Mỹ có hành động bước ngoặt với tiêu chuẩn khí thải ô tô

Mỹ đã rút khỏi các nỗ lực quốc tế về chống biến đổi khí hậu. (Ảnh: Reuters)

Đây là sự đảo ngược chính sách khí hậu sâu rộng nhất của chính quyền Tổng thống Trump cho đến nay, sau hàng loạt động thái cắt giảm quy định và biện pháp nhằm tháo gỡ rào cản cho phát triển nhiên liệu hóa thạch và kìm hãm năng lượng sạch.

“Sau quy trình vừa hoàn tất tại Cơ quan Bảo vệ môi trường, chúng tôi chính thức chấm dứt cái gọi là kết luận gây nguy hại, một chính sách tai hại từ thời cựu Tổng thống Barack Obama đã gây tổn hại nghiêm trọng đối với ngành ô tô Mỹ và đẩy giá cả lên cao với người tiêu dùng”, Tổng thống Trump phát biểu ngày 12/2, và ông gọi đây là việc loại bỏ quy định lớn nhất trong lịch sử Mỹ.

Cơ quan Bảo vệ môi trường (EPA) cho biết trong thông cáo báo chí, rằng kết luận này dựa trên cách diễn giải sai các luật liên bang về không khí sạch nhằm bảo vệ người Mỹ khỏi các chất ô nhiễm gây hại thông qua phơi nhiễm cục bộ hoặc khu vực, chứ không phải qua việc làm ấm khí hậu toàn cầu.

“Lý thuyết pháp lý sai lầm này đã đẩy cơ quan vượt ra ngoài thẩm quyền theo luật định ở nhiều khía cạnh”, EPA cho biết.

Tổng thống Trump từng nói biến đổi khí hậu là một “trò lừa” và đã rút Mỹ khỏi Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu, khiến quốc gia từng phát thải lớn nhất thế giới đứng ngoài nỗ lực quốc tế chống nóng lên toàn cầu.

Ông Trump cũng ký luật xóa bỏ các ưu đãi thuế từ thời chính quyền cựu Tổng thống Joe Biden nhằm khuyến khích phát triển xe điện và năng lượng tái tạo.

Cựu Tổng thống Barack Obama chỉ trích quyết định của Tổng thống Trump trong bài đăng trên mạng xã hội X, cho rằng điều này sẽ khiến “chúng ta sẽ kém an toàn hơn, kém khỏe mạnh hơn và kém khả năng chống biến đổi khí hậu. Tất cả chỉ để ngành nhiên liệu hóa thạch kiếm thêm tiền”.

Kết luận khoa học về phát thải khí gây hiệu ứng nhà kính được Mỹ thông qua lần đầu năm 2009, dẫn tới việc EPA hành động theo Đạo luật Không khí sạch 1963 để kiềm chế phát thải CO₂, methane và 4 chất gây giữ nhiệt khác từ xe cộ, nhà máy điện và các ngành công nghiệp.

Việc bãi bỏ kết luận sẽ dẫn đến việc loại bỏ yêu cầu đo lường, báo cáo, chứng nhận và tuân thủ tiêu chuẩn phát thải khí nhà kính đối với ô tô, nhưng ban đầu có thể chưa áp dụng cho các nguồn cố định như nhà máy điện.

Theo số liệu EPA, lĩnh vực giao thông và điện mỗi lĩnh vực chiếm khoảng 1/4 tổng phát thải khí nhà kính của Mỹ.

EPA cho biết, việc bãi bỏ và chấm dứt tiêu chuẩn khí thải xe cộ sẽ tiết kiệm 1,3 nghìn tỷ USD cho người nộp thuế Mỹ, trong khi chính quyền tiền nhiệm nói quy định này mang lại lợi ích ròng cho người tiêu dùng nhờ giảm chi phí nhiên liệu và các khoản tiết kiệm khác.

Liên minh Đổi mới ô tô - đại diện các hãng xe lớn, không ủng hộ động thái này, nhưng cho rằng các quy định khí thải ban hành dưới chính quyền trước rất khó đạt được trong bối cảnh nhu cầu xe điện như hiện nay.

Bình Giang