Mốc 150 ngày thuế Mỹ: Doanh nghiệp Việt tìm cách thích ứng và tái cấu trúc

Ngày 25/3, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) phối hợp với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam – Chi nhánh TP.HCM (VCCI-HCM) và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức hội thảo "Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ".

Toàn cảnh hội thảo "Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ".

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh chính sách thuế nhập khẩu tạm thời của Mỹ đang tác động trực tiếp đến tâm lý thị trường, môi trường đầu tư và chuỗi cung ứng sản xuất hàng hóa.

Áp lực ngắn hạn, cơ hội trong giai đoạn chuyển tiếp

Phát biểu khai mạc, bà Cao Thị Phi Vân, Phó giám đốc ITPC cho rằng, chính sách thuế 150 ngày là giai đoạn chuyển tiếp trong điều hành thương mại của Hoa Kỳ. Dù mang tính tạm thời, chính sách này không đồng nghĩa với sự ổn định, đòi hỏi doanh nghiệp phải theo dõi sát và chuẩn bị kịch bản sau thời điểm kết thúc 150 ngày tính từ khi chính sách bắt đầu.

Theo bà Vân, hiện Việt Nam đang chịu mức thuế khoảng 20%, cao hơn một số nước trong khu vực (khoảng 19%), tạo ra bất lợi nhất định trong cạnh tranh. Tuy nhiên, khi mức thuế giảm về khoảng 10–15%, Việt Nam có thể nằm trong nhóm được hưởng lợi trong ASEAN, dù không phải ngành nào cũng thuận lợi.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp đang đẩy nhanh sản xuất, ký kết và giao hàng trong "cửa sổ" 150 ngày để tận dụng mức thuế hiện hành. Tuy nhiên, rủi ro sau giai đoạn này là rất lớn, khi chưa rõ mức thuế mới và khả năng cạnh tranh của hàng hóa Việt Nam.

Nhiều giải pháp được đề xuất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng chính sách mới.

TS Huỳnh Thế Du, Giảng viên Trường Đại học Wisconsin Oshkosh (Mỹ) cho rằng, trong 150 ngày này, nhà nhập khẩu có xu hướng đẩy nhanh đơn hàng để tận dụng mức thuế hiện hành, nhưng chi phí thuế sẽ được tính vào giá thành, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh, nhất là với ngành có biên lợi nhuận thấp.

Cùng lúc, chi phí đầu vào như bao bì, nguyên vật liệu và logistics đều tăng, trong khi khách hàng vẫn giữ yêu cầu về giá. Điều này buộc doanh nghiệp phải rà soát lại toàn bộ kế hoạch sản xuất, tối ưu chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

Ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA) nhận định, mức thuế 10% hiện nay, dù tạm thời, vẫn tác động trực tiếp đến chi phí và giá thành, trở thành "phép thử" về sức chịu đựng tài chính của doanh nghiệp.

Chủ động kịch bản sau mốc 150 ngày

Theo các chuyên gia, sau mốc 150 ngày có thể xuất hiện nhiều kịch bản: Mỹ tăng thuế lên 20–30% với một số ngành; điều chỉnh theo tình hình kinh tế; hoặc đạt được thỏa thuận thương mại mới giúp giảm thuế.

GS Trần Ngọc Anh, Đại học Indiana (Mỹ) cho rằng, trong bối cảnh chưa rõ định hướng chính sách, doanh nghiệp và nhà nhập khẩu sẽ ưu tiên đơn hàng ngắn hạn, hạn chế cam kết dài hạn. Vì vậy, doanh nghiệp cần xây dựng các phương án kinh doanh theo từng kịch bản thuế.

Giải pháp trước mắt được khuyến nghị là rà soát toàn bộ hợp đồng với đối tác Mỹ, làm rõ các điều khoản về giá, chi phí và trách nhiệm, đồng thời chủ động chia sẻ rủi ro thuế quan với đối tác để tránh tranh chấp khi hàng cập cảng.

Doanh nghiệp tìm kiếm giải pháp thích ứng và tận dụng cơ hội trong giai đoạn 150 ngày.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ về nguồn gốc nguyên liệu, quy trình sản xuất, đảm bảo minh bạch theo yêu cầu của cơ quan Hải quan Mỹ. Việc kiểm soát tốt xuất xứ hàng hóa cũng giúp hạn chế rủi ro trong các vụ việc phòng vệ thương mại.

Ở góc độ dài hạn, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tránh phụ thuộc vào một thị trường duy nhất. Việc mở rộng sang các thị trường tiềm năng khác sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu "cú sốc" khi chính sách thay đổi đột ngột.

Song song đó, doanh nghiệp cần nâng tỷ lệ nội địa hóa, ứng dụng công nghệ để quản lý dữ liệu và truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Đại diện Viện Sáng kiến Việt Nam nhận định, chính sách 150 ngày có thể được xem là "cú hích" để doanh nghiệp nhìn lại mô hình kinh doanh, điều chỉnh chiến lược theo hướng bền vững hơn.

Ông Nguyễn Đức Nghĩa khẳng định, các hiệp hội sẽ tiếp tục cập nhật diễn biến thị trường, đồng thời kiến nghị cơ quan chức năng về các chính sách hỗ trợ như vốn, giãn thuế để giúp doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn.

"Thách thức là rất lớn, nhưng nếu chuẩn bị kỹ và có kịch bản rõ ràng, doanh nghiệp hoàn toàn có thể biến 150 ngày này thành cơ hội tái cấu trúc và khẳng định vị thế hàng hóa Việt Nam", ông Nghĩa nhấn mạnh.

Mỹ Quỳnh