Mưa nắng thất thường, nguy cơ sốt xuất huyết lan rộng

Mưa nắng, muỗi truyền bệnh phát triển

Từ tháng 4/2026 đến nay, Hà Tĩnh ghi nhận 215 trường hợp mắc sốt xuất huyết tại một số địa phương. Dù các ổ dịch cơ bản được kiểm soát, những ngày gần đây, xã Kỳ Hoa tiếp tục xuất hiện ca bệnh mới. Trong điều kiện thời tiết mưa nắng đan xen, môi trường thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản, nguy cơ sốt xuất huyết phát sinh và lây lan vẫn rất lớn nếu công tác phòng, chống dịch không được triển khai thường xuyên, quyết liệt từ cơ sở.

Đoàn công tác CDC Hà Tĩnh giám sát bọ gậy sốt xuất huyết tại xã Kỳ Hoa. Ảnh: Nhật Thắng.

Những ngày đầu tháng 8, bà N.T.S (ở thôn Tân Đức) xuất hiện các triệu chứng ho, sốt, nôn và mệt mỏi. Ban đầu, bà nghĩ mình chỉ bị sốt thông thường nên ở nhà theo dõi. Tuy nhiên, tình trạng không thuyên giảm, gia đình đưa bà đến Trung tâm Y tế Kỳ Anh thăm khám.

Ngày 4/8, các bác sĩ xác định bà S mắc sốt xuất huyết và chỉ định điều trị. Sau một thời gian chăm sóc, điều trị, sức khỏe của bà ổn định và được trở về nhà tiếp tục theo dõi theo hướng dẫn của nhân viên y tế.

Bà S cho biết, ban đầu cảm thấy mệt, sốt, ho rồi nôn nên không nghĩ mình mắc sốt xuất huyết. Sau khi đến cơ sở y tế khám, bà mới được xác định mắc bệnh và được các bác sĩ hướng dẫn điều trị, theo dõi sức khỏe.

Từ trường hợp đầu tiên được phát hiện ngày 4/8, đến nay ổ dịch tại thôn Tân Đức ghi nhận 7 ca mắc. Qua điều tra, giám sát, ngành y tế còn phát hiện thêm 4 ca mắc rải rác tại một số thôn khác trên địa bàn xã Kỳ Hoa.

Sự xuất hiện liên tiếp các ca bệnh cho thấy nguy cơ sốt xuất huyết tiếp tục lây lan tại địa phương vẫn hiện hữu. Đáng chú ý, thời điểm này, thời tiết Hà Tĩnh diễn biến thất thường, mưa nắng đan xen, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển.

Phun hóa chất diệt muỗi cho các hộ dân xung quanh khu vực có bệnh nhân mắc sốt xuất huyết. Ảnh: Tuấn Dũng.

Theo ngành y tế, sau những trận mưa, nhiều vật dụng xung quanh nhà dân, khu dân cư, vườn hộ, công trình xây dựng hoặc khu vực bỏ hoang có thể tích tụ nước. Đây là môi trường thuận lợi để muỗi vằn sinh sản, phát triển lăng quăng, bọ gậy và làm gia tăng nguy cơ phát sinh ca bệnh.

Thực tế tại một số khu dân cư cho thấy, vẫn còn tình trạng người dân chưa chú trọng đúng mức đến việc vệ sinh môi trường, loại bỏ các dụng cụ có khả năng chứa nước. Những vật dụng tưởng như nhỏ và không đáng chú ý như chai, lọ, lon, lốp xe cũ, xô, chậu hoặc các loại phế thải có thể đọng nước đều có nguy cơ trở thành nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh.

Ngay sau khi ghi nhận ca bệnh, Trạm Y tế xã Kỳ Hoa phối hợp với chính quyền địa phương điều tra dịch tễ, giám sát các trường hợp liên quan, xử lý ổ dịch, vệ sinh môi trường và tuyên truyền, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

Bác sĩ Võ Xuân Đức, Phó Giám đốc phụ trách Trạm Y tế xã Kỳ Hoa cho biết, khi phát hiện ca bệnh đầu tiên, đơn vị phối hợp với chính quyền địa phương triển khai các biện pháp xử lý ổ dịch, giám sát ca bệnh và điều tra dịch tễ. Người dân được hướng dẫn diệt lăng quăng, bọ gậy, loại bỏ các vật dụng chứa nước và không tạo điều kiện cho muỗi sinh sản.

Theo bác sĩ Đức, việc kiểm soát sốt xuất huyết không thể chỉ trông chờ vào ngành y tế mà cần sự tham gia chủ động của từng gia đình. Người dân phải thường xuyên kiểm tra khu vực sinh sống, phát hiện và xử lý những nơi có nước đọng, nhất là sau mưa.

Không chỉ tại Kỳ Hoa, từ tháng 4 đến nay, sốt xuất huyết xuất hiện tại phường Vũng Áng, phường Hoành Sơn và rải rác ở một số địa phương khác trên địa bàn tỉnh, với tổng cộng 209 trường hợp mắc.

Qua giám sát cho thấy vẫn còn nhiều phế thải, nước đọng chứa bọ gậy. Ảnh: Nhật Thắng.

Tại phường Vũng Áng và phường Hoành Sơn, ngành y tế cùng chính quyền địa phương triển khai các biện pháp khoanh vùng, xử lý ổ dịch, giám sát ca bệnh và vệ sinh môi trường. Các ổ dịch tại đây đã được kiểm soát, công bố kết thúc.

Tuy nhiên, việc tiếp tục xuất hiện ca bệnh mới tại Kỳ Hoa cho thấy nguy cơ sốt xuất huyết vẫn chưa thể xem nhẹ. Đặc biệt, trong điều kiện mưa nắng thất thường, nếu không duy trì các biện pháp vệ sinh môi trường và diệt lăng quăng, bọ gậy, các ổ dịch mới có thể xuất hiện bất cứ lúc nào.

Cảnh báo nguy cơ dịch tái bùng phát

Thạc sĩ Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Tĩnh nhận định, thời tiết mưa nắng đan xen hiện nay là điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản, vì vậy nguy cơ sốt xuất huyết bùng phát vẫn còn rất lớn.

Theo ông Thanh, các địa phương cần tập trung vệ sinh môi trường, xử lý triệt để những điểm có nguy cơ phát sinh lăng quăng, bọ gậy, đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân chủ động phòng bệnh.

Thạc sĩ Nguyễn Chí Thanh, Giám đốc CDC Hà Tĩnh nhận định, thời tiết mưa nắng đan xen hiện nay là điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh sinh sản. Ảnh: Nhật Thắng.

Thực tế phòng, chống sốt xuất huyết cho thấy, phun hóa chất diệt muỗi chỉ là một trong những biện pháp xử lý khi có ổ dịch. Nếu không đồng thời loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, nguy cơ xuất hiện ca bệnh mới vẫn còn.

Do đó, chính quyền và ngành y tế các địa phương cần tiếp tục giám sát chặt chẽ tình hình, phát hiện sớm trường hợp nghi mắc, khoanh vùng và xử lý kịp thời khi phát sinh ổ dịch. Công tác vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng, bọ gậy cần được thực hiện thường xuyên, liên tục, thay vì chỉ triển khai khi dịch đã xuất hiện.

Mỗi gia đình cũng cần chủ động kiểm tra khu vực xung quanh nhà ít nhất mỗi tuần một lần; đậy kín các dụng cụ chứa nước; thay nước thường xuyên đối với những vật dụng cần thiết; lật úp hoặc loại bỏ các vật phế thải có khả năng đọng nước; phát quang bụi rậm và giữ môi trường sống sạch sẽ.

Giám đốc CDC Hà Tĩnh cũng khuyến cáo, khi có biểu hiện nghi ngờ như sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, phát ban hoặc các dấu hiệu bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế để được khám, chẩn đoán và hướng dẫn điều trị, không tự ý điều trị tại nhà.

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm lây từ người bệnh sang người lành thông qua muỗi truyền bệnh. Vì vậy, kiểm soát dịch không chỉ là nhiệm vụ của ngành Y tế mà cần sự chung tay của chính quyền và cộng đồng.

Trong bối cảnh thời tiết tiếp tục mưa nắng đan xen, việc chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, diệt lăng quăng, bọ gậy và phát hiện sớm ca bệnh là giải pháp quan trọng để hạn chế sốt xuất huyết phát sinh, lây lan, bảo vệ sức khỏe người dân.