Metro Bến Thành - Cần Giờ giảm gần 3.000 tỉ đồng chi phí giải phóng mặt bằng

Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM vừa trình Sở Nông nghiệp và Môi trường thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phục vụ tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Cần Giờ.

Theo hồ sơ, dự án có tổng mức đầu tư hơn 9.834 tỉ đồng từ ngân sách thành phố, phục vụ công tác thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư và di dời hạ tầng kỹ thuật để bàn giao mặt bằng thi công tuyến metro dài khoảng 53,8 km.

Metro Bến Thành - Cần Giờ có điểm đầu tại ga Bến Thành và điểm cuối tại depot Cần Giờ. Trong đó, đoạn từ xã Bình Khánh đến xã Cần Giờ cơ bản bám theo đường Rừng Sác, vượt qua nhiều sông lớn như An Nghĩa, Rạch Đôn, Lôi Giang và sông Dinh Bà... Ảnh: V.G.

Tuyến đường sắt đô thị này có điểm đầu tại ga Bến Thành, khu vực Công viên 23.9 và điểm cuối tại depot Cần Giờ nằm cạnh dự án Khu đô thị du lịch lấn biển Cần Giờ. Dự án đi qua các phường Bến Thành, Khánh Hội, Xóm Chiếu, Tân Thuận, Tân Mỹ cùng các xã Nhà Bè, Bình Khánh, An Thới Đông và Cần Giờ.

Trong số các địa phương bị ảnh hưởng, xã Cần Giờ chịu tác động lớn nhất với diện tích thu hồi đất hơn 1,13 triệu m². Các khu vực An Thới Đông, Bình Khánh và Nhà Bè cũng nằm trong phạm vi ảnh hưởng đáng kể của dự án.

Đáng chú ý, chi phí giải phóng mặt bằng được cập nhật trong báo cáo nghiên cứu khả thi chỉ còn 9.834 tỉ đồng, giảm gần 3.000 tỉ đồng so với mức khoảng 12.784 tỉ đồng được UBND TP.HCM phê duyệt cuối năm 2025 khi chấp thuận chủ trương đầu tư dự án.

Trong tổng mức đầu tư, kinh phí dành cho bồi thường, hỗ trợ và tái định cư chiếm hơn 8.579 tỉ đồng. Dự kiến khoảng 92 hộ dân thuộc diện giải tỏa toàn phần, với nhu cầu bố trí khoảng 165 suất tái định cư. Đối với các trường hợp không đủ điều kiện tái định cư, cơ quan chức năng sẽ xem xét hỗ trợ bằng tiền để người dân tự tìm nơi ở mới.

Ngoài giải phóng mặt bằng, dự án còn bao gồm việc di dời hàng loạt công trình hạ tầng kỹ thuật như hệ thống điện, cấp thoát nước, viễn thông, cây xanh, chiếu sáng và tín hiệu giao thông...

Tuy nhiên, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM cho biết hồ sơ phương án tuyến do nhà đầu tư lập vẫn còn một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện. Theo đó, phần thuyết minh và bản vẽ chưa thống nhất về phạm vi giải phóng mặt bằng, hành lang an toàn đường sắt và phạm vi bảo vệ công trình. Hồ sơ cũng chưa thể hiện đầy đủ phần hành lang phục vụ việc di dời hạ tầng kỹ thuật.

Một nội dung được cơ quan này đặc biệt lưu ý là cần làm rõ cơ sở kỹ thuật của việc xác định phạm vi công trình ngầm ga Bến Thành lên tới 8,6 ha, trong khi diện tích kết cấu chính của nhà ga chỉ khoảng 1,15 ha. Nhà đầu tư đồng thời phải đánh giá kỹ hơn các tác động có thể phát sinh đối với những công trình lân cận và khu vực bến xe buýt tại Công viên 23.9.

Đối với đoạn tuyến đi ngầm trong khu vực đô thị, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM cho rằng nhà đầu tư chưa đề xuất đầy đủ cơ chế hỗ trợ và bố trí tạm cư đối với các trường hợp phải di dời tạm thời để phục vụ thi công nhưng không thuộc diện Nhà nước thu hồi đất.

Để đẩy nhanh tiến độ dự án, cơ quan này đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm tổ chức thẩm định, trình UBND TP.HCM phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi. Đồng thời, Sở Xây dựng và Sở Nông nghiệp và Môi trường được kiến nghị tham mưu bố trí quỹ căn hộ tái định cư nhằm bảo đảm chỗ ở cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Trước đó, như Người Đô Thị đã đưa tin, UBND TP.HCM đã phê duyệt phương án tuyến và vị trí công trình theo tuyến đối với dự án metro Bến Thành - Cần Giờ. Theo phương án được duyệt, tuyến có chiều dài khoảng 53,8 km, kết nối từ khu vực trung tâm TP.HCM đến huyện Cần Giờ. Hướng tuyến được xác định theo Đồ án điều chỉnh Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 đã được Thủ tướng phê duyệt.

Dự án được phân kỳ đầu tư theo hai giai đoạn. Trong đó ở giai đoạn 1, tuyến bố trí 2 ga gồm ga Bến Thành và ga Cần Giờ. Giai đoạn 2 sẽ bổ sung thêm 4 ga gồm Tân Thuận, Tân Mỹ, Nhà Bè và Bình Khánh. Depot cùng trung tâm điều hành OCC dự kiến đặt tại xã Cần Giờ.

Dự án tuyến đường sắt Bến Thành - Cần Giờ đã được UBND TP.HCM chấp thuận chủ trương đầu tư từ tháng 12.2025, đồng thời giao Vinspeed nghiên cứu, triển khai theo hình thức đầu tư trực tiếp. Trên cơ sở này, nhà đầu tư đã xây dựng danh mục tiêu chuẩn kỹ thuật chủ yếu, trình cơ quan có thẩm quyền xem xét. Theo quy hoạch, tuyến đường sắt được thiết kế dạng đường đôi, khổ 1.435 mm, điện khí hóa, tốc độ tối đa 350 km/h và tải trọng trục 17 tấn. Tuyến dự kiến sử dụng 7 đoàn tàu với tổng cộng 56 toa, vận hành từ 6h đến 23h hằng ngày, giãn cách 20 phút mỗi chuyến cho thấy kỳ vọng lớn về khả năng kết nối nhanh giữa trung tâm thành phố và khu vực Cần Giờ...