Mường Lò vào hội

Bên ánh lửa các cô gái nắm tay nhau tung khăn xòe.

Chỉ còn hơn ba tuần nữa, Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026 với chủ đề “Tinh hoa Xòe Thái - Sắc màu Tây Bắc” sẽ chính thức khai hội. Những ngày này, tại phường Nghĩa Lộ, không khí chuẩn bị cho ngày hội lớn đang diễn ra sôi nổi. Từ các tổ dân phố đến những sân tập, mọi người đang tích cực luyện tập, hoàn thiện các phần việc, sẵn sàng cho một mùa lễ hội rộn ràng và đậm đà bản sắc.

Chiều xuống, những cánh đồng Mường Lò dần thưa bóng người. Khi một ngày mùa khép lại, tại Quảng trường Golden Field, hàng trăm diễn viên quần chúng lại cùng nhau bước vào buổi tập. Người vừa rời ruộng, người vừa thu xếp xong công việc gia đình, có người còn nguyên vẻ mệt mỏi sau một ngày mùa, nhưng khi tiếng nhạc vang lên, tất cả nhanh chóng hòa vào nhịp xòe.

Hàng nghìn nghệ nhân có mặt ở sân để tập luyện trong những ngày qua.

Những cánh tay nối nhau, những bước chân cùng nhịp, vòng tròn lúc mở ra, lúc thu lại dưới sự hướng dẫn của ê-kíp thực hiện. Không khí tập luyện vừa khẩn trương, vừa rộn ràng. Bởi ai cũng hiểu, thời gian không còn nhiều.

Từ ngày 31/8, lực lượng diễn viên đến từ 4 xã, phường gồm phường Nghĩa Lộ, phường Trung Tâm, phường Cầu Thia và xã Liên Sơn đã được huy động tham gia tập luyện. Đây là giai đoạn quan trọng, tạo nền tảng cho các buổi hợp luyện, tổng duyệt màn đại xòe trước khi chính thức trình diễn trong đêm khai mạc.

Theo kế hoạch, màn đại xòe đoàn kết có sự tham gia của 2.026 người. Trong đó, phường Nghĩa Lộ huy động 600 người, phường Trung Tâm 500 người, phường Cầu Thia 500 người và xã Liên Sơn 426 người. Một con số không chỉ gắn với năm tổ chức lễ hội, mà còn gợi lên một hình ảnh đẹp: 2.026 con người cùng nắm tay nhau, cùng bước trong một vòng tròn, cùng tạo nên một nhịp điệu chung của cộng đồng.

Để có được đội hình tập luyện, cán bộ cơ sở và các lực lượng liên quan đã nỗ lực không nhỏ trong công tác huy động diễn viên. Thời điểm này, Mường Lò đang vào mùa gặt, người dân tất bật thu hoạch lúa, tranh thủ làm đất, xuống giống vụ đông. Công việc đồng áng nối tiếp từ sáng sớm đến chiều muộn, khiến việc bố trí thời gian tham gia tập luyện trở thành một thách thức không nhỏ đối với người dân.

Chị Đồng Thị Mến - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Nghĩa Lộ, chia sẻ rằng dù mọi người cũng bận việc nhà, việc đồng áng, nhưng khi được tuyên truyền, vận động, ai nấy đều hiểu đây là một sự kiện lớn của quê hương và tích cực hưởng ứng. Có người tranh thủ làm đồng từ sáng sớm để tối đi tập. Có người hoàn thành việc gia đình rồi mới vội vàng đến sân. Những người phụ nữ vốn quen với công việc ruộng nương, bếp núc, chăm lo gia đình nay lại thêm một nhiệm vụ đặc biệt: góp một phần nhỏ bé của mình vào vòng xòe lớn của quê hương.

“Khó khăn thì có, nhưng chị em rất hào hứng. Mọi người đều mong muốn được tham gia, được góp sức để màn đại Xòe thành công” - Chị Đồng Thị Mến chia sẻ thêm.

Bởi với người Mường Lò, xòe chưa bao giờ đơn thuần là một tiết mục biểu diễn. Xòe đã trở thành một phần của đời sống, hiện diện trong những ngày vui của bản làng, trong những dịp cộng đồng sum họp. Từ những điệu xòe cổ được trao truyền qua bao thế hệ đến những vòng xòe hôm nay, mỗi bước chân không chỉ lưu giữ những giá trị văn hóa truyền thống mà còn thể hiện tinh thần đoàn kết và sức sống bền bỉ của cộng đồng.

Tại Tổ dân phố Đoàn Kết, phường Nghĩa Lộ, tinh thần hưởng ứng màn đại xòe đang lan tỏa sôi nổi. Chị Vì Thị Bình chia sẻ: “Mỗi người một công việc, nhưng khi bước vào vòng Xòe, mọi khoảng cách dường như được xóa nhòa”.

Tên gọi Đoàn Kết cũng như hòa chung vào tinh thần của màn đại Xòe năm nay. Bởi trong vòng Xòe, không ai đứng ngoài. Những bàn tay nắm lấy nhau, không phân biệt nghề nghiệp, tuổi tác hay nơi đến. Tất cả cùng bước, cùng chuyển động, cùng tạo nên một vòng tròn nối tiếp, không có điểm đầu, không có điểm cuối - biểu tượng cho sự gắn kết và tinh thần cộng đồng.

Các cô gái Thái nắm tay nhau cùng xòe.

Để tạo nên vòng xòe quy mô 2.026 người, phía sau những động tác mềm mại, uyển chuyển là cả một quá trình tập luyện công phu và nghiêm túc. Tổng đạo diễn Quách Thu Nga cùng ê-kíp tập trung hướng dẫn, chỉnh sửa từng động tác, nhịp bước và khoảng cách đội hình. Với số lượng diễn viên lớn, chỉ một nhóm di chuyển lệch nhịp cũng có thể ảnh hưởng đến sự đồng đều của toàn bộ đội hình. Vì vậy, mỗi buổi tập đều được triển khai kỹ lưỡng, từ những động tác cơ bản đến sự phối hợp giữa các đội hình, từng bước hoàn thiện cho màn đại xòe.

Trên sân tập, tiếng hướng dẫn liên tục vang lên. Động tác chưa đều được thực hiện lại, những hàng người chưa thẳng được chỉnh từng vị trí. Rồi khi âm nhạc vang lên, hàng trăm cánh tay đồng loạt đưa lên, những bước chân cùng nhịp chuyển động, tạo nên một vòng xòe dần trở nên đồng đều, uyển chuyển.

Từ những con người bình dị, một vòng Xòe lớn đang từng bước thành hình. Đó cũng là nét đặc biệt của lễ hội năm nay. Màn đại Xòe được tổ chức trong khuôn khổ các hoạt động hướng tới dấu mốc 5 năm Nghệ thuật Xòe Thái được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (15/12/2021 - 15/12/2026).

Khi ánh đèn sân khấu, nhạc nổi lên các nghệ nhân diễn viên nơi đây cùng tỏa sáng.

Không chỉ là dịp tôn vinh những giá trị đặc sắc của Xòe Thái, màn đại Xòe còn mở ra cơ hội nhìn lại hành trình bảo tồn, trao truyền và phát huy di sản trong đời sống đương đại. Từ những vòng xòe của cộng đồng, giá trị di sản tiếp tục được gìn giữ, lan tỏa và hiện diện trong nhịp sống hôm nay.

Với phường Nghĩa Lộ, lễ hội lần này càng có ý nghĩa khi đây là sự kiện văn hóa, du lịch quy mô lớn đầu tiên được tổ chức trên địa bàn sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bởi vậy, từng phần việc đang được triển khai với tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết tâm cao.

Từ chỉnh trang đô thị, vệ sinh môi trường, chăm sóc cây xanh, trang trí các tuyến phố, quảng trường đến rà soát hệ thống điện chiếu sáng, các điểm check-in, khu vực tổ chức sự kiện; từ công tác tuyên truyền đến bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, y tế và vệ sinh an toàn thực phẩm..., tất cả đang được khẩn trương hoàn thiện.

Không khí lễ hội cũng đang từng ngày lan tỏa trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở, các nền tảng số và mạng xã hội. Những câu chuyện về văn hóa Thái, về 6 điệu Xòe cổ cùng các hoạt động chuẩn bị cho ngày hội được giới thiệu ngày càng rộng rãi, đưa không khí lễ hội đến gần hơn với người dân và du khách, cùng tạo nên sự mong chờ cho ngày hội lớn.

Riêng phường Nghĩa Lộ sẽ chủ trì hoạt động trải nghiệm “Một ngày sống cùng bản Thái”, đưa du khách đến gần hơn với đời sống, văn hóa truyền thống của đồng bào Thái, qua đó tạo thêm những sản phẩm du lịch trải nghiệm giàu bản sắc.

Ngày hội đang đến gần. Ngoài đồng, người dân khẩn trương thu hoạch, những bao thóc vàng nối nhau về nhà, ruộng đồng lại chuẩn bị cho một vụ mới. Trên sân tập, những vòng xòe vẫn nối dài trong ánh chiều thu. Hai nhịp sống tưởng khác nhau mà hòa quyện tự nhiên: mùa gặt cần những bàn tay gom về hạt lúa, mùa hội cần những bàn tay nối thành vòng xòe. Và chính những bàn tay ấy đang cùng làm nên vẻ đẹp Mường Lò hôm nay.

Giữa mùa thu, giữa sắc vàng của lúa chín, Mường Lò đang đón hội bằng chính những con người bình dị của mình. Từ những bàn tay, vòng tay thân thuộc ấy, một mùa hội rộn ràng đang dần thành hình, mang theo sắc màu văn hóa và sức sống của đất Mường.