosaur gần hoàn chỉnh đầu tiên được nghiên cứu khoa học.

Ảnh: nationalgeographic

Nếu ichthyosaur đã gây chấn động, phát hiện tiếp theo của Mary còn kỳ lạ hơn. Năm 1823, bà tìm thấy một bộ xương gần hoàn chỉnh và còn khớp nguyên vị của Plesiosaurus, loài bò sát biển nổi tiếng với chiếc cổ dài bất thường. Sinh vật này kỳ lạ đến mức nhà tự nhiên học người Pháp Georges Cuvier ban đầu nghi ngờ hóa thạch là giả hoặc được ghép từ nhiều con vật khác nhau. Sau khi xem xét thêm bằng chứng, ông phải thừa nhận nó là thật.

Mary còn phát hiện những hóa thạch quan trọng khác, trong đó có Dimorphodon, một loài bò sát bay được tìm thấy tại Anh vào năm 1828, cùng nhiều ammonite, belemnite và coprolite. Đáng chú ý, bà đã nhận ra coprolite thực chất là phân hóa thạch, giúp mở ra một hướng nghiên cứu mới về chế độ ăn và hệ sinh thái của sinh vật cổ đại.

Ảnh: irtiqa-blog

Điều đặc biệt là Mary không chỉ “đào được hóa thạch”. Bà quan sát, chuẩn bị mẫu, trao đổi với các nhà khoa học và tích lũy kiến thức thực địa đáng kể. Nhiều học giả đương thời mua hóa thạch của bà nhưng không phải lúc nào cũng ghi nhận đầy đủ vai trò của người phụ nữ đứng sau những phát hiện ấy. Bản thân Hiệp hội Địa chất London khi đó cũng chưa cho phép phụ nữ trở thành thành viên.

Mary Anning qua đời năm 1847, chỉ mới 47 tuổi. Khi còn sống, bà chưa nhận được sự công nhận tương xứng với những đóng góp của mình. Nhưng những hóa thạch bà tìm thấy vẫn tiếp tục được nghiên cứu trong các bảo tàng, góp phần chứng minh rằng Trái Đất có lịch sử rất lâu dài và sự sống trên hành tinh đã trải qua những biến đổi khổng lồ.

Có lẽ hình ảnh đẹp nhất về Mary không phải là một nhà khoa học đứng trong phòng thí nghiệm, mà là một người phụ nữ cầm búa, bước dọc những vách đá ven biển, kiên nhẫn tìm kiếm trong đá những sinh vật đã biến mất khỏi Trái Đất từ hàng trăm triệu năm trước.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.