Mở 'vùng an toàn' để khuyến khích đổi mới sáng tạo
Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội sẽ xem xét, thông qua dự thảo Nghị quyết Cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến kinh tế nhà nước, kinh tế tư nhân và ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Dự thảo Nghị quyết đã dành riêng 1 điều để quy định: “loại trừ trách nhiệm hình sự đối với người gặp rủi ro, gây thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số”. Đây là chính sách mới, có ý nghĩa quan trọng trong việc khuyến khích đổi mới sáng tạo.
Theo dự thảo Nghị quyết: hành vi gây ra thiệt hại trong khi thực hiện hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số mặc dù đã tuân thủ đúng quy trình, quy định, áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa thì được loại trừ trách nhiệm hình sự. Việc loại trừ trách nhiệm hình sự đối với hành vi gây ra thiệt hại trong khi thực hiện hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ được thực hiện theo quy định tại Điều 25 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung các năm 2017, 2025). Bên cạnh đó, dự thảo Nghị quyết cũng quy định: trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao mà gặp thiệt hại do ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thuộc trường hợp pháp luật chưa có quy định điều chỉnh hoặc quy định còn mâu thuẫn, chồng chéo, chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, nhưng người thực hiện không tham nhũng, thực hiện vì lợi ích chung… cũng được loại trừ trách nhiệm hình sự.
Các sản phẩm trong hệ sinh thái 5G của Viettel đang được sử dụng trên hầu hết các thị trường mà Viettel đầu tư và bước đầu xuất khẩu sang một số nước như Ấn Độ, UAE. Ảnh: VT. Nguồn: vietnamnet.vn
Thực tế cho thấy, không phải mọi hoạt động nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng công nghệ mới đều có thể dự báo đầy đủ kết quả ngay từ đầu. Đổi mới sáng tạo về bản chất luôn gắn với rủi ro. Một sản phẩm công nghệ có thể thất bại khi đưa ra ứng dụng; một mô hình thử nghiệm có thể phát sinh thiệt hại; một giải pháp chuyển đổi số có thể bộc lộ những vấn đề mà tại thời điểm triển khai chưa thể nhận diện đầy đủ. Dù biết rằng, để có một sản phẩm, ứng dụng, giải pháp chuyển đổi số phải có sự đầu tư kinh phí, nhưng nếu kết quả không thành công sẽ phải đối diện với trách nhiệm hình sự, thì vô hình trung người nghiên cứu, doanh nghiệp và cán bộ quản lý sẽ sợ sai, hình thành tâm lý an toàn “không làm thì không sai” - điều này có thể trở thành lực cản đối với đổi mới sáng tạo.
Do đó, dự thảo Nghị quyết quy định về loại trừ trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp là sự thay đổi chính sách rất quan trọng. Điều này cho thấy, Nhà nước không chỉ khuyến khích đổi mới sáng tạo bằng ưu đãi, hỗ trợ tài chính hay cơ chế thử nghiệm, mà còn đặt vấn đề bảo vệ người thực hiện trước rủi ro pháp lý trong trường hợp họ hành động đúng quy trình và vì lợi ích chung. Việc dự thảo Nghị quyết quy định “vì lợi ích chung”, “mang lại hiệu quả”, “tuân thủ đúng quy trình” là cần thiết nhưng nếu chỉ dừng ở mức định tính sẽ khó bảo đảm áp dụng thống nhất.
Hoạt động ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số luôn tiềm ẩn những rủi ro khách quan, mặc dù chủ thể thực hiện đã chủ động áp dụng các biện pháp quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn theo yêu cầu chuyên môn. Việc chấp nhận rủi ro cần được xem xét trên cơ sở các tiêu chí, quy trình đánh giá khoa học, khách quan nhằm phân biệt rõ giữa rủi ro phát sinh trong quá trình nghiên cứu, thử nghiệm, ứng dụng công nghệ, đổi mới sáng tạo với hành vi vi phạm pháp luật do lỗi chủ quan hoặc thiếu trách nhiệm gây hậu quả. Do đó, cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu, bổ sung quy định hoặc giao cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn cụ thể tiêu chí xác định trường hợp người thực hiện đã áp dụng đầy đủ các biện pháp phòng ngừa. Có thể xem xét các nhóm điều kiện như: hoạt động có thực sự thuộc phạm vi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo hoặc chuyển đổi số hay không; người thực hiện có đúng thẩm quyền? Mục đích thực hiện có vì lợi ích chung? Quy trình chuyên môn có được tuân thủ? Rủi ro đã được nhận diện và đánh giá trước hay chưa; các biện pháp phòng ngừa có được áp dụng đầy đủ hay không; người thực hiện có che giấu thông tin, vụ lợi hay không?
Việc quy định rõ các tiêu chí sẽ góp phần bảo đảm tính minh bạch, thống nhất và khả thi trong quá trình áp dụng pháp luật, hạn chế cách hiểu và vận dụng khác nhau giữa các cơ quan có thẩm quyền, tránh tình trạng áp dụng tùy nghi hoặc lợi dụng chính sách để hợp thức hóa hành vi vi phạm. Thiết lập một hành lang an toàn pháp lý để tạo cơ sở pháp lý vững chắc để khuyến khích, bảo vệ các tổ chức, cá nhân mạnh dạn đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, vì lợi ích chung. Đồng thời, Nhà nước vẫn có đủ công cụ để xử lý nghiêm những trường hợp lợi dụng danh nghĩa đổi mới sáng tạo để vi phạm pháp luật.
Tin nóng
Trung Quốc đã nhập khẩu hơn 1 triệu tấn sầu riêng trong nửa đầu năm nay. Trong đó, quốc gia tỷ dân này đã chi ra 3,79 tỷ USD để nhập khẩu sầu riêng Thái Lan, bỏ xa con số 846 triệu USD nhập khẩu từ Việt Nam.
Trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh hơn huy động vốn, các ngân hàng đang đẩy mạnh phát hành trái phiếu để bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, cải thiện cơ cấu nguồn vốn và gia tăng dư địa cho vay. Thống kê cho thấy, ngân hàng đã trở lại chiếm tỷ trọng lớn nhất trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trong tháng 7/2026.
Từ tháng 8/2026, các ngân hàng thương mại triển khai gói tín dụng ưu đãi khoảng 210.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, các lĩnh vực tạo động lực tăng trưởng. Tuy nhiên, để vốn thực sự đi vào sản xuất, yêu cầu đặt ra là đổi mới phương thức thẩm định và giảm chi phí vay thực tế.
Lợi nhuận của Berkshire Hathaway tăng 16% trong quý II, chủ yếu đến từ các mảng năng lượng, đường sắt và sản xuất của tập đoàn.
Theo phóng viên TTXVN tại Washington, Trung Quốc ngày 10/8 thông báo áp dụng các biện pháp chống bán phá giá tạm thời đối với quả hồ đào (pecans) nhập khẩu từ Mỹ và Mexico, trong động thái mới làm gia tăng căng thẳng thương mại trước thềm cuộc gặp dự kiến giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Với 1,57 tỷ USD vốn FDI thu hút trong 7 tháng đầu năm 2026, Đồng Nai tiếp tục khẳng định sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế. Cùng với lợi thế công nghiệp và động lực từ sân bay Long Thành, địa phương đang hướng tới các dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn và tăng liên kết với doanh nghiệp trong nước.
Tin mới
Nghiên cứu khoa học được Bệnh viện Ung bướu tỉnh Thanh Hóa coi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh. Nhiều đề tài, sáng kiến sau khi triển khai đã mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Bộ GD-ĐT cho biết, Việt Nam định hướng hình thành 3-5 cơ sở giáo dục đại học tinh hoa, khoảng 25-30 cơ sở giáo dục đại học trọng điểm chiến lược phục vụ theo lĩnh vực, vùng, ngành, địa phương và giữ vai trò dẫn dắt.
Ở khu vực phía Bắc tỉnh Thái Nguyên, nơi sản xuất nông - lâm nghiệp vẫn là sinh kế chủ yếu, các hợp tác xã (HTX) đang từng bước trở thành cầu nối giữa người sản xuất với thị trường. Từ hướng dẫn kỹ thuật, xây dựng vùng nguyên liệu, bao tiêu sản phẩm đến chế biến, xây dựng thương hiệu, nhiều HTX giúp người dân thay đổi phương thức sản xuất, nâng giá trị nông sản và tăng thu nhập.
Honda Việt Nam ghi nhận doanh số ô tô và xe máy trong tháng 7 giảm so với cùng kỳ năm trước, dù lượng xe bán ra đều tăng so với tháng liền trước.
UBND thành phố Đà Nẵng kịp thời triển khai chính sách hỗ trợ chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) nhằm nâng cao năng suất, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP 2 con số của thành phố.
Chứng khoán Mỹ quay đầu giảm trong phiên đầu tuần, khi kỳ vọng về thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz suy yếu, khiến tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn và giá dầu tăng trở lại.
Ngày 10/8, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) - đơn vị thành viên của Petrovietnam, đã tổ chức Hội thảo Quản lý Hợp đồng EPC Dự án Nâng cấp mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Hội thảo đã tập trung cập nhật các quy định pháp luật, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ những dự án EPC trong lĩnh vực lọc hóa dầu.
Dù hệ thống ngân hàng liên tục đưa ra các gói cho vay ưu đãi với quy mô hàng trăm nghìn tỷ đồng nhưng rào cản về điều kiện vay vốn và sự lệ thuộc vào tài sản bảo đảm vẫn khiến nhiều doanh nghiệp chưa thể tiếp cận dòng tiền phục vụ sản xuất.