Mở lối khám phá linh trưởng

Một đàn voọc chà vá chân xám ở Tam Mỹ Tây. Ảnh: QUỐC TUẤN

Chỉ dấu đa dạng sinh học

Đàn voọc chà vá chân nâu trú ngụ trên bán đảo Sơn Trà từ lâu được xem là chỉ dấu sinh học đặc trưng phản ánh chất lượng và độ ổn định của hệ sinh thái rừng. Nhờ sinh cảnh được bảo tồn tốt, đàn voọc chà vá chân nâu ở bán đảo Sơn Trà sinh sôi nhanh chóng và trở thành loài biểu tượng cho đa dạng sinh học ở khu rừng này.

Theo các chuyên gia lâm sinh, những tuyến thường dễ có cơ hội bắt gặp voọc chà vá chân nâu nhất là tuyến lên Hải đăng Tiên Sa, khu vực đỉnh Bàn Cờ và khu cây đa cổ thụ. Ước tính có hơn 1.300 cá thể voọc chà vá chân nâu đang sinh sống ở bán đảo Sơn Trà. Đây là một trong những quần thể voọc chà vá chân nâu lớn, bền vững nhất hiện nay của loài ở Việt Nam.

Tại khu vực rừng Tam Mỹ Tây (xã Tam Mỹ), đàn voọc chà vá chân xám cũng đang từng ngày sinh sôi khi vùng sinh cảnh được bảo tồn và mở rộng. Nhờ chính sách bảo tồn của chính quyền địa phương cùng ý thức tốt của người dân địa phương trong việc bảo vệ sinh cảnh sống của voọc, đàn voọc chà vá chân xám ở đây đã tăng lên khoảng 75 cá thể.

Trong khi đó, tại rừng Cù Lao Chàm (xã Tân Hiệp) một loài linh trưởng khác là khỉ đang sinh sôi nhanh chóng. Men theo các sườn núi quanh đảo, du khách dễ dàng bắt gặp các cá thể khỉ. Theo kết quả nghiên cứu thực địa của Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên Cù Lao Chàm, hiện có hơn 200 cá thể khỉ vàng trên đảo và chúng hoạt động theo đàn.

Ông Văn Ngọc Thịnh, Giám đốc quốc gia WWF Việt Nam cho rằng, sự phục hồi và sinh sôi của quần thể voọc chà vá ở bán đảo Sơn Trà, Tam Mỹ Tây, hệ sinh thái rừng ở Cù Lao Chàm là minh chứng điển hình cho việc đảo ngược đa dạng sinh học nhờ việc chung sống hài hòa với thiên nhiên của cộng đồng xứ Quảng.

Mở lối du lịch gắn với bảo tồn

Du lịch khám phá động vật hoang dã ngày càng là xu hướng được du khách yêu thích. Theo ông Bùi Văn Tuấn, Giám đốc điều hành Công ty TNHH HIVOOC, thời gian qua đơn vị đã phối hợp tổ chức chương trình “Voọc ơi, mình đi đâu thế?” cũng như hợp tác với các tổ chức quốc tế sản xuất phim về thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học để quảng bá giá trị voọc chà vá chân nâu.

“Các tour du lịch của đơn vị tập trung cho mục tiêu bảo tồn đa dạng sinh học. Trong đó có tour xem hai loài voọc xứ Quảng trong một ngày. Sáng có thể xem chúng ở Tam Mỹ Tây, chiều về xem ở Sơn Trà. Tour này vô cùng đặc sắc khi khám phá cuộc sống của hai loài linh trưởng quý hiếm, rất khó có nơi nào có được”, ông Tuấn thông tin.

Với khu vực Tam Mỹ Tây, ông Lê Hoàng Hà, Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ du lịch Duy Nhất Hội An (Hội An Unique) nhận định, nếu có quy hoạch và tiếp cận hợp lý, điểm đến này có thể gắn với hoạt động du lịch cộng đồng với sản phẩm chủ đạo là du lịch giáo dục. “Cần xác định chân dung sản phẩm của làng Tam Mỹ Tây là gì để đáp ứng nhu cầu của du khách. Sản phẩm về du lịch giáo dục thì bất kỳ thị trường khách nào quan tâm giáo dục đều có thể tiếp cận. Khi tạo ra sản phẩm rồi thì mời các hãng lữ hành để xúc tiến thị trường”, ông Hà nói.

Với Cù Lao Chàm, dù chưa có phương án để lồng ghép quần thể đàn khỉ gắn với hoạt động du lịch nhưng về lâu dài đây cũng là một tài nguyên du lịch đáng giá nếu có phương án tiếp cận khai thác hợp lý.

Theo đơn vị lữ hành, để tour khám phá cuộc sống các loài linh trưởng vận hành hiệu quả và bền vững cần có chuyên gia về đa dạng sinh học cũng như cộng đồng địa phương để thuyết minh, kể chuyện, hỗ trợ đồ đạc cho du khách. Khi có các chủ thể này thì du khách mới có được hành trình trọn vẹn qua việc cảm nhận những câu chuyện đặc sắc về hệ sinh thái tự nhiên, xã hội nơi quần thể linh trưởng trú ngụ.