Mở đường để người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng

Thông qua các chính sách xét giảm thời hạn chấp hành án, giáo dục, cải tạo phạm nhân và hỗ trợ học nghề, vay vốn, tạo việc làm, địa phương từng bước tháo gỡ những rào cản trên hành trình tái hòa nhập cộng đồng, giúp người hoàn lương ổn định cuộc sống.

Bồi đắp niềm tin trong quá trình cải tạo

Các phạm nhân cải tạo tốt được ăn cơm đoàn viên cùng gia đình, tạo động lực giúp họ nỗ lực sớm trở về làm lại cuộc đời.

Đang chấp hành án phạt tù về tội cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự tại Trại tạm giam số 2, Công an tỉnh Tây Ninh, anh L.T.H. (ngụ xã Tầm Vu) từng hoang mang, mặc cảm khi nhận án. Nhờ sự động viên của gia đình và cán bộ quản giáo, anh dần thay đổi nhận thức, tích cực rèn luyện, mong sớm trở về cộng đồng.

“Lúc mới nhận án, tôi rất hoang mang và tự ti. Tuy nhiên, được các chiến sĩ Công an tạo điều kiện và sự động viên từ gia đình, tôi nỗ lực hoàn thành tốt nghĩa vụ và các đợt rèn luyện. Được xét giảm thời gian chấp hành án đối với tôi là một cơ hội làm lại cuộc đời. Bản thân tự hứa sẽ không bao giờ tái phạm, cố gắng vươn lên xây dựng cuộc sống ổn định”, anh H. chia sẻ.

Thượng tá Trương Quốc Đoàn, Phó Thủ trưởng Cơ quan Thi hành án hình sự, Công an tỉnh Tây Ninh, cho biết nhân dịp Quốc khánh 2/9/2026, đơn vị đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét giảm thời hạn chấp hành hình phạt tù cho 38 phạm nhân tại hai trại tạm giam thuộc Công an tỉnh; đồng thời đề nghị giảm thời gian chấp hành án hình sự tại cộng đồng đối với 219 trường hợp.

Theo Thượng tá Trương Quốc Đoàn, việc xét giảm án được thực hiện đúng điều kiện, tiêu chuẩn theo quy định, bảo đảm công bằng, khách quan. Chính sách này thể hiện tính nghiêm minh, nhân đạo của pháp luật, đồng thời khích lệ người chấp hành án tích cực học tập, rèn luyện, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật, hướng tới trở thành công dân có ích.

Đông đảo phạm nhân Trại giam Cây Cầy gặp gỡ, trò chuyện cùng người thân trong chương trình thăm gặp gia đình, tiếp thêm động lực cải tạo, hướng thiện.

Trại giam Cây Cầy (xã Thạnh Bình, tỉnh Tây Ninh) đang quản lý, giam giữ khoảng 3.000 phạm nhân với nhiều tội danh, mức án và hoàn cảnh khác nhau. Với các gia đình, sự chuyển biến trong nhận thức, hành vi của người thân qua từng lần thăm gặp là cơ sở để nuôi dưỡng hy vọng về ngày trở về.

Bà Phạm Thị H., ngụ xã Lâm Hòa, Thành phố Hồ Chí Minh, mẹ của phạm nhân T.C.T., đang chấp hành án tại Đội 1, Trại giam Cây Cầy, chia sẻ, qua những lần thăm gặp, bà cảm nhận được sự ăn năn và mong muốn sửa chữa lỗi lầm của con trai. Bà H. cho biết, cán bộ, chiến sĩ tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, tạo sự gắn kết giữa phạm nhân với thân nhân. Gia đình mong con tiếp tục được giáo dục, rèn luyện, từ bỏ thói quen xấu và xác định hướng đi đúng đắn.

Ban Giám thị Trại giam Cây Cầy thông tin, trong năm 2026, tổng kinh phí bảo đảm tiền ăn theo chế độ cho phạm nhân hơn 20 tỷ đồng; chế độ ăn vào các dịp lễ, Tết cũng được điều chỉnh tăng theo quy định. Ngoài ra, phạm nhân cũng được khám, cấp thuốc điều trị bệnh tại bệnh xá và bệnh viện tuyến trên đối trường hợp bệnh nặng. Đơn vị cũng duy trì khám sức khỏe đầu vào, khám định kỳ và vệ sinh, khử khuẩn các khu sinh hoạt, lao động.

Đối với phạm nhân chưa biết chữ, trại tổ chức ba lớp xóa mù chữ với 198 người tham gia. Từ các lớp học, nhiều người đã có thể đọc sách báo, viết thư cho gia đình và bày tỏ tâm tư, nguyện vọng. Khả năng đọc, viết cũng giúp phạm nhân thuận lợi hơn khi tiếp thu kiến thức, học nghề và tìm việc làm sau này.

Đại tá Phạm Văn Thúy, Giám thị Trại giam Cây Cầy cho biết, người chấp hành xong án phạt tù thường đối mặt với khó khăn về tâm lý, việc làm, điều kiện sinh hoạt và định kiến xã hội. Vì vậy, sự giúp đỡ cần xuất phát từ hoàn cảnh, nhu cầu của từng người, tập trung vào đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, tiếp cận vốn vay và ổn định đời sống.

Đại tá Phạm Văn Thúy nhấn mạnh, gia đình phải thực sự là điểm tựa tinh thần, đồng thời là cầu nối giữa người hoàn lương với chính quyền và các tổ chức đoàn thể. Các địa phương cần quan tâm hỗ trợ đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, tiếp cận vốn vay, tạo điều kiện để người chấp hành xong án phạt tù tự lập, phát triển kinh tế gia đình. Hiệu quả công tác này phải được đánh giá từ sự chuyển biến về nhận thức, hành vi, việc làm và đời sống của người được giúp đỡ, thay vì chỉ dừng ở các hoạt động tuyên truyền, vận động.

Điểm tựa gia đình và trách nhiệm của cộng đồng

Các phạm nhân Trại giam Cây Cầy (tỉnh Tây Ninh) tham gia lao động trong quá trình chấp hành án phạt tù.

Ông Trương Văn Nghị, Phó Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Tây Ninh cho biết, qua công tác kiểm sát, việc quản lý, giáo dục và thực hiện chế độ, chính sách đối với phạm nhân luôn được quan tâm, từ ăn, ở, khám chữa bệnh đến học tập, giáo dục. Những hạn chế, thiếu sót được phát hiện qua kiểm sát thường xuyên, đột xuất được kiến nghị chấn chỉnh kịp thời.

Đối với xét giảm án, tha tù và đặc xá, cơ quan kiểm sát phối hợp chặt chẽ với trại giam, bảo đảm người đủ điều kiện được xem xét theo quy định, không để xảy ra trường hợp đủ điều kiện nhưng không được xét hoặc không đủ điều kiện vẫn được xét. Ông Trương Văn Nghị đề nghị các ngành, địa phương tiếp tục phối hợp hỗ trợ việc làm, thu nhập cho người chấp hành xong án phạt tù; đồng thời, mỗi phạm nhân cần chủ động học tập, lao động, rèn luyện để có đủ điều kiện được xem xét hưởng chính sách khoan hồng.

Phó Bí thư Tỉnh đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Tây Ninh Phạm Văn Hậu cho biết, thời gian qua, đơn vị đã phối hợp với các cơ quan chức năng triển khai nhiều hoạt động giáo dục, cảm hóa, hỗ trợ phạm nhân, nhất là thanh niên từng vi phạm pháp luật, hướng đến tái hòa nhập cộng đồng. Các hoạt động tập trung tư vấn, trợ giúp pháp lý, giáo dục chính trị, tư tưởng, hỗ trợ tâm lý, kỹ năng sống, chăm sóc sức khỏe, định hướng nghề nghiệp và tạo việc làm. Thông qua các chương trình văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, phạm nhân có thêm động lực vượt qua mặc cảm, tích cực cải tạo, hướng thiện.

Tỉnh đoàn phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai chính sách vay vốn phát triển kinh tế cho người chấp hành xong án phạt tù. Các tổ chức Đoàn, Hội, câu lạc bộ, đội, nhóm tại địa phương tiếp tục đồng hành, giúp thanh niên vượt qua khó khăn ban đầu, ổn định cuộc sống. Thời gian tới, Tỉnh đoàn Tây Ninh tiếp tục hỗ trợ học nghề, việc làm, ưu tiên thanh niên có hoàn cảnh khó khăn, từng mắc sai lầm nhưng quyết tâm vươn lên, tạo điều kiện để họ làm lại cuộc đời, trở thành công dân có ích.

Đối với chính sách thi hành án và tái hòa nhập cộng đồng cho người chấp hành xong án phạt tù trên địa bàn, Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Lê Văn Hẳn yêu cầu các sở, ngành, địa phương phối hợp chặt chẽ trong tiếp nhận, quản lý, giáo dục và giúp đỡ người chấp hành xong án phạt tù; gắn hỗ trợ tâm lý, thủ tục pháp lý với đào tạo nghề, tạo việc làm và tiếp cận tín dụng. Các sở, ngành, địa phương tăng cường cung cấp thông tin thị trường lao động, vận động doanh nghiệp tiếp nhận người chấp hành xong án phạt tù vào làm việc; đồng thời hỗ trợ giải quyết các thủ tục về cư trú, hộ tịch, căn cước, xóa án tích và cấp phiếu lý lịch tư pháp theo quy định.

Theo Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh, giai đoạn 2026-2030, tỉnh đặt mục tiêu 100% người chấp hành xong án phạt tù được tư vấn chính sách; các trường hợp đủ điều kiện, có nhu cầu vay vốn học nghề, sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm được hướng dẫn lập hồ sơ đề nghị xem xét cho vay. Mỗi xã, phường xây dựng ít nhất một mô hình tái hòa nhập cộng đồng, hỗ trợ người hoàn lương ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế gia đình. Cùng với công tác hỗ trợ, tỉnh phấn đấu lập hồ sơ quản lý 100% người chấp hành án hình sự tại cộng đồng, kiểm soát tỷ lệ vi phạm pháp luật không quá 0,5% và tỷ lệ tái phạm của người chấp hành xong án phạt tù thuộc diện tái hòa nhập cộng đồng không quá 1,5%.

Hành trình hoàn lương của người từng vi phạm pháp luật cần sự đồng hành lâu dài của gia đình và cộng đồng. Khi chính sách đi vào cuộc sống, người chấp hành xong án phạt tù sẽ có thêm điều kiện vượt qua mặc cảm, từng bước khẳng định bản thân bằng lao động chân chính. Đó cũng là nền tảng để công tác tái hòa nhập cộng đồng đi vào thực chất, góp phần phòng ngừa tái phạm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự, xây dựng cuộc sống bình yên tại địa phương.