Miền Bắc đón không khí lạnh trước khi nắng nóng diện rộng đầu hè

Không khí lạnh xuất hiện trước nắng nóng

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, dự báo ngày mai (25/3), miền Bắc tiếp tục duy trì thời tiết sáng nhiều mây, trưa chiều hửng nắng nhẹ, nền nhiệt khá cao. Từ khoảng ngày 28-29/3, khu vực vùng núi Bắc Bộ có thể xuất hiện mưa dông rải rác.

Cụ thể, từ khoảng ngày 27–28/3, không khí lạnh tăng cường yếu sẽ gây mưa dông tại khu vực vùng núi Bắc Bộ. Dự báo cuối tháng, Bắc và Trung Bộ có khả năng xuất hiện nắng nóng đầu mùa.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, vùng hội tụ gió suy yếu nhanh, khiến mưa dông ở vùng núi Bắc Bộ giảm dần, không còn nguy cơ xảy ra lốc, sét, mưa đá.

Miền Bắc sắp đón không khí lạnh trước khi chuyển nắng nóng. Ảnh: Tuấn Anh

Trong những ngày tới, xu thế thời tiết chủ đạo tại Bắc Bộ là ít mưa, trời nắng và nền nhiệt tăng. Khoảng ngày 27–28/3, không khí lạnh tăng cường yếu lệch đông làm nhiệt độ giảm nhẹ khoảng 1 độ, nhưng hầu như không gây cảm nhận rõ rệt. Tuy nhiên, từ khoảng 28–29/3, khu vực vùng núi Bắc Bộ có thể xuất hiện mưa, mưa rào rải rác và có nơi có dông.

Theo ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia (Cục Khí tượng Thủy văn), từ nay đến hết tháng 3/2026, không khí lạnh hoạt động yếu, chỉ xuất hiện khoảng 1-2 đợt, chủ yếu gây ra mưa rào và dông ở khu vực miền Bắc, nhiệt độ ít biến động.

Riêng khu vực phía Tây Bắc Bộ có thể xuất hiện nắng nóng cục bộ (mức nhiệt cao nhất trong ngày từ 35°C trở lên).

Sang tháng 4/2026, các đợt không khí lạnh không còn ảnh hưởng trực tiếp đến nước ta mà chủ yếu tác động gián tiếp, đẩy rãnh áp thấp gió mùa ở phía nam Trung Quốc xuống, gây các đợt mưa rào và dông ở Bắc Bộ.

Nhiệt độ trung bình từ tháng 4-6 trên phạm vi toàn quốc phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực Bắc Bộ, Thanh Hóa - Nghệ An trong tháng 4 nhiều khả năng có nhiệt độ trung bình cao hơn từ 0,5-1 độ C so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Từ tháng 7-9, dự báo nhiệt độ trung bình trên phạm vi toàn quốc cũng phổ biến cao hơn từ 0,5-1 độ C.

Cuối tháng 3 miền Bắc chuyển nắng nóng gay gắt

Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 30/3, do sự tác động mạnh của vùng áp thấp nóng phía Tây, khu vực Tây Bắc Bắc Bộ và vùng núi phía Tây khu vực từ Thanh Hóa đến TP Huế sẽ xảy ra nắng nóng cục bộ đầu mùa, với nhiệt độ 35-37 độ.

Ngày 31/3, vùng thấp này tiếp tục phát triển mạnh hơn khiến nắng nóng mở rộng ra khu vực đồng bằng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ; nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 34-35 độ, có nơi có thể cao hơn. Theo các chuyên gia khí tượng, do xảy ra vào giai đoạn giao mùa, nên biên độ nhiệt ngày đêm ở miền Bắc vẫn khá lớn, thậm chí chênh lệch đến gần 10 độ.

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, năm 2026, trạng thái khí hậu toàn cầu tiếp tục chịu tác động của ENSO, có thể duy trì ở pha trung tính hoặc chuyển sang pha nóng - pha El Nino vào cuối năm, do đó thời tiết sẽ có xu hướng biến động mạnh và khó dự báo hơn.

Về hoạt động của bão và áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, the nhận định số lượng bão và áp thấp nhiệt đới trong năm 2026 có khả năng ít hơn trung bình nhiều năm và thấp hơn đáng kể so với năm 2025, năm 2025 vốn là năm có số lượng rất cao với 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới. Tuy nhiên, điều cần đặc biệt lưu ý là dù số lượng ít hơn, nguy cơ xuất hiện các cơn bão mạnh vẫn cao, nhất là trong bối cảnh có thể xuất hiện những giai đoạn dài không có bão, sau đó bão lại hình thành và tăng cường nhanh trong thời gian ngắn, gây tác động lớn.

Trong năm 2026, nắng nóng có xu hướng gia tăng cả về cường độ và thời gian kéo dài; trong khi đó, các hiện tượng dông, lốc, sét, mưa đá có thể xuất hiện mạnh trong các thời kỳ chuyển mùa. Đáng chú ý, xu thế mưa hiện nay là mưa cường độ lớn trong thời gian ngắn, dễ gây ngập úng đô thị và gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất tại khu vực miền núi.

Về các giai đoạn rủi ro đối với các loại hình thiên tai khác nhau, người dân và chính quyền địa phương cần đặc biệt lưu ý: Từ tháng 4 đến tháng 6 là thời kỳ nắng nóng và dông lốc chuyển mùa; Tháng 7 đến tháng 9 là cao điểm mưa lớn ở Bắc Bộ, tiềm ẩn nguy cơ lũ quét, sạt lở; Tháng 9 đến tháng 11 là cao điểm của bão và áp thấp nhiệt đới; Và từ tháng 10 đến cuối năm, khu vực Trung Bộ cần đề phòng các đợt mưa lớn gây lũ trên các sông và ngập lụt đô thị; lũ quét và sạt lở ở khu vực vùng núi.

Có thể thấy rất rõ là khí hậu ở Việt Nam hiện nay đang biến động mạnh hơn và cực đoan hơn so với trước đây. Không chỉ mở rộng về không gian ảnh hưởng mà còn gia tăng về tần suất, cường độ của các hiện tượng thời tiết nguy hiểm như nắng nóng, mưa lớn, bão mạnh cũng tăng lên đáng kể.

Đặc biệt, nhiều hiện tượng xảy ra trái với quy luật thông thường, như mưa trái mùa, bão muộn hoặc các đợt mưa kéo dài bất thường. Đây là biểu hiện điển hình của tác động từ biến đổi khí hậu, làm gia tăng tính bất định và đặt ra nhiều thách thức trong công tác dự báo và phòng chống thiên tai.

Tô Hội