Một loạt quan chức Fed ủng hộ tiếp tục tăng lãi suất

Trụ sở Fed ở Washington DC - Ảnh: Getty/CNBC.

Trong một cuộc trao đổi với hãng tin Reuters vào ngày 21/9, ông Alberto Musalem, Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis, nhận định nhu cầu mạnh và cú sốc giá hàng hóa lan rộng khỏi lĩnh vực năng lượng đang thúc đẩy lạm phát ở Mỹ và Fed có thể phải tăng lãi suất để chống lại sức ép lạm phát đó.

"Cả nhu cầu duy trì ở mức cao và yếu tố nguồn cung liên tục thắt chặt đều đang góp phần thúc đẩy rủi ro lạm phát cao hơn lâu hơn. Tôi cho nếu không có thêm các biện pháp chính sách nhằm kiềm chế lạm phát, thì khả năng lạm phát giữ ở mức cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% trong 18 tháng tới sẽ lớn hơn khả năng đạt được mục tiêu này”, ông Musalem nói, đồng thời cho rằng Fed nên hành động sớm. Ông nhấn mạnh việc quan trọng là chính sách tiền tệ phải kiềm chế được áp lực lạm phát để Fed có thể đạt mục tiêu lạm phát trong khoảng một năm rưỡi.

Ông Musalem - người hiện không phải là thành viên có quyền biểu quyết tại Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC), bộ phận hoạch định chính sách lãi suất của Fed - từ chối bình luận về các bước đi tiềm năng tiếp theo của Fed hoặc mức lãi suất cần thiết để hạ nhiệt lạm phát. Tuy nhiên, ông khẳng định rằng việc "thắt chặt chính sách sớm và theo từng bước sẽ tốt hơn và ít gây xáo trộn hơn so với việc hành động muộn nhưng với quy mô lớn và có thể đột ngột hơn" trong tương lai.

Lạm phát "không còn là một rủi ro tiềm ẩn nữa mà đang hiện hữu”, ông Musalem nói. Ông lưu ý rằng ngay cả khi loại bỏ tác động của giá dầu và các yếu tố liên quan đến nguồn cung khác, lạm phát cơ bản vẫn đang cao hơn mục tiêu của Fed khoảng một điểm phần trăm và đang "diễn biến theo chiều hướng bất lợi”.

Tiến trình giảm lạm phát của nền kinh tế Mỹ gần đây đã rơi vào tình trạng “dậm chân tại chỗ”, thậm chí lạm phát còn có dấu hiệu tăng tốc. Chỉ số giá tiêu dùng cá nhân (PCE) - thước đo lạm phát chính của Fed - trong tháng 7 tăng 3,7% so với cùng kỳ năm ngoái, cao gần gấp đôi so với mục tiêu lạm phát 2% của Fed và cao hơn nhiều mức thấp gần đây là 2,3% ghi nhận vào thời điểm tháng 4/2025 khi chính quyền Tổng thống Donald Trump bắt đầu triển khai kế hoạch áp thuế nhập khẩu toàn cầu.

Tiếp nối cú sốc về giá hàng hóa nhập khẩu, cuộc chiến tranh giữa Mỹ và Iran bắt đầu vào cuối tháng 2 năm nay đã đẩy chi phí nhiên liệu toàn cầu tăng cao, với giá dầu diesel ở Mỹ cao chưa từng thấy. Bất chấp mọi biến động, chi tiêu và tăng trưởng kinh tế nội địa của Mỹ vẫn duy trì được sự bền bỉ, và đây tuy là tin tốt nhưng cũng đặt ra thách thức đối với Fed trong vấn đề chống lạm phát.

"Nền kinh tế đang chịu tác động đồng thời từ cả các yếu tố thúc đẩy nhu cầu lẫn các yếu tố liên quan đến nguồn cung”, ông Musalem nhận định, đồng thời cho rằng mức lãi suất điều hành hiện tại 3,75-4% là "mang tính nới lỏng”, nghĩa là chưa đủ cao để kìm hãm hoạt động kinh tế.

Mặc dù cho rằng Fed có thể phải tăng thêm lãi suất, ông Musalem không cho rằng lãi suất tăng nhất thiết dẫn tới tình trạng thất nghiệp gia tăng hay nguy cơ suy thoái kinh tế lớn hơn. "Thị trường lao động không phải là nguồn cơn gây ra lạm phát. Không nhất thiết phải kìm hãm hay làm 'hạ nhiệt' thị trường lao động để đạt được mục tiêu lạm phát," ông Musalem nhận định, đồng thời cho biết thị trường việc làm hiện đang "ổn định, cân bằng và ở mức gần như toàn dụng lao động."

Với quan điểm tương tự như ông Musalem, Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago, ông Austan Goolsbee, cho rằng lạm phát tại Mỹ có thể đã qua giai đoạn chỉ chịu tác động từ các cú sốc về thuế quan và giá năng lượng trong 18 tháng qua, và hiện đang bị thúc đẩy thêm bởi nhu cầu mạnh mẽ.

"Nếu nhu cầu trở nên quá nóng, không có gì phải bàn cãi về cách Fed cần phản ứng", ông Goolsbee phát biểu tại một diễn đàn về tài chính và tiền tệ ở London hôm 20/9. Ông lưu ý rằng mức độ đầu tư vào trí tuệ nhân tạo có thể đang "vượt quá giới hạn thông thường”, trong khi các cú sốc nguồn cung - vốn theo lý thuyết chỉ gây tác động tạm thời lên lạm phát - đang cho thấy ảnh hưởng dai dẳng hơn, do đó Fed không thể bỏ qua những vấn đề này khi hoạch định chính sách tiền tệ.

Mặc dù quan điểm thông thường là bỏ qua các cú sốc nguồn cung vì các cú sốc đó thường tự điều chỉnh - do sản lượng công nghiệp tất yếu sẽ phục hồi sau khi tình trạng thiếu hụt hoặc tắc nghẽn được giải quyết - nhưng thực tế kể từ đại dịch Covid-19 cho thấy các cú sốc này đang xảy ra thường xuyên hơn và kéo dài hơn.

"Giá dầu, thuế quan và giá hàng hóa, trong suốt hơn 1 năm qua, các nhà dự báo đã liên tục đẩy lùi thời điểm lạm phát được cho là sẽ đạt đỉnh và bắt đầu giảm... Đó không phải là một tín hiệu đáng mừng. Chúng tôi cần bằng chứng cho thấy các cú sốc này thực sự đang suy yếu, nếu không, thật khó để thấy một lộ trình đáng tin cậy đưa lạm phát trở lại mức 2%, và càng khó hơn để biện minh cho việc tiếp tục bỏ qua những cú sốc đó”, ông Goolsbee nhấn mạnh.

Ông Goolsbee cũng không thuộc nhóm thành viên FOMC có quyền bỏ phiếu về lãi suất trong năm nay. Ông không đưa ra bình luận về kết quả cuộc họp tuần trước của Fed hay quan điểm của ông về trạng thái chính sách tiền tệ hiện nay.

Cùng ngày 20/9, Chủ tịch Fed chi nhánh Minneapolis, ông Neel Kashkari, nhận định lạm phát đang ở mức quá cao trên tất cả các lĩnh vực của nền kinh tế Mỹ, chứ không chỉ do giá dầu tăng. "Vì vậy, ngay cả khi loại trừ năng lượng và thực phẩm, thì xét về xu hướng của nền kinh tế, lạm phát vẫn đang quá cao”, ông Kashkari nói trong một chương trình của kênh Fox News.

Ông Kashkari là một thành viên có quyền bỏ phiếu trong FOMC và ông đã ủng hộ quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm lên mức 3,75-4% vào tuần trước. Tại cuộc họp trước đó, ông phản đối việc Fed giữ nguyên lãi suất và thay vào đó, kêu gọi tăng lãi suất.

Ông cho biết nhiệm vụ của Fed là đưa lạm phát trở lại mức mục tiêu 2% của ngân hàng trung ương, và cơ quan này không thể dùng công cụ lãi suất để mở lại eo biển Hormuz hay kéo giảm giá dầu. Tuy nhiên, “tình trạng lạm phát mà người dân Mỹ đang cảm nhận hàng ngày không chỉ dừng lại ở giá dầu. Lạm phát hiện diện trong mọi khía cạnh của nền kinh tế, chẳng hạn như trên diện rộng ở lĩnh vực dịch vụ. Vì vậy, chúng tôi có các công cụ để kéo giảm tình trạng lạm phát này," ông Kashkari nói.

Mối lo ngại về lạm phát của ba vị quan chức Fed nói trên tương đồng với quan điểm mà Chủ tịch Fed Kevin Warsh đã đưa ra sau cuộc họp ngày 15-16/9.

Ông Warsh ước tính rằng lạm phát tính theo chỉ số PCE có khả năng giảm nhẹ về mức 3,6% trong tháng 8. Số liệu PCE chính thức của tháng 8 sẽ được Bộ Thương mại Mỹ công bố vào cuối tháng này.

"Quá nhiều nhóm hàng hóa vẫn ghi nhận mức tăng giá trên 3%, xét cả trên cơ sở 6 tháng và 12 tháng”, ông Warsh phát biểu tại cuộc họp báo sau cuộc họp.