Mở rộng danh mục bảo hiểm y tế, bệnh nhân ung thư thêm cơ hội điều trị

BHYT sắp chi trả thêm nhiều thuốc ung thư đắt tiền

Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo Thông tư bổ sung danh mục thuốc được BHYT chi trả, trong đó đáng chú ý là khoảng 30 thuốc điều trị ung thư thế hệ mới có giá thành rất cao. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước tiến quan trọng trong việc nâng cao khả năng tiếp cận điều trị hiện đại cho người bệnh, đồng thời giảm áp lực chi phí y tế cho hàng triệu gia đình.

Theo Vụ BHYT (Bộ Y tế), dự thảo lần này đề xuất bổ sung tổng cộng 84 thuốc hóa dược và sinh phẩm vào danh mục BHYT thanh toán. Trong đó, nhóm thuốc điều trị ung thư chiếm tỷ trọng lớn nhất với 30 loại, tương đương khoảng 35,7% tổng số thuốc được đề xuất.

Đây chủ yếu là các thuốc phát minh mới như thuốc điều trị đích, kháng thể đơn dòng và liệu pháp miễn dịch, những phương pháp đang được đánh giá tạo ra bước đột phá trong điều trị các bệnh u ác tính. Những tiến bộ này cho phép bác sĩ cá thể hóa phác đồ điều trị, nâng cao hiệu quả kiểm soát bệnh và kéo dài thời gian sống cho bệnh nhân.

Đại diện Vụ Bảo hiểm Y tế cho biết việc cập nhật danh mục thuốc nhằm đáp ứng nhu cầu điều trị thực tiễn khi nhiều loại thuốc mới đã được đăng ký lưu hành tại Việt Nam trong những năm gần đây. Việc bổ sung thuốc cũng giúp bác sĩ có thêm công cụ áp dụng các phác đồ tiên tiến, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh.

Mặc dù mang lại hiệu quả điều trị vượt trội, các thuốc ung thư thế hệ mới lại có giá thành rất đắt đỏ. Theo dữ liệu quốc tế, các liệu pháp miễn dịch hiện đại có giá khoảng 14.000 - 16.000 USD mỗi tháng. Một số thuốc điều trị đích cho ung thư phổi có giá gần 18.000 USD/tháng, trong khi các siêu kháng thể dẫn đường có thể tiêu tốn tới 170.000 USD cho một năm điều trị.

Tại Việt Nam, dù cơ quan chức năng đã tích cực đàm phán giá và nhiều hãng dược triển khai chương trình hỗ trợ bệnh nhân, chi phí thực tế người bệnh vẫn phải tự chi trả từ 40 triệu đến hơn 100 triệu đồng mỗi tháng, thậm chí lên tới hàng tỷ đồng cho toàn bộ liệu trình.

Vì vậy, việc đưa các thuốc này vào danh mục BHYT, dù áp dụng cơ chế đồng chi trả 30% hoặc 50% thay vì thanh toán toàn bộ, vẫn được xem là bước tiến lớn. Chính sách này giúp giảm đáng kể chi tiền túi của người bệnh, yếu tố vốn đang là gánh nặng lớn đối với các gia đình có người mắc ung thư.

Theo Bộ Y tế, giá thuốc ung thư cao chủ yếu do các hãng dược phải đầu tư nguồn lực rất lớn cho nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng và phát triển công nghệ sinh học. Trong bối cảnh khoa học thế giới liên tục xuất hiện các phát minh mới, số lượng thuốc cần được cập nhật vào danh mục thanh toán cũng tăng nhanh.

Thuốc hiện vẫn là nhóm chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng chi khám chữa bệnh BHYT, dù xu hướng đang giảm dần. Năm 2022, chi phí thuốc đạt 40.010 tỷ đồng, chiếm 33,41% tổng chi quỹ. Con số này tăng lên 45.841 tỷ đồng năm 2023 (32,82%) và đạt 50.784 tỷ đồng năm 2024, tương đương 31,22%.

Các số liệu cho thấy chi tiêu cho thuốc tiếp tục tăng về giá trị tuyệt đối, trong khi tỷ trọng dần giảm nhờ kiểm soát chi phí và tối ưu hóa cơ cấu chi. Bộ Y tế nhấn mạnh việc lựa chọn và thanh toán thuốc hợp lý đóng vai trò then chốt nhằm bảo đảm an toàn Quỹ BHYT, đồng thời giảm chi phí điều trị trực tiếp cho người dân.

Ngoài nhóm thuốc ung thư, dự thảo cũng đề xuất bổ sung 24 thuốc điều trị bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, hô hấp và 18 thuốc điều trị bệnh hiếm. Đồng thời, Bộ Y tế dự kiến nới lỏng điều kiện sử dụng và tăng mức chi trả đối với 52 loại thuốc đang có trong danh mục nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.

Hiện nay, Việt Nam có hơn 95,5 triệu người tham gia BHYT, đạt tỷ lệ bao phủ 94,2% dân số. Mỗi năm có khoảng 40 triệu người sử dụng dịch vụ khám chữa bệnh BHYT với tổng cộng 186 triệu lượt khám, trung bình mỗi người đi khám khoảng 4,5 lần/năm.

Trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng và chi phí điều trị hiện đại ngày càng cao, việc mở rộng danh mục thuốc được BHYT thanh toán được xem là bước đi quan trọng nhằm củng cố hệ thống an sinh y tế.

Theo đại diện Vụ BHYT, chính sách mới không chỉ giúp người bệnh tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến mà còn góp phần giảm áp lực viện phí, tăng cơ hội sống và cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân cùng gia đình.

Nếu được ban hành, danh mục thuốc BHYT mở rộng sẽ đánh dấu bước chuyển đáng chú ý trong chính sách y tế, hướng tới mục tiêu bảo đảm công bằng trong tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe và nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ bảo hiểm trong dài hạn.

Phan Hà