Mở rộng chia sẻ dữ liệu tài khoản với cơ quan thuế từ 1/7

Theo Nghị định số 252 quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý thuế, từ ngày 1/7, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán, đơn vị trung gian thanh toán, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán trực tuyến (nếu có) và tổ chức thẻ quốc tế có trách nhiệm cung cấp thông tin tài khoản thanh toán của người nộp thuế cho cơ quan quản lý thuế.

Ảnh minh họa.

Trước đây, ngân hàng thương mại chủ yếu cung cấp tên chủ tài khoản và số tài khoản theo yêu cầu của cơ quan thuế. Việc cung cấp thông tin về số dư, dữ liệu giao dịch hay biến động tài khoản thường chỉ được thực hiện khi phục vụ hoạt động thanh tra, kiểm tra thuế.

Tuy nhiên, theo quy định mới, phạm vi dữ liệu được mở rộng đáng kể và thực hiện theo cơ chế định kỳ.

Cụ thể, các tổ chức phải cung cấp thông tin về chủ tài khoản, số hiệu tài khoản theo mã số thuế, địa điểm mở tài khoản, chi nhánh mở tài khoản, thời gian mở và đóng tài khoản. Việc cung cấp dữ liệu được thực hiện định kỳ hằng tháng, chậm nhất vào ngày 10 của tháng kế tiếp và áp dụng theo phương thức điện tử.

Đáng chú ý, ngoài các thông tin cơ bản về tài khoản, cơ quan thuế còn được tiếp cận nhiều dữ liệu liên quan đến giao dịch tài chính của người nộp thuế như số lượng giao dịch, giá trị giao dịch, nội dung giao dịch, thông tin bên chuyển tiền, bên nhận tiền, giao dịch trong nước và xuyên biên giới, số dư tài khoản, số dư cuối kỳ cũng như thu nhập phát sinh từ tài khoản.

Bên cạnh đó, dữ liệu về chủ sở hữu hưởng lợi, người được ủy quyền, đồng chủ tài khoản, người thụ hưởng và các bên liên quan cũng thuộc diện phải cung cấp. Những giao dịch bất thường hoặc giao dịch đáng ngờ theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền cũng sẽ được phối hợp chia sẻ với cơ quan thuế.

Không chỉ hệ thống ngân hàng, Nghị định mới còn mở rộng trách nhiệm cung cấp thông tin sang cơ quan thông tin, báo chí. Theo đó, khi có yêu cầu từ cơ quan quản lý thuế, các cơ quan báo chí phải cung cấp thông tin liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh, quảng cáo, khuyến mại, giá bán và diễn biến thị trường của tổ chức, cá nhân liên quan đến nghĩa vụ thuế.

Ngoài ra, các dấu hiệu vi phạm pháp luật về thuế được phản ánh trên các phương tiện truyền thông hoặc những rủi ro quản lý thuế được phát hiện từ hoạt động báo chí và phản ánh của dư luận cũng thuộc phạm vi phối hợp cung cấp thông tin.

Theo quy định, thời hạn cung cấp thông tin tối đa là 5 ngày làm việc kể từ thời điểm nhận yêu cầu; trường hợp nội dung phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 10 ngày và phải có văn bản giải trình. Riêng thông tin về dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế phải được cung cấp ngay trong ngày hoặc chậm nhất vào ngày làm việc tiếp theo.

Theo Cục Thuế, quản lý thuế hiện nay đang chuyển dần từ phương thức quản lý truyền thống sang mô hình phân tích dữ liệu và quản lý theo dòng tiền. Điều này đòi hỏi cơ chế kết nối, chia sẻ thông tin thường xuyên, tự động và theo thời gian thực giữa cơ quan thuế với các ngân hàng, đơn vị trung gian thanh toán và các tổ chức liên quan.

Đến nay, ngành thuế đã nắm thông tin của khoảng 250 triệu tài khoản ngân hàng, trong đó khoảng 200 triệu là tài khoản cá nhân. Cơ quan quản lý cho biết dữ liệu sẽ được xử lý bằng các công cụ công nghệ, trong đó có trí tuệ nhân tạo (AI), nhằm nhận diện các trường hợp có dấu hiệu rủi ro thay vì theo dõi toàn bộ giao dịch của từng cá nhân.