Một hành động tưởng vô hại khiến người đàn ông hỏng gan

Nghĩ bệnh đã ổn, người đàn ông 67 tuổi tự ngừng thuốc kháng virus.

Sau hơn một tháng tự ý ngừng thuốc kháng virus vì nghĩ bệnh viêm gan B đã ổn định, người đàn ông 67 tuổi nhập viện trong tình trạng suy gan cấp, hội chứng não gan, suy thận và rối loạn chuyển hóa nặng.

Men gan tăng gấp nhiều lần

Ông P.Đ.T. (67 tuổi, Hà Nội) được chẩn đoán viêm gan B mạn tính cách đây 3 năm và được bác sĩ chỉ định sử dụng thuốc kháng virus hàng ngày.

Ngoài bệnh gan, ông có nhiều bệnh lý nền gồm tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh động mạch vành. Năm 2023, ông từng phải phẫu thuật bắc cầu động mạch vành do hẹp cả 3 thân mạch vành.

Khoảng một tháng rưỡi trước khi nhập viện, thấy tình trạng viêm gan B ổn định, ông T. tự ý ngừng thuốc kháng virus mà không trao đổi với bác sĩ.

Trong thời gian này, do thỉnh thoảng đau đầu, ông tự mua thuốc giảm đau, hạ sốt sử dụng khoảng 3-4 viên. Khoảng 13 ngày trước khi vào Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, trong một lần tái khám bệnh tim, ông được phát hiện men gan tăng cao, khoảng 500 U/L.

Tuy nhiên, thay vì đi khám chuyên khoa gan để tìm nguyên nhân, ông tiếp tục tự mua thuốc "bổ gan" về sử dụng. Tình trạng không cải thiện. Những ngày sau đó, ông ngày càng mệt mỏi, chán ăn, vàng da, vàng mắt tăng dần. Có thời điểm, ông nói lẫn, lơ mơ, phản ứng chậm chạp. Gia đình nhận thấy tình trạng bất thường nên nhanh chóng đưa ông đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cấp cứu.

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, người bệnh nhập viện trong tình trạng tỉnh chậm, Glasgow 13 điểm, có rối loạn nhận thức, dễ cáu gắt bất thường, hành vi không phù hợp và mất định hướng về không gian.

Da và củng mạc mắt vàng đậm. Người bệnh xuất hiện các điểm xuất huyết rải rác tại vị trí tiêm, bụng chướng do có dịch.

Kết quả xét nghiệm cho thấy gan bị tổn thương nghiêm trọng. Chỉ số GOT/GPT lần lượt là 2.335 và 1.085 U/L. Chức năng thận cũng suy giảm nhanh chóng, creatinin máu tăng lên 366 µmol/L, trong khi 10 ngày trước đó tại Bệnh viện Tim, chỉ số này mới ở mức 140 µmol/L. CRP tăng lên 25,6 mg/L.

Các bác sĩ nhận định người bệnh đang trải qua đợt cấp viêm gan B mạn tính tiến triển, suy gan cấp kèm hội chứng não gan độ II, suy thận cấp trên nền bệnh thận mạn, toan chuyển hóa nặng và nhiễm khuẩn huyết.

Tình trạng càng phức tạp khi ông có nhiều bệnh lý nền gồm đái tháo đường type 2, tăng huyết áp, suy tim và bệnh động mạch vành sau phẫu thuật bắc cầu.

Một quyết định tưởng đơn giản khiến người đàn ông 67 tuổi trả giá bằng một đợt suy gan cấp, sau khi tự ý ngừng thuốc điều trị viêm gan B.

Ngay khi tiếp nhận, các bác sĩ hồi sức tích cực, đặt ống nội khí quản và cho người bệnh thở máy, đặt catheter tĩnh mạch trung tâm, đồng thời điều chỉnh các rối loạn chuyển hóa, hỗ trợ chức năng các cơ quan và theo dõi sát diễn biến.

Không tự ý dừng thuốc khi thấy bệnh ổn định

BS Nguyễn Thị Huân, Trung tâm Hồi sức tích cực, cho biết trường hợp này có nguy cơ diễn biến xấu rất nhanh bởi người bệnh đồng thời bị tổn thương gan cấp tính và có nhiều bệnh lý nền nghiêm trọng.

Khi chức năng gan suy giảm cấp, cơ thể có thể xuất hiện hàng loạt rối loạn về chuyển hóa, đông máu và ý thức. Những bất thường này đồng thời có thể kéo theo hoặc làm nặng thêm tình trạng suy giảm chức năng của các cơ quan khác.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng chống dịch, việc tự ý ngừng thuốc kháng virus ở người bệnh viêm gan B mạn tính có thể khiến virus không còn được kiểm soát, từ đó bùng phát đợt cấp và gây tổn thương gan nghiêm trọng.

Khi thuốc bị ngừng, virus viêm gan B có thể gia tăng hoạt động, tiếp tục tấn công tế bào gan. Quá trình này có thể dẫn tới tổn thương, hoại tử tế bào gan trên diện rộng, gây suy gan cấp, hội chứng não gan, hôn mê gan và suy đa tạng.

Với những người có nhiều bệnh lý nền như ông T., nguy cơ càng đáng lo ngại. Suy gan cấp có thể nhanh chóng làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn chức năng của các cơ quan vốn đã bị ảnh hưởng bởi bệnh tim mạch, đái tháo đường, suy thận mạn..., khiến tiên lượng trở nên nặng nề.

Bác sĩ cũng lưu ý việc tự ý sử dụng thuốc "giải độc", "bổ gan" không rõ nguồn gốc hoặc dùng thuốc giảm đau, hạ sốt trong lúc gan đang bị tổn thương có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến gan.

Đặc biệt, việc sử dụng thuốc không đúng loại, liều lượng hoặc không có hướng dẫn của bác sĩ có thể khiến tình trạng bệnh thêm phức tạp.

Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Nguyên Huyền khuyến cáo người bệnh viêm gan B mạn tính cần duy trì thuốc kháng virus liên tục, đúng và đủ liều theo chỉ định. Người bệnh tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc chỉ vì cảm thấy sức khỏe ổn định hoặc các triệu chứng đã giảm.

Khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như men gan tăng, vàng da, vàng mắt, mệt mỏi, chán ăn..., người bệnh cần đi khám để được đánh giá nguyên nhân và xử trí phù hợp, thay vì tự mua thuốc "bổ gan", thuốc đông y hoặc thuốc nam không rõ nguồn gốc.

Người mắc viêm gan B cũng cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ loại thuốc giảm đau, hạ sốt nào, kể cả paracetamol.

Với người đồng thời mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường, suy thận hoặc các bệnh mạn tính khác, việc điều trị cần có sự phối hợp giữa các chuyên khoa để lựa chọn và điều chỉnh thuốc phù hợp, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng đến các cơ quan khác.