Miền Bắc cần thêm một Thủy điện Hòa Bình mỗi năm để tăng điện

Áp lực cung ứng điện ngày càng lớn khi nhu cầu tăng mạnh

Tại Tọa đàm “Đảm bảo cung ứng điện mùa khô năm 2026” do Báo Xây dựng tổ chức, đại diện các đơn vị ngành điện cho biết hệ thống điện quốc gia đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi nhu cầu tiêu thụ điện tăng mạnh, đặc biệt trong các đợt nắng nóng kéo dài.

Mức tăng phụ tải tương đương công suất Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, cho thấy miền Bắc cần bổ sung thêm nguồn điện quy mô lớn mỗi năm để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, đại diện Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO), hai đợt nắng nóng trong tháng 5, nhất là giai đoạn từ ngày 23 - 28/5, đã ghi nhận nền nhiệt cao kỷ lục trong nhiều năm, kéo theo hàng loạt mốc tiêu thụ điện mới trên cả nước.

Trong 5 tháng đầu năm 2026, sản lượng điện toàn hệ thống đạt khoảng 138,9 tỷ kWh, tăng 8,9% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn khoảng 2 tỷ kWh so với kịch bản vận hành được xây dựng từ cuối năm 2025. Dù vậy, ngành điện vẫn đánh giá hệ thống có khả năng đáp ứng nhu cầu tiêu thụ điện dự kiến khoảng 325 tỷ kWh trong cả năm nay.

Tuy nhiên, thách thức lớn không chỉ nằm ở sản lượng điện mà còn ở công suất phụ tải cực đại trong các khung giờ cao điểm. Khi thời tiết nắng nóng kéo dài, nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát tăng mạnh khiến công suất điện tăng đột biến, tạo áp lực rất lớn cho công tác điều độ và vận hành hệ thống.

Cuối tháng 5 vừa qua, công suất cực đại của hệ thống điện quốc gia đã lên tới khoảng 58.000 MW, tăng 5,6% so với mức kỷ lục của năm 2025. Sản lượng tiêu thụ điện trong ngày đạt khoảng 1,2 tỷ kWh, cao hơn gần 10% so với mức đỉnh của năm trước.

Đáng chú ý, khu vực miền Bắc chiếm hơn một nửa tổng sản lượng điện tiêu thụ của cả nước, với mức sử dụng khoảng 630 triệu kWh/ngày. Công suất đỉnh của khu vực này đã đạt khoảng 30.000 MW, tăng 6,3% so với năm 2025. Theo NSMO, mức tăng công suất này tương đương công suất lắp đặt của Nhà máy Thủy điện Hòa Bình, cho thấy mỗi năm miền Bắc cần bổ sung thêm một nguồn điện quy mô tương đương mới có thể đáp ứng tốc độ tăng trưởng phụ tải hiện nay.

Một điểm đáng lưu ý khác là kỷ lục tiêu thụ điện năm 2026 xuất hiện sớm hơn nhiều so với các năm trước. Nếu năm 2025 phải đến tháng 8 mới vượt mức đỉnh của năm 2024, thì năm nay kỷ lục mới đã được thiết lập ngay từ tháng 5. Trong bối cảnh hiện tượng El Nino được dự báo có thể kéo dài từ giữa năm 2026 sang năm 2027, áp lực bảo đảm cung ứng điện được dự báo sẽ còn gia tăng trong thời gian tới.

Miền Bắc có thể tiếp tục lập đỉnh phụ tải trong mùa hè

Đại diện Tổng Công ty Điện lực miền Bắc (EVNNPC) cho biết khu vực miền Bắc đang chịu áp lực lớn từ cả phụ tải công nghiệp và phụ tải sinh hoạt. Hiện nhóm khách hàng công nghiệp chiếm khoảng 60 - 65% tổng công suất sử dụng điện, trong khi nhóm khách hàng dân cư và sinh hoạt chiếm khoảng 30 - 31%.

Theo thống kê của EVNNPC, vào những ngày thời tiết bình thường, sản lượng điện tiêu thụ của miền Bắc dao động từ 280 - 310 triệu kWh/ngày. Tuy nhiên, trong đợt nắng nóng cuối tháng 5 vừa qua, con số này đã tăng vọt lên mức 430 - 440 triệu kWh/ngày.

Mức tăng hơn 100 triệu kWh mỗi ngày phản ánh rõ sự đột biến của nhu cầu điện trong điều kiện thời tiết cực đoan, đồng thời tạo áp lực rất lớn lên hệ thống truyền tải và phân phối điện.

Đại diện EVNNPC nhận định miền Bắc nhiều khả năng sẽ còn xuất hiện những đợt phụ tải cực đại cao hơn mức ghi nhận trong tháng 5, đặc biệt vào các tháng 6 và 7 khi nắng nóng bước vào giai đoạn cao điểm. Điều này đòi hỏi toàn ngành điện phải tiếp tục chủ động các phương án vận hành, huy động nguồn điện và bảo đảm an toàn hệ thống nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt của người dân.