Một xã ở Lào Cai giảm nghèo bền vững nhờ đa dạng sinh kế

Hiệu quả từ chuyển đổi cây trồng và làm du lịch

Để nâng cao thu nhập cho người dân, chính quyền xã Nghĩa Đô xác định phải thay đổi cơ cấu sản xuất. Địa phương đã vận động bà con chuyển đổi những diện tích đất trồng lúa kém hiệu quả sang trồng dưa chuột theo mô hình liên kết. Hiện tại, mô hình này cho thu hoạch 3 vụ/năm, đạt giá trị kinh tế trung bình 750 triệu đồng/ha/năm (mỗi vụ đạt khoảng 250 triệu đồng).

Gia đình anh Hoàng Văn Điệp (bản Mường Kem, xã Nghĩa Đô) là một trong những hộ tiên phong chuyển đổi ruộng khoán sang trồng dưa chuột. Với 2,5 sào đất trồng trong vụ đầu tiên, gia đình anh thu về sản lượng 5 tấn quả, đạt thu nhập vài chục triệu đồng.

Anh Điệp cho biết: "Dù mới bắt đầu vào vụ thu hoạch dưa lứa đầu tiên nhưng năng suất cao hơn hẳn so với trồng lúa trước đây. Trung bình mỗi ngày gia đình tôi thu được 2 tạ dưa, bán với giá 3.500 đồng/kg, thu về từ 600.000 đến 700.000 đồng/ngày".

Nông dân xã Nghĩa Đô chăm sóc vườn dưa của gia đình.

Cùng với phát triển nông nghiệp, xã Nghĩa Đô tập trung khai thác tiềm năng cảnh quan và di sản văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Tày để làm du lịch cộng đồng sinh thái. Việc phát triển các dịch vụ homestay gắn với bảo tồn các làn điệu then, nghề thủ công và ẩm thực bản địa đã tạo việc làm tại chỗ, giúp người dân tăng thêm thu nhập ngay tại địa phương.

Huy động nguồn lực xã hội hóa để hỗ trợ sinh kế

Để công tác giảm nghèo mang tính bền vững, xã Nghĩa Đô chủ động phối hợp với các cơ quan, doanh nghiệp để hỗ trợ tư liệu sản xuất cho người dân. Vừa qua, Công ty Xổ số kiến thiết Yên Bái và Vietcombank Yên Bái đã hỗ trợ 105,4 triệu đồng để mua 7 con trâu giống sinh sản trao cho 7 hộ nghèo có quyết tâm thoát nghèo.

Số gia súc này đều từ 12 tháng tuổi trở lên và đã được tiêm phòng đầy đủ. Cán bộ chuyên môn cũng đã trực tiếp hướng dẫn các hộ gia đình kỹ thuật xây dựng chuồng trại và cách ủ chua thức ăn dự trữ cho gia súc. Trong dịp này, các đơn vị tài trợ cũng trao tặng 10.000 cây quế giống cho 10 hộ khó khăn có đất canh tác nhưng thiếu vốn tại thôn Lằng Đáp.

Các hộ nghèo tại xã được trao hỗ trợ trâu sinh sản nhằm giúp gia đình phát triển kinh tế.

Trước đó vào năm 2025, nhóm tài trợ này đã trao tặng cho người dân trên địa bàn xã 27 con dê giống (trị giá 111 triệu đồng), 20.000 cây quế giống và 154 suất quà khuyến học cho học sinh nghèo.

Xóa nghèo thông tin và ứng dụng công nghệ

Chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng đến việc phổ biến kiến thức và giảm nghèo thông tin cho bà con. Thông qua các buổi họp bản trực tiếp và các hội nhóm trên mạng xã hội như Zalo, Facebook, xã kịp thời cung cấp thông tin về các chính sách vay vốn ưu đãi, kỹ thuật thâm canh lúa, chăm sóc cây ăn quả và dự báo giá cả thị trường nông sản.

Đến nay, người dân Nghĩa Đô đã chủ động ứng dụng công nghệ vào sản xuất và dịch vụ. Nhiều hộ gia đình đã tự tạo mã QR để khách hàng truy xuất nguồn gốc nông sản, đồng thời sử dụng mạng xã hội để quảng bá sản phẩm và giới thiệu dịch vụ homestay, từng bước xây dựng ý thức tự lực vươn lên.

Với lợi thế gìn giữ hơn 1.000 nếp nhà cổ của người Tày, Nghĩa Đô có nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng.

Mục tiêu giảm nghèo trong giai đoạn tiếp theo

Trong thời gian tới, xã Nghĩa Đô đặt mục tiêu tiếp tục giảm tỷ lệ hộ nghèo đa chiều từ 0,96% trở lên. Bản kế hoạch của địa phương đề ra các chỉ tiêu cụ thể bao gồm: đào tạo nghề cho ít nhất 187 lao động khó khăn; tư vấn và giới thiệu việc làm cho 300 lao động; chuyển dịch 50 lao động sang khu vực phi nông nghiệp; hỗ trợ khoảng 50 hộ vay vốn tín dụng chính sách để mở rộng sản xuất. Đồng thời, chính quyền xã tiếp tục lồng ghép các nguồn lực để giải quyết triệt để các chiều thiếu hụt về y tế, nhà ở an toàn, nước sạch và thông tin cho người dân.

Ông Đỗ Văn Lưu, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Đô cho biết - Cây dưa leo chỉ là một trong nhiều mô hình cây con mới, đã và đang được xã Nghĩa Đô đưa vào nuôi trồng, với mục tiêu đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao thu nhập cho bà con nông dân. Hiện nay, ngoài diện tích trồng ngô, lúa bảo đảm an ninh lương thực, thì xã Nghĩa Đô đang tập trung tuyên truyền, vận động bà con Nhân dân chăm sóc 1.320ha quế - đây cũng là cây trồng thế mạnh của địa phương, sau khi trồng được trên 3 năm là bà con có thể tỉa cành lá bán và sau 10 năm trở lên là có thể khai thác.

Thời gian này, chúng tôi cũng đang triển khai mô hình chăn nuôi gà Đông tảo với gần 5.000 con; cùng với đó là tập trung mở rộng chăn nuôi giống vịt bầu địa phương; vừa hướng tới chăn nuôi hàng hóa, vừa phục vụ nhu cầu của du khách khi tới với Nghĩa Đô.

Ngoài ra, xã sẽ hỗ trợ, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng dân cư vào hoạt động du lịch, nhằm khai thác tiềm năng về bản sắc văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và môi trường cho phát triển du lịch, góp phần tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho đồng bào.