Mỹ nêu kỳ vọng về thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân hậu New START

Trong bài viết "Kỷ nguyên tiếp theo của kiểm soát vũ khí hạt nhân" được Bộ Ngoại giao Mỹ công bố, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 6/2 khẳng định thế giới cần một cách tiếp cận mới nhằm đạt được thỏa thuận kiểm soát vũ khí chiến lược toàn diện mới thay vì "một hiệp ước START đã cũ kỹ".

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Ảnh: Reuters

Theo Ngoại trưởng Mỹ, Trung Quốc đã mở rộng kho vũ khí hạt nhân và "đang đà sở hữu hơn 1.000 đầu đạn vào năm 2030". Ông tin rằng "kiểm soát vũ khí không thể chỉ là vấn đề song phương giữa Mỹ và Nga" mà cần có sự tham gia của Trung Quốc trong tương lai.

"Tổng thống Donald Trump đã khẳng định rõ ràng, nhất quán và dứt khoát rằng vấn đề kiểm soát vũ khí trong tương lai phải nhắm đến cả hai kho vũ khí hạt nhân của các nước ngang tầm", ông Rubio tuyên bố.

Vẫn trong bài viết, ông Rubio thừa nhận tiến trình đàm phán một thỏa thuận mới "có thể mất thời gian". "Các thỏa thuận trước đây, bao gồm New START, đã mất nhiều năm đàm phán và được xây dựng dựa trên các tiền lệ tồn tại hàng thập kỷ", ông Rubio nói. "Tuy nhiên, không chỉ vì những khó khăn mà chúng ta từ bỏ hoặc chấp nhận những thỏa thuận yếu hơn".

Đáng chú ý, Ngoại trưởng Rubio cho biết Mỹ đã "nêu rõ các tiêu chuẩn của mình và sẽ không thỏa hiệp". Ông khẳng định Washington sẽ luôn "đàm phán từ vị thế mạnh" và "duy trì một lực lượng răn đe hạt nhân mạnh mẽ, đáng tin cậy và hiện đại".

New START, có tên gọi đầy đủ là Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới, được Mỹ và Nga ký năm 2010, có hiệu lực một năm sau đó. Hiệp ước quy định mỗi bên không được triển khai quá 700 tên lửa đạn đạo xuyên lục địa (ICBM), tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) và oanh tạc cơ mang vũ khí hạt nhân, số lượng đầu đạn hạt nhân trên các phương tiện này cũng không được vượt quá 1.550.

Sau khi New START hết hạn vào ngày 5/2 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gọi đó là một thỏa thuận "được đàm phán một cách tồi tệ và đang bị vi phạm nghiêm trọng". Ông Trump cho rằng các chuyên gia hạt nhân nên làm việc để xây dựng "hiệp ước mới, được cải tiến, hiện đại hóa và có thể tồn tại lâu dài trong tương lai", thay vì tiếp tục gia hạn New START.

Nga và Trung Quốc chưa bình luận về bài viết của Ngoại trưởng Mỹ. Bộ Ngoại giao Nga ngày 4/2 tuyên bố không còn bị ràng buộc bởi nghĩa vụ trong khuôn khổ New START, nhưng khẳng định Moscow sẵn sàng tham gia các cuộc đàm phán trong tương lai.

Thái Hà