Nâng cao chất lượng dân số toàn diện, hướng tới sự phát triển bền vững

Cán bộ Trạm Y tế xã Bình Minh tuyên truyền về chăm sóc sức khỏe sinh sản/KHHGĐ đối với hội viên phụ nữ xã. Ảnh: Minh Quang

Đổi mới nội dung tuyên truyền, vận động

Thời gian qua, công tác truyền thông, giáo dục về dân số được Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh phối hợp với các địa phương triển khai dưới nhiều hình thức như: Hội nghị, nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt câu lạc bộ, qua hệ thống Đài truyền thanh các phường, xã. Tháng 5/2026 vừa qua, Chi cục đã tổ chức hội nghị tập huấn cho hơn 1.600 cộng tác viên dân số trong tỉnh nhằm cập nhật kiến thức mới, nâng cao kỹ năng chuyên môn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác dân số trong giai đoạn hiện nay.

Đồng chí Tạ Thị Hoa, Chi cục trưởng Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh cho biết: Việc thường xuyên bồi dưỡng, cập nhật kiến thức và kỹ năng cho đội ngũ cộng tác viên dân số là yêu cầu cấp thiết để triển khai hiệu quả các chương trình dân số tại cơ sở, bởi đây là “cánh tay nối dài” trực tiếp đưa chính sách, kiến thức dân số đến từng hộ gia đình. Thông qua những nội dung được tập huấn, họ sẽ trở thành những tuyên truyền viên tích cực, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về chăm sóc sức khỏe sinh sản và cải thiện chất lượng dân số.

Tham gia tập huấn, chị Phạm Thị Huê, cộng tác viên dân số xã Bình Minh chia sẻ: Từ các nội dung được tập huấn, tôi đã có thêm kiến thức, kỹ năng để tiếp cận, tư vấn phù hợp với từng đối tượng, từng hoàn cảnh cụ thể. Đồng thời nâng cao khả năng truyền thông, vận động người dân thay đổi hành vi theo hướng tích cực. Qua đó, góp phần nâng cao nhận thức, kỹ năng cho người dân trong việc tự chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng tránh bệnh tật và lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp, an toàn và hiệu quả.

Năm 2025, Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh đã tổ chức hơn 100 hội nghị truyền thông, giáo dục thay đổi hành vi và hội nghị nói chuyện chuyên đề về chăm sóc sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, mất cân bằng giới tính khi sinh, lợi ích của tư vấn và khám sức khỏe trước khi kết hôn, lợi ích của sàng lọc trước sinh và sơ sinh… cho các nhóm đối tượng tại cộng đồng; tổ chức 56 buổi nói chuyện chuyên đề về chăm sóc sức khỏe sinh sản tại các trường THCS trong tỉnh.

Tại các xã, phường đã tổ chức hơn 350 cuộc truyền thông, vận động với hơn 30 nghìn lượt người tham dự; thực hiện hơn 900 cuộc truyền thông sự kiện, thu hút hơn 70 nghìn lượt người tham dự; tư vấn trực tiếp tại hộ gia đình cho trên 90 nghìn lượt người. 6 tháng đầu năm 2026, Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh đã tổ chức gần 250 lớp tập huấn với gần 30 nghìn người tham dự; 46 hội nghị tập huấn chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ xã, phường, trạm y tế và 4.482 cộng tác viên dân số tại 129 xã, phường; in ấn hơn 60 nghìn tờ gấp tuyên truyền về nâng cao chất lượng dân số, 58 nghìn tờ gấp tuyên truyền về bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, phòng, chống đuối nước trẻ em và cấp phát cho các UBND xã, phường phục vụ cho công tác tuyên truyền tại cơ sở... Qua đó đã đem đến cho người dân nhiều thông tin, kiến thức cần thiết về dân số/kế hoạch hóa gia đình (DS/KHHGĐ).

Phát triển mạng lưới, nâng cao chất lượng dịch vụ dân số

Thực hiện Chương trình củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ KHHGĐ, Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh đã phối hợp với Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh và các xã, phường tổ chức đợt cao điểm truyền thông, vận động, cung cấp dịch vụ DS/KHHGĐ và tình hình cung cấp dịch vụ KHHGĐ của trạm y tế. Kết quả năm 2025, gói dịch vụ KHHGĐ đã có 141.365/128.296 người sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại, đạt 110% chỉ tiêu kế hoạch năm. Tỷ lệ các cặp vợ chồng đang sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại ước đạt 64,3%. Gói dịch vụ phòng, chống viêm nhiễm đường sinh sản có 87.965 lượt phụ nữ khám, trong đó phát hiện và điều trị cho 31.638 phụ nữ; 100% phụ nữ mang thai đến trạm y tế được khám và cung cấp thông tin, tư vấn về chăm sóc trước, trong và sau khi sinh.

Bác sĩ Nguyễn Văn Ký, Trạm trưởng Trạm y tế xã Nghĩa Sơn cho biết: Công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe cho người dân, trong đó có công tác DS/KKHGĐ được Trạm y tế đẩy mạnh nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân về dân số và phát triển. Sau sáp nhập, Trạm y tế xã Nghĩa Sơn đảm nhiệm công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho gần 29 nghìn người dân.

Bình quân mỗi năm tại Trạm có hơn 18 nghìn lượt người được khám bệnh, trong đó có nhiều phụ nữ được khám thai, khám các bệnh phụ khoa, thực hiện các biện pháp KHHGĐ. Bên cạnh đó, phát huy vai trò của đội ngũ cộng tác viên dân số thường xuyên tham gia tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các biện pháp KHHGĐ, cung cấp các kiến thức cho phụ nữ mang thai, phụ nữ nuôi con nhỏ, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, phòng, chống dịch bệnh... góp phần đưa tỷ lệ phát triển dân số tự nhiên trên địa bàn xã là 0,87%...

Theo thống kê của Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh, đến tháng 6/2026, tổng tỷ suất sinh của phụ nữ trên địa bàn tỉnh đạt 2,3 con/1 phụ nữ; tỷ số giới tính khi sinh là 111,4 trẻ trai/100 trẻ gái, giảm so với năm 2025 là 111,7 trẻ trai/100 trẻ gái; thực hiện sàng lọc trước sinh cho 28.134 bà mẹ mang thai, đạt 51,9%, vượt 1,9% chỉ tiêu kế hoạch giao; sàng lọc sơ sinh cho 29.809 trẻ, đạt 60%; tuổi thọ trung bình đạt 75,4 tuổi...

Việc tích cực triển khai hiệu quả chương trình củng cố, phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ KHHGĐ có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe bà mẹ và trẻ em, giúp các gia đình chủ động trong sinh đẻ, có điều kiện nuôi dạy con tốt hơn, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững và thực hiện mục tiêu bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe sinh sản cho mọi người dân.