Nâng cao giá trị kinh tế của nông sản địa phương qua 'chợ số'

Đánh thức tiềm năng

Xã Bình Minh có lợi thế về hạ tầng thương mại khi trên địa bàn có Chợ đầu mối Nam Hà Nội. Đây là điều kiện thuận lợi để kết nối cung - cầu, đưa các sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP và hàng hóa đặc trưng của địa phương đến gần hơn với doanh nghiệp, nhà phân phối và người tiêu dùng.

Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào các kênh phân phối truyền thống, thị trường của nông sản và sản phẩm địa phương vẫn có những giới hạn nhất định. Trong bối cảnh kinh tế số ngày càng phát triển, Bình Minh đang từng bước thay đổi cách tiếp cận, đưa những sản phẩm vốn quen thuộc trên thị trường truyền thống lên các nền tảng số, qua đó mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng và từng bước hình thành những tệp khách hàng tiềm năng.

Một trong những cách làm được địa phương đẩy mạnh là bán hàng qua livestream. Chỉ riêng trong tháng 8-2026, xã Bình Minh đã tổ chức 3 phiên bán hàng trực tuyến, giới thiệu trực tiếp các sản phẩm đặc trưng đến người tiêu dùng. Không gian bán hàng từ chợ, cửa hàng được mở rộng lên môi trường số, nơi người mua có thể tìm hiểu, trao đổi và đặt hàng ngay trong quá trình theo dõi.

Tại các phiên livestream, nhiều sản phẩm đặc trưng của xã như: ô mai, bánh cuốn Thanh Lương... được giới thiệu sinh động, hấp dẫn.

Trải nghiệm này được chị Nguyễn Thị Quý (thôn Khê Tang) cảm nhận rõ khi tham gia phiên livestream của xã Bình Minh ngày 22-8. Đặt mua sản phẩm mơ tươi xào gừng chua ngọt với giá 60.000 đồng, chị Quý cho biết, chỉ với chiếc điện thoại, chị có thể trực tiếp trao đổi, tìm hiểu sản phẩm và kết nối với cơ sở sản xuất. Đơn hàng sau đó được chuyển về tận nhà, mang lại sự thuận tiện trong mua sắm.

Khai thác các nền tảng số để quảng bá sản phẩm không chỉ giúp địa phương có thêm “đầu ra” mà đây còn là cơ hội để định vị thương hiệu, mở rộng thị trường và gia tăng giá trị. Ảnh: T.Liễu

Không chỉ ở Bình Minh, việc đưa sản phẩm đặc trưng lên môi trường số cũng đang được triển khai tại xã Tam Hưng. Thông qua các kênh như: Facebook, YouTube, TikTok... các sản phẩm làng nghề từng chủ yếu được biết đến trong phạm vi địa phương lại có thêm cơ hội tiếp cận khách hàng ở những không gian rộng hơn.

Đáng chú ý, các sản phẩm đồ gỗ của làng nghề điêu khắc Dư Dụ qua những buổi livestream, đều được giới thiệu trực tiếp đến người xem, không chỉ bằng hình ảnh sản phẩm mà còn bằng câu chuyện về nghề và người làm nghề.

Anh Đinh Công Thành (xã Hòa Xá) cho biết, qua theo dõi một buổi livestream trên Facebook, anh đặc biệt ấn tượng với các sản phẩm của làng nghề điêu khắc Dư Dụ. Theo anh Thành, cách dẫn dắt câu chuyện của những người thợ cùng những đường nét chạm khắc tinh tế, thể hiện sự khéo léo, tâm huyết và công phu là yếu tố khiến anh bị cuốn hút và theo dõi livestream đến cuối chương trình.

Nâng cao giá trị kinh tế

Từ việc mở rộng thị trường, đưa sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng, môi trường số đang tạo thêm dư địa để nông sản, sản phẩm làng nghề gia tăng giá trị. Đây cũng là hướng đi được Hà Nội xác định trong quá trình phát triển thương mại điện tử, từng bước đưa phương thức kinh doanh này trở thành một phần của hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Cụ thể, theo Kế hoạch số 84/KH-UBND ngày 5-3-2026 về phát triển thương mại điện tử trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026-2030, Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030, doanh thu bán lẻ thương mại điện tử chiếm khoảng 17-20% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng; 80% dân số tham gia mua sắm trực tuyến và 80% giao dịch thương mại điện tử được thanh toán không dùng tiền mặt.

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, Thành phố xác định việc hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận các sàn thương mại điện tử; đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá và đưa sản phẩm lên các nền tảng số là những giải pháp quan trọng.

Thực tế cho thấy, với các sản phẩm nông nghiệp, làng nghề và OCOP, việc quảng bá rộng rãi trên môi trường số không chỉ là phương thức tiêu thụ mới mà còn mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu và tiếp cận những thị trường trước đây khó vươn tới.

Thương hiệu “mật ong Kim Sơn” tại xã Đoài Phương khi mở rộng thị trường góp phần nâng cao thu nhập cho người dân. Ảnh: Đ.Luyện

Câu chuyện của “mật ong Kim Sơn” tại xã Đoài Phương cho thấy rõ hơn hướng đi này. Từ nghề nuôi ong mang tính nhỏ lẻ, các hộ dân nơi đây đã liên kết sản xuất thông qua Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Kim Sơn. Hiện hợp tác xã có 30 hộ thành viên với khoảng 2.500 đàn ong. Sản phẩm mật ong Kim Sơn đã được công nhận OCOP 3 sao của thành phố Hà Nội và đang được quảng bá trên môi trường số, qua đó từng bước mở rộng thị trường, xây dựng thương hiệu và góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Đoài Phương Trần Anh Tuấn, thực hiện Chương trình OCOP giai đoạn 2026-2030, địa phương phấn đấu đến năm 2030 có từ 25-30 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên. Cùng với nâng cao chất lượng sản phẩm, xã sẽ hỗ trợ các chủ thể nâng cao kỹ năng tiếp thị, quảng bá và đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử.

Ở những địa bàn có thế mạnh về sản phẩm nghề, yêu cầu này cũng ngày càng rõ nét. Chủ tịch UBND phường Tùng Thiện Nguyễn Viết Đạt cho rằng, bên cạnh nâng cao chất lượng, việc khai thác hiệu quả các nền tảng số sẽ giúp sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng thuận lợi hơn, đồng thời mở thêm cơ hội kết nối giữa sản xuất, thương mại và du lịch.

Như vậy, giá trị của chuyển đổi số đối với nông sản và sản phẩm địa phương không chỉ gói gọn ở đơn hàng được bán qua mạng. Đằng sau mỗi phiên livestream, gian hàng trực tuyến hay nội dung quảng bá trên mạng xã hội là khả năng mở rộng thị trường, nhận diện nhu cầu người tiêu dùng và từng bước hình thành thương hiệu vùng miền. Đây chính là dư địa để những sản phẩm bước ra khỏi thị trường truyền thống và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của kinh tế số.