Mở rộng dư địa hợp tác nông nghiệp Việt Nam - châu Phi

Hình thành cơ chế kết nối hợp tác nông nghiệp với các nước phương Nam

Ngày 29/5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức “Cuộc họp thúc đẩy phát triển hợp tác nông nghiệp Việt Nam - châu Phi” và “Lễ ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp”. Sự kiện được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa chủ trương hội nhập quốc tế, mở rộng hợp tác nông nghiệp theo hướng thực chất, hiệu quả và cùng có lợi giữa Việt Nam với các quốc gia đang phát triển, đặc biệt là khu vực châu Phi.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Kiều Chi

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho biết, thế giới đang đối mặt với nhiều biến động phức tạp như xung đột địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động giá lương thực và vật tư nông nghiệp. Cùng với đó, biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên, thiếu nước và mất đa dạng sinh học đang gây áp lực ngày càng lớn đối với sản xuất nông nghiệp toàn cầu. Trong bối cảnh đó, hợp tác giữa các quốc gia đang phát triển trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm chia sẻ kinh nghiệm, chuyển giao công nghệ và nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức chung.

Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, hợp tác Nam - Nam không phải là sự hỗ trợ một chiều mà là quá trình chia sẻ các mô hình phát triển phù hợp với điều kiện thực tiễn của các nước đang phát triển. Trong lĩnh vực nông nghiệp, đây là cơ chế hợp tác có ý nghĩa đặc biệt bởi nhiều giải pháp kỹ thuật, mô hình sản xuất phù hợp điều kiện khí hậu, đất đai và trình độ canh tác thường mang lại hiệu quả cao và dễ nhân rộng.

Việt Nam hiện được đánh giá là một trong những quốc gia có nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong phát triển nông nghiệp và bảo đảm an ninh lương thực. Từ một nước thiếu lương thực, Việt Nam đã vươn lên trở thành quốc gia xuất khẩu hàng đầu thế giới về nhiều mặt hàng như gạo, cà phê, hồ tiêu, thủy sản và sản phẩm gỗ.

“Những kinh nghiệm này không phải mô hình áp dụng nguyên trạng cho mọi quốc gia, nhưng là bài học thực tiễn có giá trị tham khảo đối với nhiều nước đang phát triển, đặc biệt là các quốc gia châu Phi”, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường quyết định thành lập Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp nhằm tạo cơ chế điều phối thống nhất, kết nối các cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp và đối tác quốc tế.

Nhóm công tác được kỳ vọng không chỉ đóng vai trò điều phối kỹ thuật mà còn trở thành đầu mối kết nối chính sách, huy động nguồn lực và thúc đẩy các chương trình hợp tác cụ thể giữa Việt Nam với các nước đối tác.

Mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp nông nghiệp Việt Nam tại châu Phi

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Anh Tuấn đánh giá, châu Phi là khu vực giàu tiềm năng, có thể trở thành trung tâm sản xuất nông nghiệp và lương thực của thế giới trong tương lai.

Lễ ra mắt Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong lĩnh vực nông nghiệp. Ảnh: Kiều Chi

Theo ông Lê Anh Tuấn, Việt Nam và các quốc gia châu Phi có mối quan hệ truyền thống tốt đẹp, cùng chia sẻ khát vọng phát triển bền vững và bảo đảm an ninh lương thực. Trong nhiều năm qua, hợp tác nông nghiệp luôn giữ vai trò trung tâm trong quan hệ giữa hai bên. “Việt Nam luôn sẵn sàng mở rộng hợp tác Nam - Nam, đồng hành cùng các nước châu Phi trong nâng cao năng lực phát triển nông nghiệp, bảo đảm an ninh lương thực và thúc đẩy phát triển xanh, bền vững”, ông Tuấn khẳng định.

Để Nhóm công tác hoạt động hiệu quả, Bộ Ngoại giao sẽ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào ba nhiệm vụ trọng tâm gồm: Tạo môi trường chính trị thuận lợi cho hợp tác; hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm cơ hội đầu tư, phát triển dự án nông nghiệp tại châu Phi; đồng thời thúc đẩy xây dựng mạng lưới đối tác quốc tế cho Nhóm công tác.

Theo ông Phạm Ngọc Mậu, Trưởng Nhóm công tác Hợp tác Nam - Nam trong nông nghiệp, thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức về biến đổi khí hậu, suy thoái đất, thiếu nước, dịch bệnh cây trồng và gián đoạn chuỗi cung ứng, khiến nhu cầu hợp tác nông nghiệp thực chất giữa các nước đang phát triển ngày càng cấp thiết.

Ông Mậu cho biết, Việt Nam đã triển khai nhiều chương trình hợp tác với các nước châu Phi trong lĩnh vực lúa gạo, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, thủy lợi và đào tạo nguồn nhân lực. Tuy nhiên, các hoạt động này còn phân tán, thiếu cơ chế điều phối thống nhất. Việc thành lập Nhóm công tác được xem là bước chuyển từ các hoạt động hợp tác riêng lẻ sang cơ chế phối hợp có tổ chức, có định hướng và khả năng huy động nguồn lực dài hạn.

Trong giai đoạn tới, Nhóm công tác sẽ tập trung xây dựng danh mục sáng kiến hợp tác ưu tiên trong các lĩnh vực Việt Nam có thế mạnh như lúa gạo, cà phê, thủy sản, chăn nuôi, lâm nghiệp, nông nghiệp xanh, nông nghiệp tuần hoàn và thích ứng biến đổi khí hậu.

Đồng thời, Nhóm công tác sẽ thúc đẩy các mô hình hợp tác ba bên giữa Việt Nam, quốc gia tiếp nhận và các tổ chức quốc tế; hình thành mạng lưới chuyên gia, doanh nghiệp phục vụ hợp tác Nam - Nam; tăng cường kết nối đầu tư, thương mại, logistics và phát triển chuỗi giá trị nông sản.

Theo các chuyên gia, việc hình thành Nhóm công tác không chỉ góp phần mở rộng hợp tác quốc tế của ngành nông nghiệp mà còn tạo thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào thị trường châu Phi thông qua cung ứng vật tư, giống, công nghệ, chế biến và dịch vụ nông nghiệp.

“Việt Nam mong muốn tiếp tục là đối tác chân thành, trách nhiệm và thực chất; cùng các quốc gia đối tác tìm kiếm giải pháp phù hợp, huy động nguồn lực và tạo ra các kết quả cụ thể cho người nông dân và phát triển nông nghiệp bền vững”, ông Phạm Ngọc Mậu nhấn mạnh.