Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong thời đại số

Giờ học thực hành của sinh viên chuyên ngành du lịch, Trường Cao đẳng Thương mại và Du lịch Thái Nguyên.

Trong tiến trình phát triển kinh tế - xã hội, nguồn nhân lực luôn được xem là yếu tố trung tâm, quyết định sức mạnh nội tại và khả năng bứt phá của mỗi địa phương. Đối với Thái Nguyên, một trung tâm công nghiệp, giáo dục, đào tạo lớn của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc, việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chuyển đổi số, phát triển kinh tế tri thức và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng.

Để đạt được mục tiêu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tỉnh Thái Nguyên đã tập trung đầu tư nâng cao năng lực hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp (GDNN), gắn hoạt động đào tạo với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao được ưu tiên cho các ngành công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ hiện đại và kinh tế số.

Hiện toàn tỉnh có 56 cơ sở GDNN, với quy mô đào tạo thường xuyên hơn 120.000 học viên/năm. Nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường lao động, các cơ sở GDNN không ngừng đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng liên kết đào tạo với doanh nghiệp trong, ngoài nước.

Điểm nhấn trong đổi mới GDNN của tỉnh là việc điều chỉnh phương pháp đào tạo, 30% thời gian cho lý thuyết, 70% thời gian cho thực hành. Từ đó kỹ năng chuyên môn của học viên được tăng cường, khả năng thích ứng với công việc sau khi tốt nghiệp được nâng cao.

Nhờ tích cực đổi mới trong GDNN, học viên trở nên năng động hơn, ngay kỳ học cuối đã có thể tạo ra sản phẩm như thợ lành nghề. Nhiều học viên đã có thu nhập do doanh nghiệp chi trả theo sản phẩm trong kỳ thực hành tốt nghiệp. Đặc biệt sau tốt nghiệp, học viên tự tin hơn khi tham gia thị trường lao động.

Theo thống kê của các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh: Có hơn 94% học viên đáp ứng tốt yêu cầu của doanh nghiệp ngay sau tốt nghiệp. Hầu hết học viên được doanh nghiệp tuyển dụng đáp ứng tốt tại vị trí việc làm mà không phải đào tạo lại. Nhiều học viên đã tự tạo được việc làm mới ngay địa phương.

Những năm gần đây, các cơ sở GDNN đã linh hoạt mở rộng liên kết đào tạo nghề với các doanh nghiệp trong và ngoài nước. Nhờ đó, cơ sở GDNN giảm đầu tư chi phí xây dựng phòng thực hành, học viên được tiếp cận với công nghệ mới tại cơ sở sản xuất của doanh nghiệp.

Sau học nghề, anh Trần Văn Trung (ở xóm Hàng, xã An Khánh) đã tự tạo được việc làm mới tại địa phương.

Cùng với đổi mới phương pháp đào tạo, các cơ sở GDNN coi trọng việc cập nhật công nghệ mới, tích hợp kỹ năng số, ngoại ngữ và kỹ năng mềm vào chương trình đào tạo. Qua đó giúp người lao động nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng mở rộng và yêu cầu ngày càng cao.

Nhờ những nỗ lực đổi mới, hệ thống GDNN của tỉnh ngày càng thu hút đông đảo người học. Trong 5 năm gần đây công tác tuyển sinh hằng năm đều đạt và vượt chỉ tiêu, với khoảng 50.000 học sinh, sinh viên đăng ký theo học mỗi năm. Riêng năm 2024, các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh tuyển gần 53.500 chỉ tiêu; năm 2025 tăng lên gần 56.000 chỉ tiêu.

Dự báo xu hướng tự động hóa và trí tuệ nhân tạo tiếp tục tác động mạnh đến cơ cấu việc làm. Một số vị trí lao động giản đơn giảm, thay vào đó là nhu cầu về nhân lực có kỹ năng phân tích dữ liệu, vận hành hệ thống công nghệ, quản lý chuỗi cung ứng, phát triển các nền tảng số gia tăng.

Chính vì thế, việc trang bị kỹ năng mềm, kỹ năng số và tinh thần học tập suốt đời cho người lao động trở thành yêu cầu tất yếu. Đây cũng là hướng đi mà tỉnh Thái Nguyên đang tập trung triển khai nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nguồn nhân lực địa phương.

Cao Nguyên