Năm 2030, 10 mặt hàng tiềm năng sẽ lên thị trường hàng hóa phái sinh

Năm 2030, dự kiến 10 mặt hàng tiềm năng được đưa lên thị trường hàng hóa phái sinh. Ảnh: MXV

Đề án xác định hình thành và phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh theo nguyên tắc thị trường, bảo đảm tính công khai, minh bạch, an toàn, hiệu quả và tiệm cận với các thông lệ quốc tế.

Thị trường phái sinh gắn kết chặt chẽ với thị trường hàng hóa vật chất, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và phòng ngừa rủi ro biến động giá cho cộng đồng doanh nghiệp.

Đến năm 2030, thị trường sẽ tập trung phát triển khoảng 10 mặt hàng Việt Nam có tiềm năng và lợi thế, từng bước hình thành giá tham chiếu trong nước đối với 3 - 5 mặt hàng chủ lực.

Về quy mô giao dịch, thị trường đạt từ 8 - 10 triệu hợp đồng/năm, thu hút khoảng 300 - 500 doanh nghiệp tham gia trực tiếp. Đồng thời, nâng tỷ lệ doanh nghiệp thuộc các ngành hàng chủ lực sử dụng công cụ phái sinh để phòng ngừa rủi ro về giá lên khoảng 20 - 30%.

Về lộ trình triển khai giai đoạn 2026 - 2027, thị trường sẽ tập trung xây dựng nền tảng, hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán bù trừ, giám sát và quản trị rủi ro.

Sang giai đoạn 2028 - 2030, trọng tâm sẽ là mở rộng danh mục hàng hóa, phát triển các hợp đồng phái sinh có xuất xứ từ Việt Nam, từng bước định hình giá tham chiếu trong nước và mở rộng kết nối liên thông ra thị trường quốc tế.

Đề án xác định thị trường được tổ chức theo mô hình thống nhất, gồm thị trường giao dịch tập trung và thị trường OTC theo đúng quy định pháp luật.

Trong mô hình này, thị trường giao dịch tập trung, sở giao dịch hàng hóa giữ vai trò trung tâm trong việc tổ chức giao dịch, hình thành giá và cung cấp thanh khoản.

Song song với đó, thị trường OTC được phát triển phù hợp với nhu cầu phòng ngừa rủi ro đa dạng của doanh nghiệp và từng bước được chuẩn hóa, quản lý tương thích với mức độ phát triển của thị trường.

Đến năm 2045 sẽ xây dựng thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh Việt Nam có quy mô khu vực. Ảnh: Lưu Quyên

Đề án đặt yêu cầu phát triển đồng bộ hệ thống hạ tầng phụ trợ gồm kho bãi, giao nhận, kiểm định chất lượng, thanh toán bù trừ, cơ sở dữ liệu và hạ tầng số. Việc tăng cường liên kết giữa giao dịch phái sinh và giao dịch hàng hóa vật chất là yếu tố then chốt để thị trường phái sinh thực sự trở thành công cụ hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và xuất nhập khẩu, tránh nguy cơ trở thành kênh giao dịch tài chính đơn thuần.

Động thái này đi kèm với việc thiết lập cơ chế thanh toán bù trừ tập trung, quản lý ký quỹ, giám sát giao dịch theo thời gian thực, cảnh báo sớm và quản trị rủi ro nhằm bảo đảm tính an toàn cao nhất cho toàn hệ thống.

Định hướng đến năm 2045 là xây dựng thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh Việt Nam có quy mô và mức độ kết nối cao trong khu vực Đông Nam Á. Thị trường sẽ vận hành hiện đại, gắn với thị trường hàng hóa thực và có khung pháp lý, quản trị rủi ro tiệm cận các chuẩn mực quốc tế.