Su-30SM: Nga đã biến Su-30 thành tiêm kích đa nhiệm như thế nào?

Su-30 ban đầu được phát triển từ Su-27UB với trọng tâm là tăng tầm hoạt động và khả năng tác chiến.

Tuy nhiên, khi yêu cầu chiến đấu thay đổi, Nga tiếp tục phát triển Su-30SM thành một tiêm kích đa nhiệm thực thụ. Đây không phải một thiết kế hoàn toàn mới mà là quá trình nâng cấp sâu nền tảng Flanker.

Một trong những thay đổi quan trọng nằm ở hệ thống điện tử hàng không. Su-30SM được trang bị radar N011M Bars, radar mảng pha thụ động có khả năng phát hiện, theo dõi nhiều mục tiêu và hỗ trợ sử dụng các loại vũ khí không đối không, không đối đất.

Radar trở thành thành phần quan trọng giúp Su-30SM không còn bị giới hạn trong nhiệm vụ đánh chặn máy bay đối phương.

Hệ thống điện tử hàng không cũng được cải tiến để phi công có thể quản lý nhiều loại cảm biến và vũ khí hơn.

Với thiết kế 2 chỗ, phi công phía sau có thể hỗ trợ điều hành hệ thống vũ khí, liên lạc và các nhiệm vụ chiến thuật, đặc biệt hữu ích trong những chuyến bay kéo dài hoặc nhiệm vụ phức tạp.

Động cơ cũng góp phần tạo nên đặc tính riêng của Su-30SM. Máy bay sử dụng 2 động cơ AL-31FP, phiên bản phát triển từ dòng AL-31F và được trang bị vòi phun vector lực đẩy.

Thay đổi hướng lực đẩy giúp máy bay kiểm soát hướng bay tốt hơn ở những chế độ cơ động mạnh.

Tuy nhiên, vector lực đẩy không phải yếu tố duy nhất tạo nên khả năng cơ động của Su-30SM.

Thiết kế khí động học của dòng Flanker, diện tích cánh lớn và lực đẩy của 2 động cơ vẫn là những thành phần quan trọng.

Điểm thay đổi lớn nhất của Su-30SM nằm ở khả năng sử dụng nhiều loại vũ khí. Máy bay có thể mang tên lửa không đối không để thực hiện nhiệm vụ phòng không và không chiến, đồng thời sử dụng nhiều loại vũ khí không đối đất để tấn công các mục tiêu trên mặt đất.

Khả năng mang tải trọng vũ khí lớn cùng tầm hoạt động đáng kể khiến Su-30SM có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau mà không cần thay đổi nền tảng máy bay. Đây chính là đặc điểm cốt lõi của một tiêm kích đa nhiệm.

Su-30SM vì vậy cho thấy cách Nga khai thác lâu dài thiết kế Su-27. Thay vì loại bỏ một khung máy bay lớn nhưng có nhiều tiềm năng, Nga tiếp tục hiện đại hóa radar, điện tử, động cơ và vũ khí.

Từ một tiêm kích được xây dựng dựa trên yêu cầu chiếm ưu thế trên không, Su-30SM đã trở thành một nền tảng đa nhiệm có thể thực hiện cả nhiệm vụ không đối không và không đối đất, đồng thời duy trì những đặc tính cơ động vốn trở thành thương hiệu của dòng Flanker.