Mở rộng chỉ dẫn địa lý để nhãn lồng Hưng Yên vươn xa

Nhãn lồng Hưng Yên trồng theo mô hình VietGAP có năng suất và chất lượng cao. Ảnh minh họa: Phạm Kiên/TTXVN

Dịp này, đại diện Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã trao Giấy chứng nhận đăng ký sửa đổi, bổ sung chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn lồng cho tỉnh Hưng Yên. Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã trao Giấy ghi nhận sử dụng chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn lồng cho 26 hợp tác xã, hộ trồng nhãn của tỉnh.

Theo quyết định số 554/QĐ-SHTT ban hành ngày 2/10/2026, về việc sửa đổi Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00055 cấp ngày 23/1/2017 của Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), khu vực địa lý mới nhãn lồng Hưng Yên gồm: các phường Phố Hiến, Sơn Nam, Hồng Châu và các xã Tân Hưng, Hoàng Hoa Thám, Tiên Lữ, Tiên Hoa, Lương Bằng, Nghĩa Dân, Hiệp Cường, Đức Hợp, Khoái Châu, Triệu Việt Vương, Việt Tiến, Chí Minh, Châu Ninh, Quang Hưng, Đoàn Đào, Tiên Tiến, Tống Trân, Ân Thi, Xuân Trúc, Phạm Ngũ Lão, Nguyễn Trãi, Hồng Quang (tỉnh Hưng Yên).

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên Nguyễn Xuân Hải cho biết, đến nay, Hưng Yên đã có 43 sản phẩm được bảo hộ sở hữu trí tuệ nhưng duy nhất sản phẩm nhãn lồng là được bảo hộ chỉ dẫn địa lý. Đây là niềm vinh dự, nỗ lực lớn của sự lãnh đạo, chỉ đạo của Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh cũng như sự tham mưu của Sở Khoa học và Công nghệ trong thời gian vừa qua...

Trước đó, từ năm 2017, sau khi được bảo hộ chỉ dẫn địa lý lần đầu, giá trị và thương hiệu của nhãn lồng đã không ngừng được nâng cao. Để đáp ứng nhu cầu phát triển vùng sản xuất tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật đồng bộ, mở rộng cơ hội xuất khẩu, tỉnh Hưng Yên đã phối hợp với Viện Thổ nhưỡng Nông hóa triển khai thành công đề tài mở rộng phạm vi bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên"

Phó Viện trưởng Viện Nông hoá Thổ nhưỡng Trần Thị Thu Minh cho hay, từ lâu, nhãn lồng đã được biết đến như một đặc sản nổi tiếng của tỉnh Hưng Yên với mùi vị thơm ngon đặc biệt và có đặc tính tốt cho sức khỏe nhờ điều kiện môi trường độc đáo của địa phương cũng như tập quán canh tác đặc biệt.

Điều này lý giải vì sao nhãn lồng Hưng Yên được cung tiến cho các vị vua chúa thời phong kiến. Do giá trị kinh tế của nhãn lồng Hưng Yên nên việc giả mạo danh tiếng nhãn lồng Hưng Yên đã ảnh hưởng đến giá trị đích thực của loại quả tiến vua này.

Do vậy, việc đăng ký chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn quả tươi có ý nghĩa thiết thực, nhằm khẳng định danh tiếng của nhãn lồng Hưng Yên, bảo hộ quyền lợi của người sản xuất và tiêu dùng, đồng thời làm tăng giá trị kinh tế của sản phẩm trên thị trường, mở ra triển vọng phát triển ngành chế biến rau quả trên địa bàn tỉnh phục vụ nội tiêu và xuất khẩu.

Từ năm 2015, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên đã tiến hành thực hiện dự án "Xây dựng và quản lý chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm Nhãn lồng của tỉnh Hưng Yên" tại các huyện Khoái Châu, Kim Động, Tiên Lữ và thành phố Hưng Yên (cũ). Dự án có sự tham gia của nhiều cơ quan và doanh nghiệp, như Viện Thổ nhưỡng Nông hóa, Hội nhãn lồng Hưng Yên, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Khoái Châu, Kim Động, Tiên Lữ và thành phố Hưng Yên...

Đến năm 2017, Cục Sở hữu trí tuệ đã ban hành quyết định về việc cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00055 cho sản phẩm nhãn lồng Hưng Yên với khu vực địa lý bao gồm các huyện Khoái Châu, Kim Động, Tiên Lữ và thành phố Hưng Yên cũ.

Tuy nhiên, nhãn lồng tại Hưng Yên không chỉ có trong giới phạm vi địa lý được bảo hộ theo quyết định này mà nhãn lồng tại Hưng Yên còn được người dân trồng với phạm vi rộng hơn ở các huyện Phù Cừ và Ân Thi (cũ). Trên các huyện này, sản phẩm nhãn lồng cũng được người dân khai thác và đưa vào thương mại hóa với thương hiệu nhãn lồng Hưng Yên.

Đây là điều bất cập trong vấn đề quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" đã được bảo hộ, nếu không có công cụ quản lý tốt thì chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn quả tươi sẽ bị lạm dụng hoặc sẽ gây ảnh hưởng xấu trong quá trình trồng và kinh doanh sản phẩm nhãn tại những vùng địa lý chưa được bảo hộ.

Nhận thấy tầm quan trọng của việc mở rộng phạm vi bảo hộ chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn lồng của tỉnh Hưng Yên, từ năm 2023, UBND tỉnh Hưng Yên đã phê duyệt đề tài "Nghiên cứu mở rộng khu vực địa lý mang chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn lồng của tỉnh Hưng Yên ", giao Viện Thổ nhưỡng Nông hóa là đơn vị chủ trì nhiệm vụ... Kết quả, đề tài xác định khu vực chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn lồng sau khi được mở rộng là 4.400 ha, trong đó 3.500 ha đã được bảo hộ, 900 ha đề nghị được bảo hộ mở rộng thêm.

Phó Viện trưởng Viện Nông hoá Thổ nhưỡng cho biết thêm, hồ sơ đăng ký mở rộng chỉ dẫn địa lý "Hưng Yên" cho sản phẩm nhãn lồng đã được cấp văn bằng bảo hộ tại quyết định số 554 của Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ ban hành là kết quả có ý nghĩa quan trọng, không chỉ khẳng định giá trị của các kết quả nghiên cứu khoa học của nhiệm vụ, mà còn đánh dấu một bước phát triển mới trong công tác quản lý, bảo vệ và phát triển tài sản trí tuệ của sản phẩm nhãn lồng Hưng Yên.

Việc mở rộng khu vực bảo hộ góp phần tạo thêm cơ sở pháp lý để quản lý, sử dụng và phát triển chỉ dẫn địa lý, đồng thời mở ra điều kiện thuận lợi để các tổ chức, cá nhân trong vùng tiếp tục nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, phát triển thị trường và gia tăng giá trị kinh tế của sản phẩm nhãn lồng Hưng Yên.