Mỹ - Iran căng thẳng trở lại: Hormuz thành tâm điểm, giá dầu chịu sức ép

Căng thẳng Mỹ - Iran chưa hạ nhiệt

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran đang có dấu hiệu leo thang trở lại, trong bối cảnh các cuộc tấn công qua lại, nguy cơ gián đoạn hàng hải tại eo biển Hormuz và những diễn biến mới tại vùng Vịnh đang tạo thêm sức ép lên an ninh khu vực cũng như thị trường năng lượng toàn cầu.

Theo Reuters, ngày 7/9, Iran cảnh báo sẽ đáp trả nếu Mỹ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu của nước này, đồng thời cảnh báo các tài sản năng lượng của Mỹ trong khu vực có thể trở thành mục tiêu nếu xung đột tiếp tục mở rộng.

Đây là diễn biến đáng chú ý bởi Hormuz là một trong những tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng nhất thế giới. Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào tại khu vực này đều có khả năng tác động trực tiếp đến nguồn cung dầu khí và chi phí vận tải quốc tế.

Eo biển Hormuz trở thành điểm nóng

Tình hình hàng hải tại Hormuz đang ngày càng phức tạp. Al Jazeera cho biết Mỹ và Iran đã bước vào một dạng đối đầu trên biển, với các hoạt động liên quan đến tàu chở dầu và quyền kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này.

Các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, ngoài khơi thành phố cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran, vào ngày 5 tháng 9 năm 2026 [AFP]

Iran đồng thời cho biết đang cân nhắc thiết lập thêm một khu vực hạn chế hàng hải tại vùng Vịnh. Tehran tuyên bố những tàu đi vào khu vực này có thể phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt.

Trong khi đó, Iran cho rằng Washington cần hành động trước nếu muốn tháo gỡ cuộc khủng hoảng tại Hormuz.

Điều này khiến nguy cơ đối đầu trên biển trở thành một trong những biến số quan trọng nhất của cuộc khủng hoảng Mỹ - Iran hiện nay.

Nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực

Một diễn biến đáng chú ý khác là hoạt động của lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn.

Theo Reuters, ngày 8/9, lực lượng Houthi đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng và một số thành phố ở miền Nam Saudi Arabia, khiến hơn 70 người bị thương. Những cuộc tấn công này cho thấy xung đột liên quan đến Iran có nguy cơ tiếp tục lan rộng sang các quốc gia khác trong khu vực.

Nếu các cuộc tấn công tiếp tục mở rộng từ Iran, Iraq, vùng Vịnh đến Biển Đỏ, nguy cơ hình thành một chuỗi xung đột khu vực sẽ trở nên rõ rệt hơn.

Reuters cũng nhận định những diễn biến mới đang làm gia tăng lo ngại về khả năng cuộc xung đột kéo dài và gây thêm sức ép đối với hoạt động vận chuyển năng lượng quốc tế.

Giá dầu tăng khi thị trường lo nguồn cung bị gián đoạn

Thị trường dầu mỏ đã phản ứng nhanh trước những diễn biến mới.

Theo Reuters, giá dầu Brent ngày 8/9 tăng khoảng 1,3%, lên 98,25 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng 2,4%, lên 93,70 USD/thùng. Thị trường lo ngại xung đột kéo dài có thể làm nguồn cung từ Trung Đông tiếp tục bị hạn chế.

Tuy nhiên, giá dầu vẫn chưa vượt mốc 100 USD/thùng. Một trong những nguyên nhân là một phần dầu vẫn được vận chuyển qua Hormuz, trong khi một số quốc gia vùng Vịnh đang tìm kiếm các tuyến xuất khẩu thay thế. Nguồn cung gia tăng từ một số quốc gia ngoài OPEC+ và nhu cầu yếu hơn tại Trung Quốc cũng góp phần hạn chế đà tăng giá.

Điều đó có nghĩa: thị trường chưa rơi vào tình trạng thiếu dầu nghiêm trọng trên quy mô toàn cầu, nhưng mức độ rủi ro đang tăng nhanh nếu Hormuz tiếp tục bị gián đoạn.

Sức ép không chỉ nằm trên chiến trường

Tác động của căng thẳng Mỹ - Iran đang lan sang nền kinh tế Iran.

AP đưa tin hoạt động tại thành phố cảng Bandar Abbas đang suy giảm mạnh trong bối cảnh các biện pháp kinh tế của Mỹ và tình trạng phong tỏa gây ảnh hưởng tới hoạt động thương mại. Các doanh nghiệp địa phương, người lao động cảng và hoạt động nhập khẩu đều chịu tác động.

Như vậy, cuộc đối đầu hiện nay đang diễn ra đồng thời trên nhiều mặt trận:

Hiện tại, cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran không còn chỉ giới hạn ở các cuộc tấn công quân sự, mà đang diễn biến trên nhiều mặt trận cùng lúc.

Trên mặt trận quân sự, các hoạt động tấn công và đáp trả giữa hai bên tiếp tục làm gia tăng nguy cơ xung đột kéo dài.

Trên mặt trận hàng hải, eo biển Hormuz đang trở thành một trong những điểm nóng đáng chú ý nhất. Lưu lượng tàu thương mại qua tuyến đường chiến lược này đã giảm mạnh, trong khi Iran tiếp tục đưa ra cảnh báo về khả năng áp dụng các biện pháp hạn chế hàng hải mới.

Trên mặt trận năng lượng, những diễn biến tại Hormuz đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu khí. Giá dầu đã chịu sức ép tăng khi thị trường đánh giá khả năng xung đột tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông.

Về kinh tế, sức ép cũng đang gia tăng đối với Iran khi các biện pháp của Mỹ và tình trạng gián đoạn thương mại ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động của các cảng, doanh nghiệp và đời sống người dân Iran.

Và đáng lo ngại nhất là nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực. Các lực lượng được Iran hậu thuẫn, trong đó có Houthi tại Yemen, đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào những mục tiêu tại Saudi Arabia, cho thấy cuộc đối đầu Mỹ - Iran có thể tiếp tục tạo ra những tác động vượt ra ngoài phạm vi hai quốc gia.

Nói cách khác, điều thế giới đang theo dõi không chỉ là diễn biến giữa Washington và Tehran, mà còn là liệu những căng thẳng hiện nay có tiếp tục lan rộng, đe dọa tuyến hàng hải, nguồn cung năng lượng và an ninh của toàn khu vực Trung Đông hay không.

Kịch bản nào đang được theo dõi?

Trong ngắn hạn, Hormuz sẽ tiếp tục là tâm điểm.

Nếu hoạt động vận tải qua eo biển duy trì được ở mức nhất định, thị trường có thể tránh được cú sốc nguồn cung nghiêm trọng. Ngược lại, nếu các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và cơ sở năng lượng tiếp tục gia tăng, giá dầu và chi phí vận tải có thể chịu thêm áp lực.

Đáng chú ý, Reuters cho biết lưu lượng dầu từ khu vực Trung Đông qua Hormuz và Biển Đỏ đã giảm đáng kể so với trước xung đột, dù vẫn còn một phần dòng chảy qua Hormuz.

Vì vậy, câu hỏi lớn hiện nay không chỉ là Mỹ và Iran có tiếp tục tấn công nhau hay không, mà là liệu cuộc đối đầu có tiếp tục mở rộng thành một cuộc khủng hoảng an ninh - năng lượng trên quy mô toàn khu vực hay không.