Muốn gọi vốn quốc tế, doanh nghiệp phải nâng chuẩn chính mình

Muốn hút vốn, trước hết phải có một thị trường đáng tin

Nhu cầu huy động nguồn lực quốc tế đang trở thành một trong những động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và mở rộng quy mô doanh nghiệp Việt Nam. Cùng với quá trình hội nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, chất lượng của thị trường tài chính ngày càng được các quỹ đầu tư và tổ chức tài chính quốc tế xem như một tiêu chí quan trọng trước khi đưa ra quyết định giải ngân.

Rất nhiều doanh nghiệp quan tâm đến vấn đề tiếp cận vốn

Những chỉ số kinh tế gần đây cho thấy Việt Nam tiếp tục duy trì sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư. Tại hội nghị kết nối mở rộng năng lực cạnh tranh và tiếp cận thị trường quốc tế do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TP.HCM (ITPC) tổ chức sáng ngày 7/8, bà Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh - Thành viên Ban điều hành Liên minh Kinh tế On-chain Toàn cầu (GOE Alliance) cho rằng nền kinh tế Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để thu hút dòng vốn quốc tế. Cụ thể, GDP Việt Nam năm 2025 tăng 8,02%, cao nhất trong nhóm các nền kinh tế lớn của ASEAN. Tổng kim ngạch thương mại đạt khoảng 930 tỷ USD, gần 297.500 doanh nghiệp được thành lập mới hoặc quay trở lại hoạt động. Việt Nam cũng đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân trên 10% mỗi năm trong giai đoạn 2026-2030. Những chỉ số này phản ánh sức bật của nền kinh tế, đồng thời tạo ra nhu cầu lớn về phát triển thị trường vốn, tài chính thương mại và các dịch vụ tài chính hiện đại.

Quy mô nền kinh tế mở rộng tạo thêm dư địa cho thị trường vốn phát triển, song các nhà đầu tư quốc tế không chỉ nhìn vào những con số tăng trưởng. Mức độ minh bạch của thị trường, khả năng bảo vệ nhà đầu tư và tính ổn định của môi trường pháp lý đều nằm trong nhóm tiêu chí được xem xét trước khi một dòng vốn được quyết định. "Đối với dòng vốn xuyên biên giới, tính dự báo của chính sách quan trọng không kém các chính sách ưu đãi", bà Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh nhận định. Theo bà, điều mà các định chế tài chính quốc tế cần không chỉ là ưu đãi đầu tư mà còn là một hệ thống pháp lý minh bạch, ổn định và có lộ trình cải cách rõ ràng. Đây là yếu tố giúp nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro và yên tâm triển khai các kế hoạch dài hạn.

Để hiện thực hoá mục tiêu, Việt Nam đang triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hạ tầng tài chính, trong đó có lộ trình áp dụng Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), phát triển hệ thống xếp hạng tín nhiệm, mở rộng các quỹ đầu tư và quỹ hưu trí, đồng thời hoàn thiện cơ chế bảo vệ nhà đầu tư và các cấu phần của thị trường vốn như cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Đây là những nội dung được kỳ vọng góp phần tăng tính minh bạch của thị trường và nâng cao khả năng kết nối với dòng vốn quốc tế.

Những thay đổi ở cấp độ chính sách và hạ tầng tài chính mở ra thêm cơ hội tiếp cận các nguồn vốn quốc tế cho cộng đồng doanh nghiệp. Cùng với quá trình đó, yêu cầu đối với doanh nghiệp cũng thay đổi. Bên cạnh hiệu quả kinh doanh, các quỹ đầu tư ngày càng dành nhiều sự quan tâm đến hệ thống quản trị, chất lượng thông tin tài chính và chiến lược phát triển dài hạn.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Quỳnh - Thành viên Ban điều hành Liên minh Kinh tế On-chain Toàn cầu-GOE Alliance khẳng định nền kinh tế Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế để thu hút dòng vốn quốc tế

Muốn được rót vốn, doanh nghiệp phải chứng minh được giá trị

Một môi trường đầu tư minh bạch giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận các quỹ đầu tư quốc tế, nhưng để cơ hội đó trở thành một thương vụ thành công, doanh nghiệp phải vượt qua quá trình thẩm định với nhiều tiêu chí khắt khe. Bên cạnh kết quả kinh doanh, nhà đầu tư còn xem xét chất lượng quản trị, tính minh bạch của hệ thống tài chính, chiến lược tăng trưởng và năng lực của đội ngũ điều hành.

Từ kinh nghiệm tư vấn các thương vụ M&A và huy động vốn, bà Mã Thanh Loan - Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Tư vấn M&A và Quản trị doanh nghiệp Mã Thanh, cho rằng nhiều doanh nghiệp vẫn tiếp cận hoạt động gọi vốn với tâm lý giải quyết nhu cầu tài chính trước mắt. Trong khi đó, các quỹ đầu tư thường đánh giá việc huy động vốn như một bước đi trong chiến lược phát triển dài hạn của doanh nghiệp.

"Doanh nghiệp gọi vốn từ các nhà đầu tư không phải vì thiếu tiền mà vì chiến lược tài chính thông minh để tăng tốc tăng trưởng, giảm thiểu rủi ro cá nhân và nâng cao giá trị doanh nghiệp”, bà Thanh Loan chia sẻ.

Thực tế, điều các nhà đầu tư quan tâm không chỉ là tốc độ tăng trưởng doanh thu mà còn là khả năng phát triển bền vững của doanh nghiệp. Trước khi quyết định rót vốn, các quỹ đầu tư thường dành nhiều thời gian để thẩm định hệ thống quản trị, hồ sơ pháp lý, báo cáo tài chính, cơ cấu cổ đông và năng lực của đội ngũ điều hành. Một doanh nghiệp có kết quả kinh doanh tích cực nhưng thiếu minh bạch về tài chính hoặc chưa chuẩn hóa hoạt động quản trị vẫn có thể bị loại khỏi danh sách đầu tư.

Theo bà Loan, quá trình chuẩn bị cho một vòng gọi vốn cần bắt đầu từ trước khi doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn. Hồ sơ pháp lý, báo cáo tài chính, cơ cấu sở hữu, hệ thống quản trị và dữ liệu hoạt động cần được chuẩn hóa để sẵn sàng cho quá trình thẩm định của nhà đầu tư. Đây cũng là giai đoạn doanh nghiệp rà soát những điểm còn hạn chế và hoàn thiện trước khi bước vào đàm phán.

Những chỉ số kinh tế gần đây cho thấy Việt Nam tiếp tục duy trì sức hấp dẫn đối với dòng vốn đầu tư.

Bên cạnh sự minh bạch, doanh nghiệp cần xây dựng một chiến lược phát triển đủ sức thuyết phục. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến kết quả kinh doanh hiện tại mà còn muốn nhìn thấy khả năng tăng trưởng trong những năm tiếp theo. Vì vậy, kế hoạch sử dụng vốn, mục tiêu mở rộng thị trường, năng lực cạnh tranh và các chỉ tiêu tài chính cần được thể hiện rõ trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp.

Một yếu tố khác thường quyết định thành công của quá trình gọi vốn là lựa chọn đúng đối tác đầu tư. Doanh nghiệp ở giai đoạn khởi nghiệp, tăng trưởng hay mở rộng quy mô sẽ có nhu cầu vốn và mục tiêu hợp tác khác nhau. Bên cạnh nguồn lực tài chính, nhiều quỹ đầu tư còn mang đến kinh nghiệm quản trị, mạng lưới đối tác và cơ hội tiếp cận thị trường quốc tế. Vì vậy, việc lựa chọn đối tác không chỉ dựa trên quy mô khoản đầu tư mà còn cần xem xét khả năng đồng hành trong dài hạn.

Từ thực tiễn tư vấn, bà Mã Thanh Loan cũng chỉ ra ba hạn chế thường gặp khiến doanh nghiệp gặp khó khăn khi tiếp cận nhà đầu tư. Thứ nhất là hệ thống tài chính và quản trị chưa đủ minh bạch để đáp ứng yêu cầu thẩm định. Thứ hai là định giá doanh nghiệp cao hơn năng lực thực tế, dẫn đến khoảng cách lớn trong quá trình đàm phán. Thứ ba là chưa xây dựng được kế hoạch sử dụng vốn cụ thể, khiến nhà đầu tư khó đánh giá hiệu quả của khoản đầu tư.

Những yêu cầu mà các quỹ đầu tư đặt ra đối với doanh nghiệp cũng phản ánh xu hướng chung của thị trường vốn quốc tế. Cùng với việc Việt Nam tiếp tục hoàn thiện thể chế và hạ tầng tài chính, tiêu chuẩn về quản trị doanh nghiệp, minh bạch thông tin và quản lý rủi ro cũng ngày càng được nâng lên.