Metro số 1 phải đạt doanh thu 615 tỷ đồng: 1,7 tỷ đồng mỗi ngày đến từ đâu?

Metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đang từng bước trở thành phương tiện quen thuộc với người dân TP.HCM. Sau năm đầu tiên vận hành thương mại trọn vẹn, tuyến đường sắt đô thị đầu tiên của thành phố tiếp tục được giao những mục tiêu cao hơn về doanh thu, hiệu quả tài chính cũng như chất lượng dịch vụ.

Metro Bến Thành - Suối Tiên dễ dàng kết nối với các khu vực trọng điểm trong thành phố

Theo kế hoạch năm 2026, Công ty TNHH MTV Đường sắt đô thị số 1 (HURC) - đơn vị vận hành tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên - được giao mục tiêu tổng doanh thu hơn 615 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế gần 22 tỷ đồng. Nếu chia bình quân cả năm, doanh thu cần đạt khoảng 1,68 tỷ đồng mỗi ngày, thường được làm tròn thành gần 1,7 tỷ đồng/ngày.

Con số này dễ khiến nhiều người hình dung Metro số 1 phải bán được gần 1,7 tỷ đồng tiền vé mỗi ngày. Thực tế, cách tính doanh thu của doanh nghiệp vận hành giao thông công cộng không đơn giản như vậy.

1,7 tỷ đồng mỗi ngày không phải toàn bộ tiền bán vé

Theo cơ cấu hoạt động hiện nay, nguồn thu chủ yếu của HURC đến từ kinh phí đặt hàng, trợ giá dịch vụ vận tải hành khách công cộng, được tính căn cứ vào quãng đường khai thác và đơn giá trên mỗi km đã thống nhất với cơ quan quản lý giao thông công cộng TP.HCM.

Phần còn lại gồm doanh thu bán vé cho hành khách và nguồn thu liên quan tới quản lý, bảo trì kết cấu hạ tầng. Vì vậy, mục tiêu hơn 615 tỷ đồng là tổng doanh thu của doanh nghiệp, không thể hiểu là Metro số 1 phải bán 615 tỷ đồng tiền vé trong một năm.

Thực tế trong nửa đầu năm 2025, HURC ghi nhận doanh thu bán vé khoảng 103,8 tỷ đồng, bình quân khoảng 650 triệu đồng/ngày nếu không tính giai đoạn hành khách được đi miễn phí. Thời điểm đó doanh nghiệp từng báo lỗ hơn 140 tỷ đồng do một số khoản kinh phí đặt hàng dịch vụ vận tải và bảo trì chưa được ghi nhận đầy đủ vào báo cáo tài chính.

Chi tiết này cho thấy bài toán tài chính của metro phải được nhìn ở cả hai phía: tiền hành khách trực tiếp trả để đi tàu và phần ngân sách đặt hàng, trợ giá để duy trì dịch vụ giao thông công cộng.

Doanh thu năm 2026 tăng hơn 12% so với năm trước

Năm 2025 - năm đầu tiên Metro số 1 khai thác thương mại đầy đủ 12 tháng - HURC đạt doanh thu khoảng 547 tỷ đồng. Như vậy, mục tiêu hơn 615 tỷ đồng của năm 2026 cao hơn khoảng 68 tỷ đồng, tương đương mức tăng hơn 12%.

Doanh nghiệp cũng đã có lãi trong năm 2025 và xóa được phần lỗ lũy kế hình thành từ thời điểm thành lập năm 2019 đến trước khi tuyến metro đi vào vận hành thương mại.

Đây là bước chuyển đáng chú ý nếu nhìn lại thời gian đầu khai thác. Metro số 1 bắt đầu vận hành thương mại từ ngày 22/12/2024, nhưng chỉ chính thức thu tiền vé từ ngày 21/1/2025 sau một tháng miễn phí cho hành khách.

Năm 2025, tuyến đã thực hiện 80.154 lượt tàu và phục vụ 20.558.990 lượt hành khách, vượt hơn 21% kế hoạch hành khách đề ra.

Sang năm 2026, lượng khách tiếp tục duy trì ở mức cao. Giai đoạn tháng 3 từng ghi nhận gần 70.000 lượt khách mỗi ngày; đến đầu tháng 8, mức bình quân được ghi nhận khoảng 60.000 lượt/ngày.

Một hành khách trả bao nhiêu tiền để đi Metro số 1?

Giá vé hiện được xây dựng ở mức tương đối dễ tiếp cận để khuyến khích người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang vận tải công cộng.

Vé lượt dao động khoảng 6.000-20.000 đồng, tùy quãng đường và hình thức thanh toán. Ngoài vé lượt, hành khách có thể mua vé một ngày giá 40.000 đồng hoặc vé ba ngày 90.000 đồng, không giới hạn số lượt trong thời gian sử dụng.

Vé tháng phổ thông có giá 300.000 đồng; học sinh, sinh viên được áp dụng mức 150.000 đồng/tháng.

Nếu lấy mức bình quân khoảng 60.000 lượt khách/ngày hiện nay và nhân trực tiếp với giá vé, kết quả vẫn không phản ánh chính xác doanh thu bán vé thực tế. Lý do là hành khách sử dụng nhiều loại vé khác nhau, có người mua vé tháng, vé ngày, vé ưu đãi hoặc thuộc nhóm được miễn phí.

Vì thế, không thể lấy mục tiêu 1,7 tỷ đồng/ngày chia cho lượng hành khách để suy ra mỗi người phải đóng bao nhiêu tiền vé.

Metro có nhất thiết phải tự sống bằng tiền vé?

Đây cũng là câu hỏi quan trọng khi nhìn vào mục tiêu tài chính của Metro số 1.

Với một hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn, mục tiêu không chỉ là bán vé có lãi. Thành phố còn phải tính đến lợi ích từ việc giảm ùn tắc, giảm phương tiện cá nhân, tiết kiệm thời gian đi lại, hạn chế ô nhiễm và tạo khả năng kết nối giữa các khu vực đô thị.

Mô hình trợ giá cho metro vì thế không phải câu chuyện riêng của TP.HCM. Chẳng hạn năm 2024, doanh thu của Hanoi Metro đạt gần 629 tỷ đồng nhưng tiền bán vé chỉ khoảng 89,7 tỷ đồng, tương đương hơn 14%; gần 539,3 tỷ đồng còn lại đến từ trợ giá.

Điều này cho thấy nếu chỉ nhìn vào tiền vé để đánh giá hiệu quả metro sẽ bỏ qua bản chất của một dịch vụ vận tải công cộng.

Với Metro số 1, thách thức dài hạn là vừa tăng lượng khách thường xuyên để cải thiện nguồn thu từ vé, vừa khai thác thêm những nguồn doanh thu ngoài vé, đồng thời sử dụng ngân sách trợ giá hiệu quả.

Từ “đi thử” đến phương tiện đi làm hằng ngày

Sau hơn một năm rưỡi hoạt động, Metro số 1 không còn chỉ thu hút nhóm hành khách đi trải nghiệm. Người đi làm, sinh viên và những người di chuyển thường xuyên giữa khu trung tâm với phía Đông TP.HCM ngày càng chiếm tỷ trọng đáng kể.

Tuyến dài gần 20 km, gồm 14 nhà ga, kết nối Bến Thành với khu vực Suối Tiên và cửa ngõ phía Đông thành phố. Tổng mức đầu tư của dự án hơn 43.700 tỷ đồng.

Trong tháng 3/2026, khi giá nhiên liệu tăng, lượng khách Metro số 1 từng lên gần 70.000 lượt/ngày. Điều này phần nào cho thấy chi phí đi lại bằng phương tiện cá nhân có thể tác động trực tiếp đến quyết định chuyển sang metro của người dân.

Tuy nhiên, để lượng khách tiếp tục tăng bền vững, Metro số 1 còn phụ thuộc rất lớn vào khả năng kết nối “đầu cuối”: xe buýt, bãi gửi xe, đường đi bộ, điểm đón trả và khoảng cách từ nơi ở hoặc nơi làm việc tới nhà ga. Đầu tháng 8, Metro số 1 mới đáp ứng khoảng 0,5% tổng nhu cầu đi lại của khu vực TP.HCM cũ, cho thấy dư địa chuyển dịch sang giao thông công cộng vẫn còn rất lớn.

Mục tiêu 615 tỷ đồng không chỉ là bài toán bán thêm vé

Vì vậy, con số hơn 615 tỷ đồng doanh thu, tương đương gần 1,7 tỷ đồng mỗi ngày, nên được hiểu như một chỉ tiêu tổng hợp về hiệu quả vận hành Metro số 1 trong năm 2026.

Tiền vé là một phần quan trọng và càng nhiều người lựa chọn metro thường xuyên thì sức ép trợ giá trên mỗi hành khách càng có thể giảm. Nhưng trong mô hình giao thông công cộng, doanh thu còn gắn với cơ chế đặt hàng dịch vụ, trợ giá và nhiệm vụ quản lý, bảo trì hệ thống.

Mục tiêu quan trọng hơn về dài hạn là biến Metro số 1 từ một tuyến tàu mới thành phương tiện đi lại thường ngày, đồng thời tạo nền tảng để TP.HCM mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị. Thành phố đang hướng tới tổng chiều dài khoảng 187 km metro vào năm 2030, với nhiều tuyến mới được chuẩn bị triển khai.

Khi đó, câu hỏi không chỉ còn là Metro số 1 “kiếm được bao nhiêu tiền mỗi ngày”, mà là mỗi đồng chi cho vận tải công cộng tạo ra được bao nhiêu giá trị cho giao thông và đời sống đô thị.