Một chiến lược an ninh năng lượng mới

Việt Nam đã khởi động sớm quá trình phát triển năng lượng tái tạo với tốc độ khá nhanh, nay đến lúc cần tăng tốc để bảo đảm an ninh năng lượng bất kể những xáo trộn trên thế giới.

Thế giới đang trải qua một cuộc khủng hoảng về an ninh năng lượng, biểu hiện rõ nhất ở các nước châu Á. Theo tường thuật của báo chí khu vực, Philippines phải áp dụng tuần làm việc bốn ngày để tiết giảm xăng và điện; Bangladesh tạm thời đóng cửa các trường đại học trong ngắn hạn để dành điện cho hộ gia đình và doanh nghiệp; nhiều nhà ở Ấn Độ phải chuyển sang nấu ăn bằng củi vì thiếu gas; các hãng hàng không cắt giảm chuyến bay vì thiếu nhiên liệu. Nhiều dự báo cho rằng việc thiếu khí đốt sẽ kéo dài trong nhiều năm nữa ngay cả khi chiến sự ở Iran chấm dứt vì nhiều cơ sở sản xuất dầu khí bị hư hại nặng.

Trong bối cảnh đó thiết nghĩ chúng ta cần có một chiến lược an ninh năng lượng mới cho phù hợp với tình hình. Chẳng hạn nếu như trước đây chúng ta có kế hoạch giảm dần sử dụng nhà máy điện chạy than để giảm khí thải, nay có thể phải tạm thời đóng băng các kế hoạch như thế trong một thời gian.

Chiến lược đó cần tập trung vào thế mạnh của nước ta - một nước nhiệt đới nhiều nắng, nhiều gió, những điều kiện tối ưu để phát triển nguồn năng lượng tái tạo mà nhiều nước ở vùng ôn đới không có. Trước mắt cần có kế hoạch khuyến khích sử dụng điện mặt trời trong sinh hoạt và sản xuất.

Cần tháo gỡ những rào cản lắp đặt điện mặt trời, thậm chí đề ra nhiều ưu đãi hơn bằng chính sách thuế. Bài học chuyển đổi thành công của Pakistan là một kinh nghiệm cần tham khảo khi nước này tận dụng nguồn pin tấm mặt trời giá rẻ từ Trung Quốc để nâng lượng điện mặt trời từ 3% tổng sản lượng điện vào năm 2020 lên 30% hiện nay. Người ta ước tính sự bùng nổ điện mặt trời đã giúp Pakistan tiết kiệm ít nhất 7 tỉ đô la tiền nhập khẩu xăng dầu trong năm nay.

Nếu như trước đây một trong những lý do chúng ta chưa mạnh dạn cho phát triển điện mặt trời là do sự quá tải của hệ thống truyền tải điện cũng như nghịch lý khi cần không có đủ nắng, và khi chưa cần nắng tràn ngập làm điện dư thừa. Nay cần sớm đầu tư vào hệ thống truyền tải mới đủ năng lực thu hút các dự án điện mặt trời mới kể cả tiếp nhận điện từ các nguồn đầu tư quy mô nhỏ nhưng số lượng nhiều.

Cũng cần đầu tư vào hệ thống lưu trữ điện, nhất là hiện nay các hệ thống như thế đã rẻ hơn trước nhiều lần. Cũng có thể kết hợp thủy điện và điện mặt trời để điều tiết lượng điện sản xuất như dùng điện mặt trời bơm nước vào hồ tích trữ khi điện dư thừa và cho nhà máy thủy điện hoạt động khi cần bổ sung năng lượng điện.

Ở quy mô hộ gia đình, cần khuyến khích chuyển đổi từ nấu ăn bằng gas sang bếp điện các loại, kể cả bếp điện từ. Đây cũng là dịp chuyển đổi từ xe chạy xăng sang xe chạy điện bằng các biện pháp khuyến khích như giảm thuế. Các thành phố lớn cần chuyển đổi từ xe buýt chạy dầu sang xe điện.

Khủng hoảng an ninh năng lượng kéo theo các xáo trộn thị trường khác, có thể làm giá vật tư ngành năng lượng tái tạo cao hơn trước. Tuy nhiên ở đây cần có cái nhìn dài hạn, đừng để chi phí cao làm nản lòng các dự án đầu tư mới vì lợi ích lâu dài chúng đem lại hoàn toàn có thể bù đắp cho giá thành cao hơn.

Chúng ta may mắn là đã khởi động sớm quá trình phát triển năng lượng tái tạo với tốc độ khá nhanh. Nay đến lúc cần tăng tốc với quyết tâm cao hơn - bảo đảm an ninh năng lượng cho đất nước bất kể những xáo trộn từ thế giới bên ngoài.

Kinh tế Sài Gòn

Nguồn Saigon Times: https://thesaigontimes.vn/mot-chien-luoc-an-ninh-nang-luong-moi/