Mặt trận cơ sở đồng hành giải phóng mặt bằng những dự án lớn

Sau khi người dân trả lại mặt bằng, đơn vị thi công đã nhanh chóng triển khai dự án mở rộng quốc lộ 21B. Ảnh: Phi Tuấn

Làm “mềm” việc khó bằng đối thoại

Tại xã Ứng Thiên, dự án mở rộng quốc lộ 21B đoạn từ cầu Xà Kiều đến đường Cụm công nghiệp Bắc Vân Đình có diện tích thu hồi hơn 206.690m². Địa bàn có nhiều hộ gắn bó lâu đời với đất nông nghiệp, có trường hợp phải di dời mồ mả tổ tiên, nên mỗi hồ sơ không chỉ là con số mà là một câu chuyện cụ thể.

Ông Đặng Văn Bộ, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Ứng Thiên cho biết: “Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ nhạy cảm, phải vào cuộc từ sớm. Không chờ phát sinh vướng mắc mới vận động, mà tham gia ngay từ khâu nắm dư luận, rà soát từng hộ có đất thu hồi”.

Phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà” được thực hiện thực chất. MTTQ xã phối hợp với chính quyền trực tiếp trao đổi với từng gia đình, lắng nghe băn khoăn về mức bồi thường, phương án tái định cư, hỗ trợ di dời mồ mả. Đồng thời, Mặt trận tham gia giám sát công khai quy trình kiểm đếm, lập phương án bồi thường.

Trường hợp dòng họ Đỗ ở thôn Hoa Đường là một ví dụ. Ngôi mộ tổ nằm trong phạm vi dự án, ban đầu nhiều thành viên còn trăn trở. Ông Đỗ Phi Thắng chia sẻ: “Mộ tổ là chuyện thiêng liêng. Nhưng khi được MTTQ, Hội Cựu chiến binh và chính quyền trao đổi cặn kẽ, chúng tôi hiểu đây là chủ trương vì sự phát triển chung. Quan trọng là việc di dời được thực hiện chu đáo, đúng nghi lễ”.

Cán bộ MTTQ xã Đông Anh cùng đại diện thôn trực tiếp gặp gỡ, trao đổi, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của người dân về phương án giải phóng mặt bằng. Ảnh: Phi Tuấn

Đến nay, 346 thửa đất nông nghiệp đã hoàn thành giải phóng mặt bằng; các tồn tại còn lại đang được phối hợp xử lý theo quy định.

Tại xã Đông Anh, khi triển khai dự án cầu Tứ Liên và đường dẫn hai đầu cầu, cấp ủy, chính quyền và MTTQ xã xác định phải chủ động tạo đồng thuận ngay từ đầu. Riêng thôn Xuân Trạch có 88 hộ phải giải phóng mặt bằng đất ở - nội dung nhạy cảm, liên quan trực tiếp đến nơi ở lâu dài của người dân.

Ông Đào Duy Tùng, Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Đông Anh cho biết: “Chúng tôi phân công rõ từng thành viên phụ trách nhóm hộ cụ thể, trực tiếp đến gia đình giải thích chủ trương, chính sách, đồng thời ghi nhận kiến nghị để báo cáo cấp trên xem xét. Làm sao để người dân hiểu đầy đủ, không nghe thông tin thiếu kiểm chứng”.

Gia đình bà Lê Thị Tươi và ông Nguyễn Văn Cương là một trong những hộ bàn giao mặt bằng sớm. Bà Tươi chia sẻ: “Nhà ở lâu năm nên cũng đắn đo. Nhưng khi được giải thích rõ ý nghĩa dự án và quyền lợi cụ thể, chúng tôi thấy đây là việc chung, có lợi cho địa phương nên ủng hộ”.

Nhờ làm tốt công tác vận động, nhiều hộ tại Đông Anh đã bàn giao mặt bằng trước thời hạn. Kết quả đó không chỉ là con số tiến độ, mà là biểu hiện của niềm tin được củng cố từ sự minh bạch và đối thoại.

Tạo đồng thuận từ cơ sở

Từ câu chuyện ở xã Ứng Thiên và xã Đông Anh có thể thấy dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy, chính quyền địa phương, MTTQ cơ sở vào cuộc bằng sự sát dân, gần dân, việc giải phóng mặt bằng không còn là chuyện “ra quyết định rồi yêu cầu thực hiện”, mà trở thành quá trình gặp gỡ, trao đổi và thuyết phục. Mặt trận đi cùng chính quyền, đứng giữa để lắng nghe dân và chuyển tải lại những điều dân nghĩ, dân lo.

Người dân xã Đông Anh chủ động tháo dỡ, di chuyển vật liệu, bàn giao mặt bằng phục vụ dự án cầu Tứ Liên. Ảnh: Phi Tuấn

Ở cấp thành phố, MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội không chỉ ban hành văn bản hay tổ chức hội nghị, mà còn định hướng cho cả hệ thống Mặt trận các cấp cách làm cụ thể: Phải xuống cơ sở sớm, phải nắm tình hình từ đầu, phải giám sát chặt chẽ từng khâu để bảo đảm công khai, minh bạch. Khi người dân thấy quá trình kiểm đếm, lập phương án bồi thường được thực hiện rõ ràng, có sự giám sát của Mặt trận, họ yên tâm hơn. Niềm tin không đến từ lời hứa, mà đến từ cách làm.

Giải phóng mặt bằng vốn là khâu dễ nảy sinh va chạm. Đụng đến đất đai là đụng đến tài sản, sinh kế, thậm chí là ký ức của cả một gia đình. Nếu chỉ coi đó là bài toán tiến độ hay thủ tục, rất dễ dẫn đến căng thẳng. Song khi Mặt trận làm tốt vai trò tập hợp ý kiến nhân dân, phản ánh kịp thời những vướng mắc lên cấp ủy, chính quyền, nhiều vấn đề được tháo gỡ ngay từ đầu, không để tích tụ thành bức xúc.

Quan trọng hơn, Mặt trận giúp người dân cảm thấy mình là một phần của quá trình phát triển, chứ không phải người đứng bên lề. Họ được nghe giải thích rõ ràng, được đặt câu hỏi, được góp ý và được giám sát việc thực hiện chính sách liên quan trực tiếp đến quyền lợi của mình. Khi quyền lợi được bảo đảm và tiếng nói được tôn trọng, sự đồng thuận hình thành một cách tự nhiên.

Đến nay, 346 thửa đất nông nghiệp tại xã Ứng Thiên đã hoàn thành giải phóng mặt bằng để cơ quan chức năng triển khai dự án mở rộng quốc lộ 21B. Ảnh: Phi Tuấn

Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai nhiều dự án hạ tầng lớn, vai trò của MTTQ Việt Nam thành phố càng quan trọng hơn bao giờ hết. Khi Mặt trận thực sự là “cầu nối” giữa chủ trương của Đảng, chính quyền và tâm tư của người dân, những việc vốn khó như giải phóng mặt bằng sẽ bớt đi căng thẳng, trở thành bước đi cần thiết cho sự phát triển chung.

Mai Khôi