Năm cuốn sách kinh điển bắt nguồn từ nghệ thuật kể chuyện truyền miệng

Từ rất lâu trước khi sách được xuất bản, những câu chuyện đã được kể quanh đống lửa, hoặc được người kể chuyện chuyên nghiệp thuật lại từng phần một. Tìm đến tận cội nguồn của văn học, ta bắt gặp những câu chuyện hay đến nỗi chúng đã được kể đi kể lại qua nhiều thế kỷ.

Tuva Kahrs, một biên tập viên mảng tin tức về sách, giới thiệu những cuốn sách bắt nguồn từ truyền thống kể chuyện truyền miệng.

Grendel của John Gardner

Bìa sách Grendel. Ảnh: Amazon.

Grendel là một cuốn tiểu thuyết ra mắt năm 1971 dựa trên trường ca cổ Beowulf, đã được đọc hoặc hát thuộc lòng trước khi được ghi chép lại.

Câu chuyện kể về một con quái vật tên là Grendel hoành hành trong đại sảnh của Vua Hrothgar, một vị vua Đan Mạch thế kỷ thứ 6. Beowulf, một anh hùng từ Götaland ở Thụy Điển, đến để giết con quái vật.

Grendel của John Gardner là một câu chuyện được kể lại từ góc nhìn của con quái vật. Điều làm nên sự xuất sắc của cuốn tiểu thuyết mỏng này là Grendel vừa là một triết gia, vừa là một con quái vật đúng nghĩa. Nó sống trong một hang động và sở hữu đầy đủ bản năng giết chóc, ăn thịt, sinh tồn. Đồng thời, nó cũng có một trí óc luôn suy tư về ý nghĩa - không ngừng tìm kiếm câu trả lời, nó muốn biết tất cả mọi thứ là vì điều gì.

Grendel hoang mang trước hành vi của con người, điều vừa khiến hắn say mê vừa khiến hắn ghê tởm, và hắn giận dữ với chính mình vì nhu cầu dõi theo họ.

Thơ ca là thứ duy nhất lay động hắn. Trong tiểu thuyết này, nhân vật Người kể chuyện (Shaper) có ý nghĩa quan trọng hơn cả Beowulf. Xét cho cùng, người anh hùng chỉ vĩ đại khi đối đầu với con quái vật xứng tầm. Grendel là một câu chuyện kể đầy suy ngẫm và đôi khi hài hước về con quái vật cổ xưa có thể đến bắt chúng ta bất cứ lúc nào, tốt nhất là trong bóng tối.

Cuốn tiểu thuyết không chỉ là một cách tiếp cận đầy năng lượng và thú vị đối với câu chuyện diệt quái vật nổi tiếng, mà còn là về hành trình tìm kiếm ý nghĩa hiện sinh của chúng ta.

Tam Quốc diễn nghĩa, La Quán Trung

Bìa cuốn Tam Quốc diễn nghĩa tập 1 bản tiếng Việt. Ảnh: Đông A.

Tam Quốc diễn nghĩa không chỉ là một tiểu thuyết lịch sử hoành tráng, mà còn là một trong những tiểu thuyết có ảnh hưởng nhất mọi thời đại. Nó đã định hình tư duy của người Trung Quốc về chiến tranh, quyền lực và ngoại giao trong nhiều thế kỷ, và các nhân vật trong đó vẫn tiếp tục chiếm một vị trí quan trọng trong trí tưởng tượng của con người ngày nay.

Tam Quốc vẫn là một tác phẩm kinh điển của những người kể chuyện dân gian chuyên nghiệp, giúp họ tái hiện lại kịch tính của trận chiến và thêm chút hài hước vào những nhân vật vĩ đại.

Lấy bối cảnh thế kỷ thứ III, tiểu thuyết này đề cập đến nhiều nhân vật và sự kiện lịch sử. Tác giả được cho là La Quán Trung, người sống vào thế kỷ 14. Toàn bộ cuốn tiểu thuyết dài 120 chương.

Tam Quốc diễn nghĩa là một tác phẩm kể chuyện trên quy mô vô cùng lớn. Câu chuyện bắt đầu khi triều đại nhà Hán (206 TCN-220 CN) đang đi đến hồi kết, nguy cơ nổi loạn rình rập và bọn cướp hoành hành như ong. Ba người đàn ông thề trung thành bảo vệ nhà Hán, kết tình huynh đệ.

Phần lớn nội dung tiểu thuyết xoay quanh vấn đề đức hạnh; làm thế nào để trở thành một vị tướng thành công và một người cai trị chính trực. Để đạt được một mục đích cao cả, cái giá nào phải trả?

Cả câu chuyện diễn ra thông qua các trận chiến và phục kích, liên minh và phản bội, mưu lược tinh vi toan tính phản công.

Người đọc sẽ được chứng kiến ​​chiến tranh với tất cả sự phức tạp của nó. Những vị tướng chỉ huy trên giấy tờ trích dẫn Tôn Tử nhưng lại không biết cách đối phó với thực tại trước mặt. Các nhân vật liên tục phải đối mặt với những câu hỏi không có câu trả lời dễ dàng: Làm thế nào để đối phó với những ý kiến ​​trái chiều từ chính các cố vấn của mình, hậu quả tiềm tàng của những hình phạt khắc nghiệt hay khoan dung, làm thế nào để đối xử với những đồng minh không đáng tin cậy hoặc những tin đồn nhằm gieo rắc sự ngờ vực…

Khi vận mệnh quân sự thăng trầm trong suốt tiểu thuyết, điều còn lại trong chúng ta là cảm nhận về tính chu kỳ của lịch sử.

The Tale of Princess Fatima, Warrior Woman

Bìa cuốn The Tale of Princess Fatima bản tiếng Anh. Ảnh: Penguin Classic.

The Tale of Princess Fatima (Truyện Công chúa Fatima) là một câu chuyện anh hùng hành động và phiêu lưu, được những người kể chuyện truyền miệng từ Cairo đến Marrakesh yêu thích. Bản dịch tiếng Anh là một tập sách mỏng, tuyển chọn các chương từ một sử thi dài kể về Công chúa Fatima (Al-amīra Dhāt al-Himma).

Toàn bộ sử thi trải dài khoảng 150 năm, bắt đầu từ cuối thế kỷ thứ 7, lấy bối cảnh ở bán đảo Ả Rập và vùng biên giới Ả Rập-Byzantine, ngày nay là biên giới Syria-Thổ Nhĩ Kỳ. Người ta cho rằng sử thi này có niên đại từ thế kỷ 12.

Mọi chuyện không khởi đầu tốt đẹp: Cha của Fatima thất vọng đến nỗi muốn giết cô ngay từ khi mới sinh vì cô không phải là con trai. Những người hầu đã can thiệp và nuôi dưỡng cô. Khi còn nhỏ, Fatima bị bắt cóc trong một cuộc đột kích, cô bị bắt chăn lạc đà và ngựa cho một bộ lạc đối địch.

Cô tự học võ thuật và cưỡi ngựa. Fatima là một tín đồ Hồi giáo ngoan đạo, ngoài ra, tất cả những gì cô muốn là trở thành một chiến binh.

Không quan tâm đến hôn nhân nhưng Fatima gặp phiền phức khi những kẻ cầu hôn đeo bám không ngừng. Cô cũng lập chiến công trên chiến trường trong những cuộc giao tranh bộ lạc, những trận chiến (và đôi khi là liên minh) với quân đội Byzantine.

Grettir's Saga

Bìa cuốn Gettir's Saga bản tiếng Anh. Ảnh: Amazon.

Iceland được cho là quốc gia in nhiều sách nhất và có nhiều tác giả xuất bản nhất trên thế giới tính theo đầu người. Từ rất lâu trước khi các sử thi được ghi chép lại, người Iceland đã nổi tiếng là những người kể chuyện bậc thầy.

Grettir's Saga là một câu chuyện về những kẻ ngoài vòng pháp luật, kể về cuộc đời của nhân vật phản anh hùng Grettir từ những năm tháng tuổi trẻ khó bảo, hay cãi vã với cha, đến khi trở thành một người đàn ông nổi tiếng về sức mạnh và lòng dũng cảm, và cuối cùng là một kẻ bị truy đuổi với tiền thưởng treo trên đầu.

Ban đầu, Grettir giành được sự ngưỡng mộ nhờ giúp đỡ người khác chống lại những kẻ cuồng bạo cướp bóc, anh ta tiêu diệt lũ quỷ lùn và quái vật, anh được săn đón vì đã ngăn chặn được những hiện tượng ma ám và xác sống.

Nhưng Grettir không phải là người dễ gần, với quá khứ bạo lực, cuối cùng anh ta bị kết án trở thành kẻ ngoài vòng pháp luật, có nghĩa là không ai có thể che chở hay giúp anh ta rời khỏi Iceland.

Điều khiến cuộc sống chạy trốn trở nên đặc biệt khó khăn đối với người đàn ông này là anh ta vô cùng sợ bóng tối. Thêm vào đó, một kẻ thù không đội trời chung với Grettir liên tục phái sát thủ truy đuổi anh ta, sử dụng những phương pháp ngày càng cực đoan hơn hòng kết liễu anh ta...

The Kushnameh

Bìa cuốn The Kushnameh.

The Kushnameh là một trường ca được rút ra từ truyền thống kể chuyện dân gian Ba ​​Tư, do Iranshah ibn Abu’l-Khayr ghi lại, dịch giả Kaveh L. Hemmat dịch sang tiếng Anh.

Kushnameh là một câu chuyện kỳ ​​ảo về một nhân vật phản anh hùng có ngà voi và tai voi. Được viết vào đầu thế kỷ 12, phong cách của bản dịch này gần giống với một sử thi, với văn phòng hùng hồn và thường có những câu từ rất đẹp.

Cốt truyện trải dài một cách sống động từ Hàn Quốc đến bán đảo Iberia, xuyên suốt thế giới thời Trung cổ. Tác phẩm bắt đầu bằng một câu chuyện lồng ghép, trong đó lời kể nằm trong một câu chuyện khác, giống trong Nghìn lẻ một đêm.

Trong câu chuyện lồng ghép này, Alexander Đại đế tình cờ bắt gặp bức tượng của Kush Ngà và tìm kiếm một ẩn sĩ có thể kể cho ông nghe về vị vua chiến binh này. Vì vậy, cùng với Alexander, người đọc được kể câu chuyện khác thường về một xã hội không tưởng và một chế độ chuyên chế, về những chiến binh cầm chùy, những mỹ nhân mặt trăng và những cố vấn trung thành.

Dõi theo hành trình trong truyện, di chuyển từ Besila (vương quốc Silla cổ đại của Hàn Quốc) đến dãy Pyrenees, chúng ta được nghe về người Nubia, người Ả Rập, người Hindu và người Thổ Nhĩ Kỳ, về nhiều thành phố và quốc gia trên đường đi, hầu hết vẫn quen thuộc với chúng ta ngày nay.

Trên nền những truyền thuyết cổ xưa, người đọc đặt ra những câu hỏi về bản chất và sự nuôi dưỡng, về bản chất thực sự của một con quái vật và liệu nó có thể được cải tạo hay không.

-----

Trong bài sử dụng tranh The Apotheosis of Homer của họa sĩ Jean Auguste Dominique Ingres. Tranh mô tả sự tôn vinh Homer - người hát rong, nhà thơ Hy Lạp vĩ đại.