MiG-29 và tên lửa tầm xa: Máy bay cũ thích nghi với chiến tranh mới ra sao?

MiG-29 ban đầu được phát triển cho nhiệm vụ chiến đấu trên không trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh. Thiết kế của máy bay tập trung vào khả năng cơ động, đánh chặn và bảo vệ lực lượng trên chiến trường.

Tuy nhiên, sau hơn 4 thập niên, cách tiến hành chiến tranh trên không đã thay đổi đáng kể. Những chiếc MiG-29 còn hoạt động phải thích nghi với hệ thống cảm biến, mạng lưới phòng không và các loại vũ khí có tầm bắn ngày càng xa.

Điểm quan trọng nằm ở khả năng nâng cấp. Khung máy bay MiG-29 ban đầu được thiết kế để sử dụng hệ thống điện tử và vũ khí của Liên Xô.

Các chương trình hiện đại hóa sau này cho phép một số biến thể tích hợp radar, máy tính nhiệm vụ, hệ thống dẫn đường và vũ khí mới. Nhờ đó, MiG-29 không nhất thiết phải được thay thế hoàn toàn chỉ vì hệ thống vũ khí nguyên bản đã lỗi thời.

Chiến trường Ukraine là ví dụ rõ ràng cho quá trình này. Ukraine đã cải tiến một số máy bay MiG-29 để sử dụng vũ khí có nguồn gốc phương Tây.

Tiêu biểu là tên lửa chống radar AGM-88 HARM của Mỹ, được tích hợp để thực hiện nhiệm vụ chế áp hệ thống phòng không đối phương. Đây là một thay đổi đáng chú ý vì MiG-29 vốn không được thiết kế ban đầu cho loại tên lửa này.

Ngoài nhiệm vụ chế áp phòng không, các máy bay MiG-29 của Ukraine còn được sử dụng để mang nhiều loại vũ khí khác nhằm tấn công mục tiêu mặt đất.

Điều này cho thấy vai trò của MiG-29 đã thay đổi từ một tiêm kích chiếm ưu thế trên không thành một nền tảng đa nhiệm hơn.

Tuy nhiên, việc mang vũ khí có tầm bắn xa hơn không biến MiG-29 thành một tiêm kích thế hệ mới. Máy bay vẫn bị giới hạn bởi thiết kế khung thân, radar, khả năng mang nhiên liệu và hệ thống điện tử được phát triển từ nhiều thập niên trước.

Trong chiến tranh hiện đại, máy bay còn phải đối mặt với radar mặt đất, tên lửa phòng không và các cảm biến có khả năng phát hiện từ xa.

Điều đó khiến cách sử dụng MiG-29 thay đổi. Thay vì tiến sâu vào vùng phòng không nguy hiểm, máy bay có thể phóng vũ khí từ khoảng cách an toàn hơn rồi rút khỏi khu vực.

Giá trị của nó vì vậy không còn chỉ nằm ở khả năng không chiến, mà còn ở việc tận dụng một nền tảng sẵn có để mang những vũ khí mới.

MiG-29 cho thấy tuổi đời của một chiếc máy bay không phải yếu tố duy nhất quyết định khả năng chiến đấu.

Nếu khung máy bay còn đáp ứng yêu cầu và có thể tích hợp vũ khí, điện tử mới, một thiết kế cũ vẫn có thể tiếp tục tồn tại trong chiến tranh hiện đại.