Mỹ nói Trung Quốc “không bao giờ vượt mặt” về AI, tố 6 công ty sao chép công nghệ

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố rằng Trung Quốc “không bao giờ có thể vượt qua” Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Ảnh: Reuters.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cáo buộc các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) Trung Quốc đang “đánh cắp và sao chép” công nghệ của Mỹ, chỉ vài tuần trước khi Washington và Bắc Kinh dự kiến tổ chức các cuộc đàm phán về quản trị AI.

Ông Bessent cho rằng Trung Quốc “không bao giờ có thể vượt qua” Mỹ trong lĩnh vực AI, một phần do mô hình “lập kế hoạch tập trung” của Bắc Kinh. Những phát biểu này được đưa ra cùng ngày 3 cơ quan chính phủ Mỹ cáo buộc Trung Quốc sử dụng hoạt động sao chép công nghệ AI một cách có chủ đích và trên quy mô lớn.

“Thuật ngữ kỹ thuật cho việc đánh cắp và sao chép các mô hình AI của Mỹ là chưng cất mô hình (distillation). Vì vậy, Trung Quốc chưng cất các mô hình của chúng ta và họ không bao giờ có thể vượt lên trước chúng ta”, ông Bessent nói hôm thứ Ba trong một cuộc thảo luận tại Trường Kinh doanh Cox thuộc Đại học Southern Methodist ở Dallas.

“Điều đó giống như việc bạn nhìn trộm bài của người khác rồi chép bài tập về nhà. Bạn không thể đạt điểm cao hơn người mà mình sao chép”, ông nói.

Chưng cất mô hình là một kỹ thuật huấn luyện AI được sử dụng rộng rãi, trong đó một mô hình nhỏ hơn học cách tái tạo hoặc tiếp thu khả năng từ đầu ra của các mô hình lớn hơn.

Cáo buộc được đưa ra trước thềm hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung

Những phát biểu của ông Bessent xuất hiện chỉ vài tuần trước khi ông dự kiến dẫn đầu các cuộc đàm phán song phương giữa Mỹ và Trung Quốc về quản trị AI, trong bối cảnh Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến tới Washington vào cuối tháng này.

Quan điểm cứng rắn của ông Bessent tương phản đáng kể với những phát biểu gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Tuần trước, ông Trump nói rất hào hứng trước chuyến thăm sắp tới của nhà lãnh đạo Trung Quốc.

“Nhân tiện, Chủ tịch Trung Quốc sẽ tới đây vào ngày 24. Điều đó sẽ rất thú vị. Rất tuyệt, tôi rất vui khi đón ông ấy. Có rất nhiều điều tốt đẹp để thảo luận, những vấn đề rất, rất có tính xây dựng để bàn với Chủ tịch Tập”, ông Trump nói.

“AI đang phát triển và chúng ta đang dẫn trước Trung Quốc rất đáng kể về AI”, ông Trump nói thêm.

Cũng trong ngày thứ Ba, 3 cơ quan Mỹ gồm Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA), Cơ quan An ninh mạng và Cơ sở hạ tầng (CISA) và Cục Điều tra Liên bang (FBI) cáo buộc các công ty AI hàng đầu Trung Quốc thực hiện “hoạt động chưng cất tích cực, có chủ đích và mang tính ác ý trên quy mô công nghiệp”.

Báo cáo tư vấn chung do 3 cơ quan công bố cho rằng hoạt động này “nhiều khả năng được thực hiện với sự nhận biết của chính phủ Trung Quốc”.

Mỹ nêu tên 6 công ty AI Trung Quốc

Báo cáo của Mỹ nêu tên 6 công ty AI hàng đầu Trung Quốc gồm DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba, MiniMax, StepFun và Z.AI.

Theo các cơ quan Mỹ, những công ty này đã khai thác “hàng tỷ token qua hàng triệu lượt trao đổi/yêu cầu” từ các mô hình AI tiên phong của Mỹ kể từ ít nhất cuối năm 2024. Các mô hình được nhắc tới bao gồm những biến thể của Claude, GPT, Gemini và Grok.

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận về những cáo buộc trên.

Trong thời gian gần đây, khi các công ty Trung Quốc nhanh chóng thu hẹp khoảng cách về năng lực với các mô hình AI tiên phong của Mỹ, doanh nghiệp và quan chức chính quyền Trump ngày càng thường xuyên cáo buộc Bắc Kinh đánh cắp hoặc sao chép công nghệ Mỹ để đẩy nhanh quá trình phát triển các hệ thống AI của riêng mình.

Ông Bessent chỉ trích mô hình AI của Trung Quốc

Ông Bessent cũng so sánh cách tiếp cận của Trung Quốc với chiến lược phát triển AI của Mỹ.

Theo ông, Bắc Kinh dựa vào “lập kế hoạch tập trung đối với AI”, một mô hình mà ông cho rằng “sẽ không bao giờ hiệu quả” bởi chính phủ Trung Quốc sẽ không “trao đủ quyền kiểm soát” cho khu vực tư nhân.

Bessent lập luận rằng giới lãnh đạo Trung Quốc lo ngại AI cuối cùng có thể trở thành mối đe dọa đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc nếu công nghệ do các doanh nghiệp hàng đầu trong nước phát triển đủ mạnh để “lật đổ chế độ”.

“Trong khi đó, ở Mỹ, chúng tôi muốn bảo đảm mọi thứ an toàn và muốn AI phục vụ người dân Mỹ”, ông nói.

Hai nước đang chuẩn bị cho các cuộc đàm phán chuyên biệt về AI vào cuối tháng này, dù Washington và Bắc Kinh vẫn bất đồng về phạm vi của các cuộc thảo luận.

Theo các nguồn tin của SCMP, Trung Quốc muốn cuộc đối thoại có phạm vi rộng hơn, trong khi Mỹ muốn tập trung chủ yếu vào vấn đề an toàn AI.

Bộ Tài chính Mỹ hồi tháng 8 cho biết chính quyền Trump kỳ vọng “sử dụng vị thế là nước dẫn đầu toàn cầu về AI để chia sẻ chuyên môn của chúng ta với quốc gia đứng thứ hai thế giới”.

Mỹ và Trung Quốc đã nhất trí khởi động các cuộc đàm phán chính thức về quản trị AI sau hội nghị thượng đỉnh Trump - Tập hồi tháng 5 tại Bắc Kinh.

Mỹ và Trung Quốc cạnh tranh định hình tương lai AI

Các cuộc đàm phán diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đang theo đuổi những cách tiếp cận khác nhau nhằm định hình trật tự AI toàn cầu.

Mỹ đang thúc đẩy sáng kiến chuỗi cung ứng Pax Silica, trong khi Trung Quốc quảng bá Tổ chức Hợp tác Trí tuệ Nhân tạo Thế giới.

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách các vấn đề kinh tế Jacob Helberg, người xây dựng sáng kiến Pax Silica với 24 thành viên, cho biết hồi tháng 7 rằng ông hy vọng đối thoại với Bắc Kinh về quản trị AI có thể tạo ra những lĩnh vực “hợp tác mang tính xây dựng”, bất chấp cạnh tranh giữa hai nước ngày càng gay gắt.

“Mục tiêu của chúng tôi là theo đuổi những cuộc tiếp xúc này một cách thiện chí, trình bày lại quan điểm của mình và lắng nghe quan điểm từ phía Trung Quốc”, ông Helberg nói với SCMP trong một cuộc phỏng vấn độc quyền.