Mũ đồng 'mặt nạ' quý hiếm của đế chế La Mã cổ đại

Năm 1796, khi đang chạy chơi qua những cánh đồng phía sau nhà ở Ribchester, Anh, một cậu bé tình cờ phát hiện kho báu gồm hơn 30 hiện vật bằng kim loại trong hốc cây. Trong số những cổ vật được tìm thấy, độc đáo và ấn tượng nhất là một chiếc mũ bằng đồng có mặt nạ. Ảnh: Getty Images.

Theo các chuyên gia, chiếc mũ bằng đồng có mặt nạ độc đáo trên có niên đại từ thời kỳ đầu của đế chế La Mã, khoảng 1.900 tuổi. Được đặt tên theo địa điểm phát hiện, chiếc mũ Ribchester được đưa vào bộ sưu tập của Bảo tàng Anh năm 1813 và được trưng bày tại đây từ đó đến nay. Ảnh: ancient-origins.

Mũ Ribchester gồm 2 phần chính: phần mũ trên đỉnh đầu được trang trí bằng cảnh chiến đấu và một mặt nạ có hình dạng giống như khuôn mặt của một thanh niên. Tổng trọng lượng của chiếc mũ Ribchester là 1,3 kg. Đây là một trong ba chiếc mũ giáp có mặt nạ La Mã từng được tìm thấy ở Anh. Ảnh: Helen Simonsson / CC BY-SA 2.0.

Các nhà nghiên cứu cho hay phần mũ trên đỉnh đầu của mũ Ribchester được trang trí rất công phu với cảnh tượng dường như là một trận chiến giữa 6 kỵ binh với 11 lính bộ binh. Mặc dù lực lượng kỵ binh ít hơn về số lượng nhưng họ dường như chiếm ưu thế bởi vì có 2 lính bộ binh tử vong. Ảnh: Rex Harris / CC BY-SA 2.0.

Hai họa tiết giống hình lá cọ tượng trưng cho chiến thắng cũng được khắc trên mũ Ribchester cùng với một chiếc khiên và những ngọn giáo tượng trưng cho áo giáp thu được từ kẻ thù. Những lỗ ở phía sau gáy cho thấy trước đây nó từng được gắn những dải ruy băng. Ảnh: Mike Bishop / CC BY-SA 2.0.

Trong khi đó, tại phần mặt nạ của mũ Ribchester, hình ảnh một chàng trai trẻ có khuôn mặt vô cảm và không râu được khắc họa sống động. Những lọn tóc xoăn của anh ta biến thành 4 chiếc đầu rắn - có lẽ là một hình ảnh liên tưởng đến Medusa và Gorgon - biểu tượng thường được tìm thấy trên các trang thiết bị quân sự khác của người La Mã. Ảnh: Mike Bishop / CC BY-SA 2.0.

Trên đỉnh đầu của chàng trai là một chiếc vương miện có hình dạng giống như một bức tường thành. Đây là một trong những kiểu trang trí hiện vật quân sự cao nhất của người La Mã. Do phần mặt nạ có lỗ mắt và lỗ mũi rất nhỏ nên các chuyên gia suy đoán nó không thực sự được đeo trong chiến đấu. Ảnh: thevintagenews.

Trong một nghiên cứu năm 2019 được công bố trên tạp chí Arms & Armour, các nhà khảo cổ học Jamie Kaminski và David Sim đã giải thích mũ Ribchester là trang bị đặc biệt được sử dụng trong "hippika gymnasia" (các giải đấu kỵ binh) - một loại hình huấn luyện quân sự kết hợp với hoạt động giải trí cho binh lính và các khách quý. Ảnh: thevintagenews.

Chiếc mũ Ribchester có lẽ từng được cất giữ trong một chiếc hộp hoặc rương, cùng với các trang thiết bị quân sự khác, để sử dụng trong tương lai hoặc để làm phế liệu gần pháo đài La Mã Bremetennacum Veteranorum tại khu vực làng Ribchester ngày nay. Ảnh: Carole Raddato – CC BY-SA 2.0 /Rex Harris – CC BY-SA 2.0.

Pháo đài Bremetennacum Veteranorum bị bỏ hoang vào cuối thế kỷ 2 sau Công nguyên và kho báu chứa chiếc mũ Ribchester quý hiếm trên có lẽ đã bị lãng quên cho đến khi một cậu bé hiếu kỳ tìm thấy sau khoảng 17 thế kỷ. Ảnh: Helen Simonsson – CC BY-SA 2.0.

Mời độc giả xem video: Hé lộ nền văn minh đã mất tích qua tàn tích khảo cổ.

Tâm Anh (TH)