Máy bay 'made in China' vừa có bước tiến lớn

Ngày 12/8, máy bay thân hẹp C919 do Tập đoàn Máy bay Thương mại Trung Quốc (COMAC) sản xuất đã thực hiện chuyến bay thương mại quốc tế đầu tiên, từ Bắc Kinh đến Ulaanbaatar, thủ đô Mông Cổ.

Đây là cột mốc quan trọng với ngành công nghiệp hàng không Trung Quốc khi C919, dòng máy bay được Bắc Kinh kỳ vọng trở thành đối thủ của Boeing và Airbus, lần đầu tiên khai thác một đường bay thường lệ bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.

Máy bay "made in China" muốn bay ra ngoài Trung Quốc

Theo Nikkei Asia, hãng hàng không quốc doanh Air China dự kiến khai thác đường bay Bắc Kinh - Ulaanbaatar bằng C919 với tần suất một chuyến khứ hồi mỗi ngày. Chuyến bay CA723 khởi hành từ sân bay quốc tế thủ đô Bắc Kinh lúc 15h, đến Ulaanbaatar lúc 17h15. Chiều ngược lại khởi hành lúc 18h30 và hạ cánh tại Bắc Kinh lúc 20h35.

Đường bay dài khoảng 1.200 km, với thời gian bay khoảng 2 giờ.

Việc lựa chọn Mông Cổ làm điểm đến quốc tế đầu tiên được xem là bước đi tương đối thận trọng của COMAC. Hai nước có thỏa thuận vận tải hàng không dân dụng, tạo cơ sở pháp lý để C919 được đưa vào khai thác tại Mông Cổ.

Trong khi đó, việc một dòng máy bay mới được khai thác tại các thị trường lớn như châu Âu hay Mỹ đòi hỏi phải vượt qua những quy trình chứng nhận nghiêm ngặt của cơ quan quản lý hàng không sở tại.

C919 là máy bay thân hẹp, thuộc phân khúc cạnh tranh trực tiếp với Boeing 737 và Airbus A320. Máy bay có sức chứa khoảng 158-192 hành khách, tùy cấu hình, và tầm bay 4.075-5.555 km.

Dòng máy bay này được COMAC phát triển trong khoảng 15 năm trước khi chuyến bay thương mại đầu tiên được thực hiện vào tháng 5/2023 trên đường bay giữa Thượng Hải và Bắc Kinh. Chiếc C919 thương mại đầu tiên được bàn giao cho China Eastern Airlines vào cuối năm 2022.

Đến cuối tháng 7, COMAC đã bàn giao 41 chiếc C919 cho các hãng hàng không và đơn vị khai thác. Theo thông tin từ phía Trung Quốc, đội C919 đã tích lũy hơn 130.000 giờ bay an toàn.

Đây vẫn là quy mô rất nhỏ nếu đặt cạnh Boeing và Airbus. Hai hãng này đã xây dựng mạng lưới khách hàng, chuỗi cung ứng và hệ thống bảo dưỡng trên phạm vi toàn cầu trong nhiều thập kỷ.

Vì vậy, chuyến bay đến Ulaanbaatar mang ý nghĩa lớn hơn một đường bay thương mại đơn thuần. COMAC cần tích lũy thêm dữ liệu vận hành thực tế, chứng minh độ tin cậy của máy bay và tạo niềm tin với các hãng hàng không bên ngoài Trung Quốc.

Chưa dễ để cạnh tranh với Boeing, Airbus

Tuy nhiên, chuyến bay quốc tế đầu tiên không đồng nghĩa C919 đã có thể cạnh tranh trực diện với Boeing 737 hay Airbus A320 trên toàn cầu.

Rào cản lớn nhất hiện nay là chứng nhận máy bay tại các thị trường lớn.

Một mẫu máy bay muốn khai thác thương mại quốc tế phải được cơ quan quản lý hàng không của quốc gia hoặc khu vực liên quan chấp thuận. C919 hiện chưa được cấp chứng nhận kiểu loại của Cơ quan An toàn Hàng không Liên minh châu Âu (EASA) hay Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA), khiến khả năng mở rộng hoạt động sang các thị trường phương Tây vẫn bị hạn chế.

Tham vọng vươn xa của COMAC đang gặp rất nhiều rào cản. Ảnh: COMAC.

COMAC được cho là đã nộp hồ sơ xin chứng nhận C919 tại châu Âu. EASA cũng đã tiến hành các hoạt động đánh giá, thử nghiệm đối với dòng máy bay này, trong bối cảnh Trung Quốc muốn đưa C919 trở thành sản phẩm xuất khẩu chủ lực của ngành hàng không.

Một điểm đáng chú ý khác là C919 dù được quảng bá là máy bay thương mại do Trung Quốc phát triển và sản xuất, vẫn phụ thuộc đáng kể vào các nhà cung cấp nước ngoài.

Động cơ LEAP-1C của C919 được CFM International cung cấp. Đây là liên doanh giữa GE Aerospace của Mỹ và Safran Aircraft Engines của Pháp, đồng thời là hệ thống động lực phương Tây duy nhất được lựa chọn cho C919.

Nhiều hệ thống và linh kiện khác trên máy bay cũng đến từ các nhà cung cấp quốc tế. Điều này từng trở thành điểm yếu của COMAC khi căng thẳng thương mại và công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ gây rủi ro cho nguồn cung linh kiện.

COMAC vì thế đang song song phát triển chuỗi cung ứng trong nước, trong đó có nỗ lực phát triển động cơ máy bay thương mại nội địa để giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Dù vậy, Trung Quốc vẫn có một lợi thế rất lớn nhờ thị trường nội địa khổng lồ. Các hãng hàng không Trung Quốc có nhu cầu bổ sung hàng trăm máy bay thân hẹp trong dài hạn, tạo cho C919 một thị trường ban đầu đủ lớn để tích lũy kinh nghiệm và tăng sản lượng.

Trong khi đó, dòng máy bay nhỏ hơn của COMAC là C909 đã có bước tiến quốc tế sớm hơn. Mẫu máy bay phản lực khu vực này đã được đưa vào khai thác tại Indonesia, Lào và Việt Nam.

Sự hiện diện của C909 tại Đông Nam Á giúp COMAC có thêm kinh nghiệm về vận hành, bảo dưỡng và hỗ trợ khách hàng tại thị trường nước ngoài trước khi mở rộng với C919.