Mở rộng thị trường, phát triển bền vững

Với diện tích ngày càng mở rộng, tuân thủ quy trình chăm sóc đúng kỹ thuật, sản phẩm chè Lai Châu hướng tới xây dựng thương hiệu Trà Việt.

Sản phẩm Trà Shan tuyết Than Uyên của Công ty Cổ phần Trà Than Uyên (thôn 15, xã Tân Uyên) là một trong 7 sản phẩm chè OCOP 4 sao được UBND tỉnh công nhận từ năm 2022 và công nhận lại theo Quyết định số 3310/QĐ-UBND ngày 31/12/2025. Hiện nay, Công ty quản lý trên 700ha chè nguyên liệu, trong đó hơn 400ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, đồng thời sở hữu nhà máy chế biến công suất 80 tấn/ngày, vận hành theo quy trình ISO 22000:2018. Mỗi năm, công ty cung ứng cho thị trường trên 2.000 tấn chè khô các loại, doanh thu bình quân trên 100 tỷ đồng, tạo việc làm ổn định cho hơn 200 cán bộ, công nhân viên và hàng nghìn lao động thời vụ.

Trao đổi với chúng tôi, ông Vũ Hoàng Mạnh - Giám đốc Điều hành Công ty Cổ phần Trà Than Uyên cho biết: “Giữ vững và nâng cao chất lượng sản phẩm rất quan trọng. Công ty chú trọng từ khâu nguyên liệu đến chế biến, đảm bảo chè búp tươi được trồng, chăm sóc, thu hái và bảo quản đúng quy trình an toàn. Từ năm 2010, công ty đã triển khai mô hình gắn kết “4 nhà” (Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp), áp dụng thực hành nông nghiệp tốt, xây dựng quy chế quản lý vùng nguyên liệu, đồng thời ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật. Người dân được tuyên truyền, tập huấn để hiểu rõ giá trị của sản phẩm chè an toàn, nâng cao ý thức trách nhiệm với sản phẩm mình làm ra”.

Chính những giải pháp này đã giúp sản phẩm chè của công ty không chỉ được tiêu thụ rộng rãi trong nước mà còn đủ điều kiện xuất khẩu sang nhiều thị trường lớn như: Trung Quốc, Đài Loan, Pakistan, Afghanistan, Trung Đông, Tây Á… Hiện, công ty có trên 10ha chè hữu cơ được cấp chứng chỉ và đang đề nghị công nhận 79ha chè hữu cơ tiêu chuẩn RA.

Chị Nguyễn Thị Hiền (thôn 3, xã Tân Uyên) chia sẻ: “Hơn 13 năm gắn bó với cây chè, gia đình tôi trồng và chăm sóc khoảng 3ha cung ứng chè nguyên liệu cho công ty. Bình quân mỗi tháng thu nhập từ 6 - 6,5 triệu đồng”.

Đến nay, tổng diện tích chè của toàn tỉnh có khoảng 10.912ha, trong đó diện tích chè tập trung được cấp mã số vùng trồng đạt 62ha; diện tích chè tập trung được quản lý theo tiêu chuẩn an toàn hữu cơ đạt 66ha. 7 sản phẩm OCOP 4 sao gồm: Trà Đông Phương Mỹ Nhân, Trà Ô Long Hữu Cơ, Trà Sencha, Bột trà xanh Matcha, Trà Kim Tuyên, Trà Ô Long Hồng Trà và Trà Shan tuyết Than Uyên.

Sản phẩm của Công ty Cổ phần Trà Than Uyên được tiêu thụ tại thị trường trong nước và xuất khẩu sang nước ngoài.

Sau khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý năm 2025, chè Lai Châu bước vào giai đoạn mới trong hành trình xây dựng thương hiệu. Không chỉ là sản phẩm nông nghiệp, chè đang dần định hình vị thế là sản phẩm đặc trưng có giá trị, gắn với điều kiện tự nhiên và bản sắc vùng cao. Chỉ dẫn địa lý “Lai Châu” được bảo hộ cho 3 dòng sản phẩm gồm: chè xanh, chè Ô long và chè Đông Phương Mỹ Nhân. Đây đều là những sản phẩm được chế biến từ nguyên liệu búp chè đạt tiêu chuẩn, chủ yếu từ giống chè shan cổ thụ và Kim Tuyên.

Ông Dương Đình Đức - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ khẳng định: Việc chè Lai Châu được cấp Giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý là bước khẳng định rõ ràng về chất lượng và nguồn gốc sản phẩm. Những đặc tính riêng biệt của chè được hình thành từ điều kiện tự nhiên đặc thù và quy trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ. Đây không chỉ là cơ sở bảo vệ uy tín sản phẩm, mà còn tạo nền tảng để nâng cao giá trị thương hiệu, mở rộng thị trường và hướng tới phát triển bền vững cho ngành chè địa phương.

Từ góc độ sản phẩm, chè Lai Châu thể hiện rõ sự khác biệt. Chè xanh có mùi thơm tự nhiên, vị chát dịu, hậu ngọt rõ, hàm lượng axit glutamic đạt từ 5,34g/100g trở lên. Chè Ô long mang hương hoa, vị thanh, ngọt nhẹ, hàm lượng axit glutamic từ 4,24g/100g. Trong khi đó, chè Đông Phương Mỹ Nhân có hương mía nướng, mật ong, vị êm dịu, gần như không chát, hàm lượng axit glutamic đạt từ 5,61g/100g. Những chỉ số này phản ánh chất lượng và tạo nên dấu ấn riêng cho chè Lai Châu trên thị trường.

Đối với giống chè Kim Tuyên, vùng trồng ở độ cao từ 900 - 1.300m so với mực nước biển, có điều kiện khí hậu thuận lợi cho phát triển các dòng chè chất lượng cao như Ô long và Đông Phương Mỹ Nhân. Các yếu tố về nhiệt độ, độ ẩm và lượng mưa góp phần hình thành cấu trúc lá và hương vị đặc trưng.

Bên cạnh yếu tố tự nhiên, quy trình sản xuất cũng đóng vai trò quan trọng. Việc lựa chọn nguyên liệu theo tiêu chuẩn búp chè, cùng với kỹ thuật chế biến phù hợp cho từng dòng sản phẩm, giúp giữ được hương vị đặc trưng và nâng cao chất lượng. Đây là yếu tố then chốt để sản phẩm chè Lai Châu duy trì sự ổn định khi tham gia thị trường.

Từ nền tảng đã có, việc phát triển chè theo hướng bền vững, gắn với lợi thế đặc thù của địa phương là hướng đi phù hợp. Đây không chỉ là câu chuyện của một sản phẩm, mà còn là cách để nâng cao thu nhập, ổn định sinh kế cho người dân, đồng thời khẳng định vị thế nông sản Lai Châu trên thị trường.