Mở rộng thị trường vốn, tạo động lực mới cho doanh nghiệp

Với mục tiêu tăng trưởng 2 con số, nhu cầu vốn của doanh nghiệp và nền kinh tế ngày càng lớn

Nhu cầu vốn lớn trong chu kỳ tăng trưởng mới

Bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng hai con số, nền kinh tế Việt Nam đang đứng trước nhu cầu huy động nguồn lực rất lớn cho đầu tư phát triển. Trong nhiều năm qua, hệ thống ngân hàng vẫn là kênh cung cấp vốn chủ yếu cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, khi quy mô nền kinh tế ngày càng mở rộng và nhu cầu vốn trung, dài hạn gia tăng, việc phát triển thị trường vốn theo hướng hiện đại, cân bằng và đa trụ cột đang được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng, đồng thời mở ra thêm nhiều cơ hội tiếp cận vốn cho doanh nghiệp.

Theo chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, mở rộng thị trường vốn cần được xem là trọng tâm trong quá trình phát triển thị trường tài chính theo hướng cân bằng và bền vững. Theo ông Lực, cần sớm hoàn thiện và cải cách thể chế của hệ thống tài chính, đặc biệt đối với các lĩnh vực mới như tài chính xanh, tài sản số hay thị trường carbon.

Cần nhắc lại rằng, cuối năm 2025 khi hàng loạt dự án trọng điểm được khởi công và khánh thành trên phạm vi cả nước. Tổng cộng có 234 dự án được triển khai với tổng giá trị lên tới 3,4 triệu tỷ đồng. Đây được xem là một trong những câu chuyện đầu tư lớn nhất của nền kinh tế trong giai đoạn tới.

Theo chuyên gia kinh tế Lê Phan Thành Long, quy mô vốn của các dự án này chiếm tỷ trọng rất đáng kể so với tổng quy mô tín dụng của toàn bộ nền kinh tế. Phân tích cơ cấu vốn cho thấy, nguồn vốn nhà nước chỉ chiếm khoảng 18,4%, tương đương khoảng 627.000 tỷ đồng, chủ yếu dành cho các hạng mục đối ứng và giải phóng mặt bằng. Trong khi đó, phần vốn cần huy động từ các nguồn lực khác chiếm tới hơn 81%, tương đương khoảng 2,79 triệu tỷ đồng. Vì vậy, thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán, được kỳ vọng sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc dẫn vốn cho chu kỳ tăng trưởng mới của Việt Nam giai đoạn 2026-2030.

Cùng với đó, Trung tâm tài chính quốc tế (IFC) ra đời, theo ông Long, đây là một chiến lược nhằm tạo ra nền tảng pháp lý và cơ chế cởi mở để thu hút dòng vốn toàn cầu, các định chế tài chính lớn cũng như nguồn nhân lực chất lượng cao.

Đa dạng kênh dẫn vốn, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp

Song song với sự phát triển của thị trường tài chính, các kênh dẫn vốn cho nền kinh tế đang ngày càng được mở rộng. Điều này mang đến cho doanh nghiệp thêm nhiều cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính phục vụ cho hoạt động đầu tư, mở rộng sản xuất và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ngành ngân hàng tiếp tục được xem là một trong những lĩnh vực đóng vai trò then chốt trong hệ thống dẫn vốn của nền kinh tế. Theo nhận định của các chuyên gia, năm 2026 có thể là một năm khởi sắc đối với ngành Ngân hàng khi nhu cầu tín dụng từ các dự án hạ tầng, bất động sản và các dự án hợp tác công tư tiếp tục gia tăng.

Bên cạnh đó, việc nâng hạng thị trường chứng khoán cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra cú hích lớn đối với dòng vốn đầu tư nước ngoài. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Tổng Giám đốc Công ty CP Chứng khoán Kỹ thương (TCBS), đây là yếu tố có tác động trung hạn đối với dòng vốn ngoại. Dẫn tính toán của một số tổ chức quốc tế, bà Hiền cho biết, tổng dòng vốn nước ngoài vào Việt Nam nhờ nâng hạng thị trường trong 5 năm tới có thể đạt khoảng 25 tỷ USD. Bên cạnh các kênh huy động vốn truyền thống, một mảnh ghép mới của thị trường vốn đang dần hình thành là thị trường tài sản số và tài sản mã hóa.

Ông Nguyễn Thế Vinh, nhà đồng sáng lập Ninety Eight cho rằng, nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định cùng với việc thị trường chứng khoán được nâng hạng sẽ mở ra cơ hội thu hút dòng vốn ngoại mạnh hơn, không chỉ trong các lĩnh vực truyền thống mà còn trong lĩnh vực blockchain. Theo ông Vinh, Việt Nam đang đi đúng hướng khi dành sự quan tâm lớn cho việc xây dựng hành lang pháp lý đối với thị trường tài sản số. Một môi trường pháp lý rõ ràng và an toàn sẽ là yếu tố quan trọng giúp các nhà đầu tư quốc tế yên tâm rót vốn.

Cùng quan điểm, ông Nguyễn Trung Trang, Giám đốc sản phẩm của SSI Digital cho rằng, tài sản số có thể trở thành một kênh huy động vốn mới cho doanh nghiệp trong tương lai. Mô hình này được xem như một hình thức IPO sớm nhưng linh hoạt hơn nhờ ứng dụng công nghệ blockchain.

Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, cơ quan này đang tiếp tục hoàn thiện đề án về các giải pháp chiến lược nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026-2030, hướng tới tăng trưởng nhanh và bền vững đến năm 2045. Theo ông Hiển, một trong những vấn đề quan trọng của thị trường vốn là phải có “hàng hóa”. Đối với các doanh nghiệp chưa đủ điều kiện niêm yết cổ phiếu, trái phiếu sẽ là công cụ huy động vốn quan trọng, đặc biệt khi được gắn với tài sản bảo đảm hoặc có xếp hạng tín nhiệm rõ ràng.

Theo các chuyên gia, khi thị trường vốn được hoàn thiện, cùng với sự tham gia của các định chế tài chính, quỹ đầu tư và các mô hình tài chính hiện đại, hệ thống tài chính Việt Nam sẽ từng bước hình thành cấu trúc đa trụ cột, tạo nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế.

Thái Thu