Nâng cao kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ em trong môi trường học đường

Một tiết học về giáo dục kĩ năng phòng chống bạo lực học đường tại trường Tiểu học Phú Châu, xã Vật Lại. Ảnh: Thái Trọng

Đồng hành cùng các nhà trường, các Sở, ngành và lực lượng Công an Thủ đô cũng đang triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm chung tay bảo vệ trẻ em trước những nguy cơ của bạo lực học đường và xâm hại trẻ em.

Năm học 2025-2026, Trường Tiểu học Phú Châu có 768 học sinh. Ngay từ đầu năm học, nhà trường đã tập trung tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật cho học sinh, đặc biệt là các nội dung liên quan đến phòng, chống bạo lực học đường. Nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch tuyên truyền với hình thức sáng tạo, linh hoạt thông qua các môn học và hoạt động trải nghiệm. Từ những tình huống gần gũi trong cuộc sống, học sinh được hướng dẫn kỹ năng ứng xử, biết nói lời xin lỗi, biết chia sẻ và giúp đỡ bạn bè.

Công an thành phố tổ chức tuyên truyền pháp luật về phòng chống xâm hại và bạo lực học đường tại trường Tiểu học Dịch Vọng B, phường Nghĩa Đô. Ảnh: Thành Công

Em Nguyễn Phúc Châu, học sinh Trường Tiểu học Phú Châu, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội chia sẻ: “Trường con mỗi tuần được học một tiết kỹ năng sống. Kỹ năng sống này giúp con giao tiếp với bạn bè được nhiều hơn, tự tin hơn và xử lý các tình huống nhanh hơn”.

Em Nguyễn Phúc Châu, học sinh Trường Tiểu học Phú Châu, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội chia sẻ Ảnh: Thái Trọng

Bên cạnh đó, Phòng Tham vấn tâm lý học đường đã trở thành địa chỉ tin cậy để học sinh tìm đến khi gặp khó khăn trong học tập hoặc phát sinh mâu thuẫn với bạn bè.

Thầy Nguyễn Trí Sang, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phú Châu, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội chia sẻ với phóng viên. Ảnh: Thái Trọng

Thầy Nguyễn Trí Sang, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phú Châu, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội cho biết: “Nhà trường có Phòng Tham vấn học đường nhằm mục đích tư vấn cho những em bị tác động tâm lý bởi các yếu tố ngoại cảnh như gia đình, xã hội hoặc những vấn đề từ chính bản thân học sinh. Có những trường hợp, nhà trường đã vận dụng kỹ năng sư phạm, nắm bắt tâm lý để giải quyết hiệu quả. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống nên những năm qua tình trạng bạo lực học đường đã giảm đáng kể”.

Tại Trường THCS Thái Hòa, Phòng Tham vấn tâm lý không chỉ giúp học sinh giải tỏa áp lực học tập mà còn hỗ trợ tháo gỡ những khúc mắc trong quan hệ bạn bè, góp phần hạn chế các hành vi lệch chuẩn ngay từ sớm.

Cô Phùng Thị Thanh Hường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Hòa, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội. Ảnh: Thành Công

Cô Phùng Thị Thanh Hường, Hiệu trưởng Trường THCS Thái Hòa, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội cho biết: “Theo các nhà khoa học, độ tuổi học sinh THCS là giai đoạn chuyển tiếp lên vị thành niên và trưởng thành. Đây là giai đoạn nhạy cảm nhất trong cuộc đời mỗi con người, đồng thời cũng là thời điểm dễ phát sinh các rối nhiễu tâm lý. Nhận thức rõ điều đó, Trường THCS Thái Hòa luôn xác định tham vấn tâm lý học đường là một trong những nội dung đặc biệt quan trọng đối với học sinh”.

Tương tự, Trường THCS Vật Lại cũng xác định giáo dục kỹ năng sống và phòng, chống bạo lực học đường là nhiệm vụ trọng tâm.

Thầy Quách Danh Tuyên, Hiệu trưởng Trường THCS Vật Lại, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội . Ảnh: Thái Trọng

Thầy Quách Danh Tuyên, Hiệu trưởng Trường THCS Vật Lại, xã Vật Lại, thành phố Hà Nội cho biết: “Chúng tôi xác định giáo dục kỹ năng sống và phòng, chống bạo lực học đường là nhiệm vụ quan trọng của nhà trường. Trên cơ sở đó, nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng sống và chủ động lồng ghép vào các môn học cũng như các hoạt động giáo dục như môn Giáo dục công dân, các tiết trải nghiệm, sinh hoạt dưới cờ...”.

Không chỉ tập trung vào công tác giáo dục trong nhà trường, việc chủ động phòng ngừa còn được các Sở, ngành của thành phố phối hợp triển khai dưới nhiều hình thức phong phú. Nổi bật là các chương trình tuyên truyền được xây dựng theo hình thức sân khấu hóa, tái hiện những tình huống sát với thực tế như bị người lạ tiếp cận, dụ dỗ hoặc bắt cóc.

Thông qua các hoạt động này, gần 2.000 học sinh Trường Tiểu học Dịch Vọng B đã được trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ, cách từ chối trước các hành vi xấu cũng như kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ từ thầy cô, gia đình và những người xung quanh. Những tình huống cụ thể, sinh động giúp học sinh dễ hiểu, dễ nhớ và chủ động hơn trong việc tự bảo vệ bản thân.

Đại úy Ngô Quang Diệm, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát cơ động - CATP Hà Nội trong môht buổi tuyên truyền. Ảnh: Thành Công

Đại úy Ngô Quang Diệm, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Phòng Cảnh sát cơ động - CATP Hà Nội cho biết: “Chúng tôi mong muốn giúp các em học sinh nâng cao nhận thức, trang bị thêm kiến thức và đặc biệt là kỹ năng xử lý tình huống để tự bảo vệ bản thân cũng như hỗ trợ bạn bè khi xảy ra xô xát hoặc gặp nguy hiểm. Đây không chỉ là nhiệm vụ mà còn là trách nhiệm chung, là tình cảm của lực lượng Công an Thủ đô dành cho thế hệ mầm non tương lai của đất nước”.

Ngoài việc chăm chú theo dõi, nhiều học sinh còn trực tiếp tham gia xử lý các tình huống ngay trên sân khấu. Với các em, những buổi tuyên truyền không chỉ là hoạt động ngoại khóa mà còn là những bài học thực tế, gần gũi và dễ áp dụng trong cuộc sống.

Cô Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Dịch Vọng B, phường Nghĩa Đô, thành phố Hà Nội cho biết: “Việc tuyên truyền, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là nhiệm vụ rất quan trọng. Đây là những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống hiện nay, nhất là trong bối cảnh các hiện tượng bắt cóc hoặc xâm hại trẻ em vẫn diễn biến phức tạp, trong đó học sinh tiểu học là nhóm đối tượng dễ bị tác động”.

Không chỉ dừng lại ở hoạt động truyền thông và tập huấn, công tác rà soát, thu thập và quản lý trẻ em cũng được các địa phương trên địa bàn thành phố thực hiện nền nếp, làm cơ sở xây dựng các kế hoạch hỗ trợ, can thiệp và giúp đỡ trẻ em. Hiện nay, 100% trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt được chăm sóc, trợ giúp bằng nhiều hình thức khác nhau; 100% trẻ em bị xâm hại hoặc bạo lực khi được phát hiện đều được can thiệp, tư vấn và hỗ trợ kịp thời, hiệu quả. Điều này thể hiện rõ sự chủ động của các cơ quan chức năng và hệ thống bảo vệ trẻ em trên địa bàn thành phố.

Có thể thấy, xây dựng môi trường học đường an toàn không chỉ là trách nhiệm của riêng ngành Giáo dục mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Khi trẻ em được trang bị kỹ năng sống, kỹ năng tự bảo vệ bản thân và nhận được sự quan tâm, đồng hành kịp thời từ gia đình, nhà trường và xã hội, các em sẽ thêm tự tin để phát triển toàn diện, trở thành những công dân có ích cho Thủ đô và đất nước.