Mặt trái ít ai để ý của những tính năng AI trên điện thoại

Trí tuệ nhân tạo đang xuất hiện ngày càng dày đặc trên điện thoại thông minh, từ việc tóm tắt thông báo, chỉnh sửa ảnh, chuyển giọng nói thành văn bản cho đến tạo nội dung và hỗ trợ trợ lý ảo.

Những tính năng này giúp thiết bị trở nên tiện lợi hơn, xử lý nhiều công việc tự động hơn và đáp ứng nhu cầu sử dụng đa dạng của người dùng hiện đại. Tuy nhiên, đi kèm với trải nghiệm đó là sự gia tăng tiêu thụ năng lượng, điều đôi khi thể hiện rõ nhất qua việc pin giảm nhanh hơn dù thói quen sử dụng không thay đổi nhiều.

Nguyên nhân chính nằm ở cách các tính năng AI vận hành. Khác với ứng dụng truyền thống chỉ hoạt động khi được mở, nhiều hệ thống AI được thiết kế để luôn sẵn sàng hoặc chạy ngầm nhằm phản hồi nhanh hơn.

Chúng có thể liên tục quét ảnh để phân loại, lập chỉ mục dữ liệu, theo dõi thông báo, lắng nghe từ khóa kích hoạt giọng nói hoặc chuẩn bị sẵn các gợi ý theo ngữ cảnh.

Mỗi tác vụ riêng lẻ không quá nặng, nhưng khi nhiều tiến trình diễn ra song song, đặc biệt là kết hợp giữa xử lý trên thiết bị và đồng bộ đám mây, mức tiêu thụ năng lượng tăng lên đáng kể.

Ngay cả khi điện thoại đã có chip tối ưu cho AI, các tác vụ này vẫn không thể vận hành mà không tiêu hao pin, bởi hiệu suất cao hơn không đồng nghĩa với việc miễn phí năng lượng.

Trên iPhone, khi pin giảm nhanh bất thường, cần kiểm tra trước tiên phần thống kê sử dụng pin trong cài đặt để xác định ứng dụng hoặc dịch vụ nào tiêu thụ năng lượng nhiều nhất vì đây là cơ sở để biết liệu AI hay một ứng dụng nền khác đang gây ảnh hưởng chính.

Nếu các dịch vụ như Apple Intelligence đang hoạt động thường xuyên nhưng ít được sử dụng, việc tắt bớt các tính năng tạo nội dung, tóm tắt hoặc xử lý tự động sẽ giúp giảm tải nền không cần thiết.

Tương tự, Siri cũng cần được xem xét vì hệ thống này không chỉ phản hồi lệnh mà còn học thói quen sử dụng để đưa ra gợi ý trong ứng dụng, tìm kiếm và đề xuất nội dung.

Khi các gợi ý không thực sự hữu ích, việc tắt bớt tùy chọn liên quan sẽ hạn chế hoạt động thu thập và xử lý dữ liệu nền. Các tùy chọn liên quan đến gợi ý của Siri có thể được quản lý trong phần cài đặt Siri.

Một yếu tố khác là làm mới ứng dụng trong nền, vốn cho phép ứng dụng cập nhật dữ liệu ngay cả khi không mở. Nếu để bật cho nhiều ứng dụng không cần thiết sẽ khiến thiết bị liên tục tiêu hao năng lượng.

Khi phát hiện ứng dụng hoặc tính năng nào gây hao pin bất thường, giải pháp phù hợp là giới hạn quyền hoạt động nền hoặc tắt hoàn toàn những chức năng không phục vụ nhu cầu sử dụng thực tế. Tính năng này có thể được tìm trong phần cài đặt chung.

Các công cụ phiên âm trực tiếp và tính năng trợ năng cũng có thể tiêu tốn thêm năng lượng khi hoạt động thường xuyên. Vì vậy, việc kiểm tra và tắt các tùy chọn không thực sự cần thiết trong thói quen sử dụng hàng ngày là điều nên cân nhắc.

Trên Android, tình trạng tương tự cũng xuất hiện khi nhiều thiết bị tích hợp trợ lý AI như Gemini và các dịch vụ thông minh khác của Google. Cần kiểm tra các quyền hoạt động nền và mức độ truy cập của trợ lý giọng nói vì cơ chế luôn lắng nghe để nhận lệnh nhanh khiến thiết bị duy trì trạng thái hoạt động liên tục, từ đó tiêu hao pin theo thời gian.

Nếu không sử dụng thường xuyên, việc tắt kích hoạt bằng giọng nói hoặc hạn chế quyền chạy nền sẽ giúp giảm tải đáng kể.

Đồng thời, các ứng dụng ảnh trên Android thường dùng AI để tự động phân tích, phân loại và đồng bộ dữ liệu lên đám mây. Do vậy, cần xem lại cài đặt đồng bộ và xử lý tự động bởi những quá trình này chạy liên tục ở nền và có thể gây hao pin nếu không thực sự cần thiết.

Khi phát hiện ứng dụng tiêu tốn nhiều năng lượng, hệ thống tối ưu pin của Android có thể được sử dụng để giới hạn hoạt động nền hoặc đưa ứng dụng vào trạng thái tiết kiệm pin, giúp cân bằng giữa hiệu năng và thời lượng sử dụng.

Việc kiểm tra pin trên cả hai nền tảng đóng vai trò quan trọng vì nó giúp xác định chính xác nguyên nhân thay vì suy đoán. Khi thống kê cho thấy mức tiêu thụ cao đến từ dịch vụ AI hoặc các tiến trình nền, việc điều chỉnh cấu hình, tắt bớt tính năng không cần thiết hoặc giới hạn quyền truy cập là cách trực tiếp nhất để cải thiện thời lượng pin.

Trong nhiều trường hợp, không phải một tính năng riêng lẻ gây hao pin, mà là sự kết hợp của nhiều dịch vụ AI cùng hoạt động song song, tạo ra mức tải nền liên tục khiến pin giảm nhanh hơn theo thời gian.