Mở hướng phát triển bền vững cho cây lúa

Ông Võ Tấn Sanh (bìa trái) kiểm tra lúa trước khi thu hoạch vụ đông xuân vừa qua. Ảnh: QUANG VIỆT

Nâng cao chuỗi giá trị

Các hợp tác xã trên địa bàn thành phố Đà Nẵng thời gian qua kiên định hướng phát triển vùng nguyên liệu lúa chất lượng cao, liên kết tiêu thụ, chuẩn hóa quy trình, đáp ứng yêu cầu thị trường. Hợp tác xã Nông nghiệp Bình Đào (xã Thăng An) đã tích tụ, tập trung 85ha ruộng đất để canh tác lúa giống và một số loại cây trồng khác.

Ông Võ Tấn Sanh, Giám đốc hợp tác xã cho biết, ở vụ đông xuân vừa qua, hơn 68ha diện tích liên kết sản xuất lúa giống VNR20 và KD18 của hợp tác xã và nông dân đạt năng suất hơn 65 tạ/ha nhờ vào quy trình kỹ thuật được chuẩn hóa. Hợp tác xã đã cung ứng các dịch vụ đầu vào gồm phân bón, giống lúa, áp dụng công nghệ drone phun thuốc bảo vệ thực vật; nông dân tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật canh tác và đến khi thu hoạch, hợp tác xã bao tiêu sản phẩm để cung ứng ra thị trường. Hiệu quả trong liên kết sản xuất chuỗi giá trị cây lúa đã giúp hợp tác xã, nông dân có thu nhập ổn định.

Từ thực tế liên kết sản xuất lúa theo chuỗi trong vụ đông xuân vừa qua, ông Võ Tấn Sanh cho biết đã rút ra nhiều kinh nghiệm và sẽ áp dụng đồng bộ giải pháp để nâng cao hơn nữa hiệu quả chuỗi giá trị sản xuất lúa. Cụ thể, hợp tác xã tiếp tục dồn điền đổi thửa để có thêm nguồn lực đất đai rộng lớn, thực hiện tốt quy hoạch đồng ruộng để tổ chức liên kết sản xuất hiệu quả, giảm chi phí, tăng năng suất lúa.

Đầu tư đồng bộ công cụ sản xuất gồm máy làm đất, máy thu hoạch, lò sấy, máy chế biến nông sản để chủ động thực hiện các khâu trong quá trình liên kết sản xuất. Đồng thời xây dựng niềm tin, sự minh bạch giữa các bên trong chuỗi liên kết gồm hợp tác xã, nông dân và doanh nghiệp. “Để phát huy hiệu quả chuỗi liên kết sản xuất lúa giống, rất cần đồng hành, hỗ trợ của ngành nông nghiệp, chính quyền địa phương trong thực hiện các dự án”, ông Sanh nói.

Hằng năm các địa phương trên địa bàn thành phố liên kết sản xuất lúa giống trên diện tích 5.000ha. Ảnh: QUANG VIỆT

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố cho biết, hằng năm với 5.000ha diện tích liên kết sản xuất lúa giống ở các địa phương trên địa bàn đạt, nông dân và các hợp tác xã thu được lợi nhuận cao hơn 20-25% so với sản xuất trước đây. Các giống lúa như Thiên Ưu 8, Đài Thơm 8, Hương Châu 6... có ưu thế về chống chịu sâu bệnh, chịu hạn tốt, chất lượng gạo dẻo, thơm, ngon nên sản xuất đạt năng suất cao, bán ra thị trường thu được giá trị lớn.

Sản xuất lúa giống theo chuỗi liên kết đã ghi nhận sự vận động từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hàng hóa có giá trị, thích ứng với biến đổi khí hậu, đáp ứng yêu cầu nông sản sạch của thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để hướng tới nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh theo Nghị quyết số 19-NQ/TW về nông nghiệp, nông dân, nông thôn của Trung ương.

Động lực mới phát triển bền vững

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường), cơ cấu giống lúa canh tác trên địa bàn thời gian qua đã có sự chuyển dịch theo hướng giảm dần các giống truyền thống năng suất thấp, sinh trưởng dài ngày, thay thế bằng các giống mới có năng suất, chất lượng cao, ngắn ngày, thích ứng với biến đổi khí hậu và phù hợp với định hướng sản xuất lúa hàng hóa, VietGAP, hữu cơ.

Ngành nông nghiệp thành phố Đà Nẵng đang triển khai đồng bộ giải pháp để phát triển lúa bền vững. Ảnh: QUANG VIỆT

Sản xuất lúa của Đà Nẵng đang phát triển theo hướng giảm giống trung bình, tăng giống chất lượng cao, đẩy mạnh sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với tiêu thụ ổn định và xây dựng thương hiệu gạo vùng miền. Đây là bước chuyển quan trọng trong quá trình nâng cao giá trị gia tăng, tạo hướng phát triển bền vững cho cây lúa.

Ông Lê Tự Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, thành phố Đà Nẵng đang có chủ trương đưa giống lúa xác nhận, giống nguyên chủng vào sản xuất nhằm đảm bảo chất lượng đầu ra ổn định. Đồng thời phối hợp với các viện, trường, doanh nghiệp lúa giống khảo nghiệm các giống mới đưa vào sản xuất để tăng thêm giá trị.

Thành phố đẩy mạnh liên kết “4 nhà” (nhà nông - nhà khoa học - nhà doanh nghiệp - nhà nước), thu hút doanh nghiệp đầu tư vào chế biến sâu, xây dựng thương hiệu gạo đặc sản địa phương, hình thành chuỗi sản xuất khép kín từ giống, canh tác, thu hoạch, chế biến đến tiêu thụ. Khuyến khích các hợp tác xã liên kết sản xuất - tiêu thụ lúa gạo nhằm tạo quy mô lớn, tăng sức cạnh tranh, đáp ứng nhu cầu thị trường.

Ngành trồng trọt sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương hỗ trợ hạ tầng giao thông, thủy lợi, kho sấy, cơ giới hóa đồng bộ; tranh thủ nguồn vốn hỗ trợ từ các chương trình quốc gia, quốc tế để triển khai nông nghiệp bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu.

Ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố thông tin, trong thời gian tới, sở sẽ triển khai đồng bộ nhóm giải pháp nhằm tiếp tục nâng cao chuỗi giá trị, phát triển bền vững ngành lúa gạo, hướng đến canh tác lúa xanh, sinh thái, hiện đại.

Trước hết, tập trung rà soát, quy hoạch lại vùng sản xuất lúa hàng hóa tập trung, chất lượng cao gắn với điều kiện thủy lợi, cơ giới hóa và ứng dụng công nghệ cao. Ưu tiên mở rộng các vùng sản xuất lúa chất lượng cao, lúa VietGAP, hữu cơ theo hướng liên kết chuỗi, có hợp đồng tiêu thụ ổn định với doanh nghiệp chế biến và phân phối.

Tăng cường tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, nhất là các tiến bộ về sản xuất thông minh, sử dụng phân bón - thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, tiết kiệm nước. Khuyến khích nông dân và hợp tác xã ứng dụng công nghệ số trong giám sát quy trình sản xuất, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, minh bạch hóa chuỗi giá trị lúa gạo.