Mặt tối của AI khi tên lửa bắn vào trường nữ sinh Iran
Vụ việc tên lửa nhắm mục tiêu vào trường học ở Iran, khiến 175 dân thường thiệt mạng đã khiến thế giới phải đặt ra câu hỏi về rủi ro khi sử dụng AI vào mục đích quân sự.
Phần lớn dân thường trong vụ tên lửa rơi vào trường học ở Iran là trẻ em. Ảnh: Reuters.
Ngày 28/2, một tên lửa Tomahawk được dẫn đường bởi AI đã phá hủy trường tiểu học Shajareh Tayyebeh ở Minab, miền nam Iran. Ít nhất 175 người thiệt mạng, hơn 100 trong số đó là trẻ em dưới 12 tuổi, theo số liệu từ Liên Hợp Quốc và phía Iran.
Kết quả điều tra sơ bộ của Lầu Năm Góc xác định đây là lỗi nhắm mục tiêu của Mỹ. Trường học này từng nằm trong khuôn viên một căn cứ Hải quân Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC), song một bức tường ngăn cách đã xuất hiện vào khoảng năm 2013-2016, tách trường khỏi căn cứ. Ảnh vệ tinh của Amnesty International xác nhận điều này. Trường học đã hoạt động nhiều năm, có trang web riêng và tài khoản mạng xã hội.
Câu chuyện đáng buồn trên đã phơi bày mặt tối của AI trong việc sử dụng dữ liệu. Hệ thống Maven Smart System, nền tảng nhắm mục tiêu do Palantir xây dựng theo hợp đồng 1,3 tỷ USD với Lầu Năm Góc, đã được sử dụng trong chiến dịch.
Maven tích hợp ảnh vệ tinh, dữ liệu radar và tín hiệu tình báo, sử dụng mô hình AI Claude của Anthropic để phân loại mục tiêu và tạo các gói không kích theo thời gian thực. Trong 24 giờ đầu của chiến dịch Iran, hệ thống này đã tạo ra hàng trăm tọa độ tấn công.
Tuy nhiên, một số cựu quan chức quân sự Mỹ trả lời Semafor rằng chính con người phải chịu trách nhiệm cho vụ tấn công trường học. Nguyên nhân là dữ liệu do con người quản lý đã lỗi thời và không được cập nhật kịp thời khi một trường học thay thế căn cứ quân sự tại cùng tọa độ.
Dmytro Matviyuk, chuyên gia drone từng làm việc với các hệ thống tự động tương tự, nhận định vấn đề chưa bao giờ nằm ở AI.
"Hệ thống AI chỉ đáng tin cậy nhờ những người xây dựng, cung cấp dữ liệu và giám sát chúng. Khi mắt xích con người thất bại, dù do dữ liệu sai hay quy trình bị rút gọn, máy móc sẽ tiếp tục thực thi lỗi đó một cách chính xác", ông Matviyuk nói.
Việc sử dụng AI trong quân sự vẫn cần sự giám sát trực tiếp từ con người. Ảnh: Reuters.
Vụ việc trên cũng đặt ra câu hỏi lớn về giới hạn của hệ thống AI trong chiến tranh. Theo dữ liệu của Lầu Năm Góc, Maven có độ chính xác nhận dạng mục tiêu khoảng 60%, thấp hơn đáng kể so với 84% của các chuyên gia phân tích.
Hơn 120 nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện Mỹ đã gửi thư cho Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth yêu cầu làm rõ vai trò của AI trong vụ tấn công.
Sự việc cũng đan xen vào tranh chấp giữa Lầu Năm Góc và Anthropic. Chính quyền Trump đã liệt Anthropic vào danh sách "rủi ro chuỗi cung ứng" sau khi công ty này từ chối bỏ các giới hạn ngăn Claude tham gia vào hoạt động quân sự. Tuy vậy, Lầu Năm Góc vẫn tiếp tục sử dụng Claude trong giai đoạn chuyển đổi 6 tháng.
Nguồn Znews: https://znews.vn/mat-toi-cua-ai-trong-xung-dot-hien-dai-post1638155.html
Tin nóng
Ngày 26/3, Hội nghị Bộ trưởng các nước thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) lần thứ 14 (MC14) đã khai mạc tại thủ đô Yaoundé, Cameroon. Phát biểu trực tuyến tại phiên khai mạc, Tổng thống Thụy Sĩ Guy Parmelin cho rằng đây là thời điểm để các bên cùng nhau đoàn kết trong bối cảnh căng thẳng chính trị hiện nay.
Các video do lực lượng dân quân Iraq thân Iran công bố trong tuần này gợi nhớ hình ảnh quen thuộc trên chiến trường Ukraine.
Bộ Tài chính Mỹ dự định sẽ in chữ ký của Tổng thống Donald Trump lên các loại tiền giấy của Mỹ, nhân kỷ niệm ngày quốc khánh lần thứ 250 của nước này.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ghi nhận hàng chục vụ việc ảnh hưởng đến nhân viên và cơ sở y tế, khiến nhiều trung tâm chăm sóc sức khỏe và bệnh viện phải đóng cửa hoặc bị hư hại.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian mong muốn 'kết thúc hoàn toàn' cho xung đột với Mỹ và Israel, nhấn mạnh mục tiêu đảm bảo an ninh và hòa bình tại khu vực Tây Á.
Coenzyme Q10 là dưỡng chất quan trọng giúp cơ thể sản xuất năng lượng và hỗ trợ sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, trên thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm CoQ10 với chất lượng và khả năng hấp thu khác nhau. Hiểu rõ bản chất của hoạt chất này và cách lựa chọn sản phẩm phù hợp, là điều người tiêu dùng cần quan tâm, trước khi quyết định bổ sung.
Tin mới
Lầu Năm Góc có kế hoạch điều chuyển 750 triệu USD từ chương trình PURL nhằm bổ sung kho dự trữ chiến lược của Mỹ trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại Trung Đông.
Các quốc gia vùng Vịnh đang dựa vào máy bay chiến đấu để đối phó với làn sóng drone Shahed giá rẻ, gây áp lực lớn lên tài chính, phi công và chính các máy bay.
Điểm chung giữa các 'quốc gia thân thiện' được phép đi qua eo biển Hormuz là không nước nào tham gia hoặc ủng hộ các hành động quân sự chống lại Iran, đồng thời đều nắm giữ những giá trị chiến lược, kinh tế hoặc ngoại giao quan trọng đối với Tehran.
Chính phủ Anh ngày 26/3 cho biết đã phong tỏa một số tài sản, trong đó có một căn hộ tại trung tâm thủ đô London, trong khuôn khổ các biện pháp siết chặt nhằm ngăn chặn mạng lưới lừa đảo trực tuyến.
Ông Donald Trump cân nhắc chiếm đảo Kharg – nơi xử lý 90% xuất khẩu dầu Iran. Chiến dịch có thể nhanh nhưng tiềm ẩn rủi ro lớn và kéo dài xung đột.
Mỹ phát tín hiệu nối lại đàm phán với Iran, song khác biệt sâu sắc trong yêu sách cùng nguy cơ leo thang quân sự khiến triển vọng chấm dứt xung đột vẫn mờ mịt.
Đây là thiệt hại đầu tiên đối với phương tiện mang phóng tên lửa siêu thanh Zircon của Nga được ghi nhận.
Hải quân Mexico ngày 27/3 xác nhận đã triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ trên biển Caribe nhằm tìm kiếm hai thuyền buồm chở hàng viện trợ nhân đạo tới Cuba, sau khi các tàu này không tới Havana đúng lịch trình.