Một tiếng trống – Ngàn năm văn hiến

Chương trình là một trong những hoạt động trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026, hướng tới kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám - trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam (1076-2026).

Nghệ nhân đánh trống khai mạc chương trình

Phát biểu tại sự kiện, ông Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám nhấn mạnh ý nghĩa của việc đưa nghệ thuật làm và trình diễn trống từ nhiều vùng miền về hội tụ tại không gian di sản.

Mỗi chiếc trống không chỉ thể hiện kỹ nghệ của người thợ mà còn lưu giữ ký ức cộng đồng, tri thức nghề và những giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Sự hội tụ của các nghệ nhân tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám góp phần kết nối, lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống trong đời sống đương đại.

Điểm nhấn của chương trình là trưng bày chuyên đề “Nhất trống - Một tiếng trống - Ngàn năm văn hiến”, giới thiệu các hiện vật, tư liệu, hình ảnh, sản phẩm và công cụ chế tác trống.

Qua đó, công chúng có cơ hội tìm hiểu lịch sử, giá trị văn hóa, nghệ thuật và kỹ thuật làm trống truyền thống, đồng thời khám phá những câu chuyện phía sau mỗi chiếc trống, từ nguyên liệu, kỹ thuật chế tác đến kinh nghiệm và tri thức nghề được các thế hệ nghệ nhân gìn giữ.

BTC trao chứng nhận cho các nghệ nhân tham dự chương trình

Không gian trưng bày giới thiệu một số làng nghề, vùng văn hóa tiêu biểu như làng trống Đọi Tam (Ninh Bình), làng trống Lâm Yên (Quảng Nam), làng trống Bình An (Long An), cùng không gian văn hóa trống Tây Nguyên và một số địa phương có truyền thống chế tác, sử dụng trống.

Trong đời sống văn hóa Việt Nam, trống không chỉ là một nhạc cụ mà còn gắn bó với tín ngưỡng, lễ hội, giáo dục và sinh hoạt cộng đồng. Tiếng trống hiện diện từ lễ hội làng, nghi lễ tín ngưỡng đến trường học và các hoạt động cộng đồng, tạo nhịp điệu, kết nối con người và thể hiện sức sống của cộng đồng.

Trong khuôn khổ chương trình, các nghệ nhân đến từ những làng nghề truyền thống trực tiếp trình diễn một số công đoạn chế tác trống như lựa chọn nguyên liệu, tạo tang trống, xử lý, căng mặt trống và hoàn thiện sản phẩm. Công chúng được giao lưu, tìm hiểu kỹ thuật, kinh nghiệm nghề và câu chuyện giữ nghề, truyền nghề của các nghệ nhân.

Biểu diễn đánh trống tại sự kiện

Bên cạnh đó, hoạt động trình diễn nghệ thuật giới thiệu những sắc thái khác nhau của tiếng trống trong đời sống văn hóa Việt Nam thông qua các tiết mục gắn với trống lễ hội, trống hội làng, trống trường học và một số hình thức trống trong nghi lễ truyền thống.

Không gian văn hóa cồng chiêng kết hợp với trống Tây Nguyên cũng được giới thiệu, góp phần phản ánh sự đa dạng trong các hình thức diễn xướng và biểu đạt âm thanh của các cộng đồng trên đất nước Việt Nam.

Theo ông Lê Xuân Kiêu, trống là hình ảnh quen thuộc trong đời sống văn hóa của người Việt nhưng phía sau mỗi tiếng trống là nhiều lớp giá trị về lịch sử, nghề thủ công, lễ hội, tín ngưỡng và đời sống cộng đồng.

Thông qua chương trình, Ban Tổ chức mong muốn giúp công chúng hiểu sâu hơn những giá trị này, đồng thời nhận diện rõ vai trò của nghệ nhân và cộng đồng trong việc gìn giữ, trao truyền tri thức nghề qua nhiều thế hệ.

Biểu diễn đánh trống tại sự kiện

Việc tổ chức chương trình tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám cũng tạo sự kết nối giữa di sản vật thể với những giá trị văn hóa phi vật thể đang được thực hành trong đời sống.

Qua đó, chương trình góp phần tôn vinh nghề thủ công truyền thống, nghệ nhân và cộng đồng đang thực hành, gìn giữ di sản, đồng thời tạo thêm không gian trải nghiệm văn hóa cho công chúng trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026.

Du khách trải nghiệm tại sự kiện

Từ những chiếc trống truyền thống đến câu chuyện về nghề, nghệ nhân và cộng đồng, “Nhất trống - Một tiếng trống - Ngàn năm văn hiến” mang đến những trải nghiệm sinh động về một giá trị văn hóa gần gũi, đồng thời góp phần làm nổi bật sức sống của các di sản truyền thống trong đời sống đương đại.