Mỹ dốc sức hạ nhiệt giá dầu diesel, 'gõ cửa' Ấn Độ, các nhà máy lọc dầu đang làm mọi thứ có thể

Giá dầu diesel tại Mỹ tăng mạnh trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn do xung đột tại Iran. (Nguồn: Getty Images)

Giá dầu diesel bán lẻ cao kỷ lục

Hãng tin Reuters dẫn thông tin từ Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) cho thấy, giá dầu diesel bán lẻ trung bình tại Mỹ đã đạt khoảng 6,32 USD/gallon trong ngày 20/10, mức cao kỷ lục. Giá nhiên liệu tăng mạnh trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn do xung đột tại Iran và các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga.

Kể từ khi xung đột tại Iran bắt đầu ngày 28/2, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã triển khai một số biện pháp nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu. Các biện pháp này bao gồm nới lỏng hạn chế đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga và cho phép các phương tiện thương mại sử dụng dầu diesel nhuộm đỏ, vốn thường chỉ được dùng cho thiết bị hoạt động ngoài đường bộ.

Dầu diesel đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, cung cấp năng lượng cho phần lớn hoạt động vận tải, nông nghiệp và công nghiệp nặng, những lĩnh vực nền tảng của thương mại và hoạt động kinh tế thế giới.

Theo cuộc thăm dò gần đây nhất của hãng tin Reuters, chi phí nhiên liệu cao đang khiến cử tri bất bình với cách Tổng thống Donald Trump điều hành nền kinh tế. Tỷ lệ người được hỏi tán thành cách ông Trump xử lý vấn đề này là 36%.

Phát biểu tại Houston, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright cho biết, chính quyền đang xem xét khả năng khôi phục hoạt động của các nhà máy lọc dầu có thể đưa trở lại vận hành.

Ông nhấn mạnh: “Chúng tôi đang bàn về việc mở lại mọi nhà máy lọc dầu có thể”.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ thừa nhận, đây là thách thức khó khăn và không phải mọi phương án đều có thể thực hiện được.

Các nhà máy lọc dầu hoạt động gần mức công suất tối đa

Theo các nhà phân tích, các nhà máy lọc dầu của Mỹ hiện hoạt động gần mức công suất tối đa. Một số cơ sở đã đóng cửa trong những năm gần đây, khiến khả năng tăng sản lượng trong nước bị hạn chế. Việc mở rộng công suất lọc dầu đòi hỏi nguồn vốn lớn và có thể mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, tùy thuộc vào mức độ phức tạp của dự án.

Giám đốc điều hành Viện Dầu khí Mỹ Mike Sommers cho hay, các nhà máy lọc dầu của Mỹ đang vận hành ở mức công suất từ 95-100%. Theo ông, các doanh nghiệp đang trì hoãn hoạt động bảo dưỡng theo kế hoạch trong bối cảnh giá nhiên liệu cao.

“Các nhà máy lọc dầu Mỹ đang làm mọi thứ có thể”, ông Sommers nói.

Tuần trước, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance cho biết, chính quyền sẽ sử dụng Đạo luật sản xuất quốc phòng để mở rộng công suất một nhà máy lọc dầu tại Texas thuộc sở hữu của Delek US Holdings.

Năm ngoái, Tổng thống Trump đã ký ban hành một đạo luật bao gồm khoản tài trợ 1 tỷ USD theo Đạo luật sản xuất quốc phòng dành cho các dự án năng lượng được coi là quan trọng đối với an ninh quốc gia.

Ông Wright nhận thấy, vẫn còn nhiều việc cần triển khai liên quan đến hoạt động lọc dầu và việc áp dụng đạo luật này, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Ngoài ra, Mỹ cũng đang phối hợp với Ấn Độ nhằm tăng sản lượng lọc dầu tại quốc gia Nam Á này để đưa thêm sản phẩm ra thị trường toàn cầu.

Ông Sommers đồng thời đề cập đến công suất lọc dầu dự phòng của Trung Quốc, trong bối cảnh Bắc Kinh hiện cấm xuất khẩu dầu diesel. Theo ông, Trung Quốc sẽ đóng vai trò then chốt nếu muốn giảm giá nhiên liệu trong dài hạn.

Xe ôtô Mỹ xếp hàng mua xăng tại cửa hàng xăng dầu. (Nguồn: PBS News)

Nỗ lực đưa thêm dầu diesel ra thị trường

Trong tháng 10/2026, Tổng thống Trump đã tạm thời miễn trừ các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel của Nga nhằm nỗ lực hạ nhiệt giá nhiên liệu.

Theo ông Wright, nếu dầu diesel của Nga được đưa trở lại Mỹ, khu vực New England có thể là điểm đến của nguồn hàng này. Sau khi Mỹ đình chỉ các lệnh trừng phạt, dầu diesel Nga đã quay lại những thị trường xuất khẩu quen thuộc.

Song song với đó, chính quyền Tổng thống Trump cũng thúc đẩy các nước châu Âu giải phóng thêm nhiên liệu nhằm góp phần cân bằng thị trường toàn cầu.

Thứ trưởng Bộ Năng lượng Mỹ Kyle Haustveit tiết lộ, Washington đang làm việc với các đối tác để tìm kiếm những phương thức mới nhằm tăng lượng nhiên liệu được đưa qua các nhà máy lọc dầu.

Trước đó, chính quyền Mỹ đã thúc đẩy châu Âu giải phóng thêm 50 triệu thùng dầu diesel. Tuy nhiên, một thỏa thuận giữa các quốc gia công nghiệp phát triển đã không đạt được mục tiêu này.

Tuần trước, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) tuyên bố sẽ đẩy nhanh việc đưa ra thị trường lượng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ mà các nước đã cam kết giải phóng hồi tháng 3/2026. Trong đó, hơn 20 triệu thùng dầu diesel sẽ được đưa ra thị trường sớm nhất có thể.

Giám đốc điều hành IEA Fatih Birol nhấn mạnh, cơ quan này sẵn sàng điều phối việc giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ của các quốc gia thành viên nếu cần thiết.