Nâng cao năng lực cho cán bộ cấp xã: Cần nhân sự chuyên môn sâu

Tuy nhiên, từ thực tiễn hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương cấp xã vẫn đang thiếu đội ngũ cán bộ có chuyên môn sâu, nhất là trong các lĩnh vực quan trọng như: đất đai, xây dựng, tài chính, giáo dục.

Điểm nghẽn giải ngân vốn đầu tư công ở cấp xã

Trong 6 tháng đầu năm 2026, tốc độ giải ngân vốn đầu tư công toàn thành phố đạt 41%. Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út cho rằng: Mặc dù kết quả chưa đạt như kỳ vọng của lãnh đạo thành phố nhưng lại cao hơn nhiều so với bình quân chung của cả nước. Đặc biệt, tỷ lệ này tăng 22,6% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy sự lãnh đạo, chỉ đạo rất quyết liệt của Thường trực Thành ủy, cùng sự nỗ lực trong điều hành của UBND thành phố và các sở, ngành, địa phương.

Cán bộ, công chức phường Trảng Dài khảo sát quy hoạch xây dựng trên địa bàn phường. Ảnh: Công Nghĩa

Tuy nhiên, kết quả giải ngân vốn đầu tư công chung của toàn thành phố vẫn chưa thực sự đồng đều giữa nguồn vốn cấp thành phố và cấp xã. Trong khi 31 chủ đầu tư do cấp thành phố quản lý đạt tỷ lệ giải ngân 51,8% trong 6 tháng đầu năm 2026, thì khối cấp xã mới chỉ đạt 21,2%. Trong tổng số 95 phường, xã thì mới có 42 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân cao hơn mức trung bình của thành phố, 53 địa phương còn lại có kết quả thấp hơn.

Theo UBND thành phố, năm 2026 là năm đầu tiên thực hiện phân bổ vốn đầu tư công trực tiếp cho cấp xã với số tiền hơn 6,3 ngàn tỷ đồng (chiếm khoảng 1/4 tổng nguồn vốn toàn thành phố). Dù vậy, tính đến ngày 30-6, cấp xã mới chỉ giải ngân được hơn 1,3 ngàn tỷ đồng. Việc giải ngân chậm ở cấp cơ sở đã ảnh hưởng không nhỏ đến tỷ lệ bình quân chung của toàn thành phố. Vì thế, lãnh đạo thành phố nhận định, nếu cấp xã phấn đấu đưa mức giải ngân này lên khoảng 41%, thì toàn thành phố đã có thể đạt tỷ lệ hơn 50% ngay trong nửa đầu năm nay.

Qua công tác kiểm tra, đôn đốc tại các địa phương, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Văn Út đánh giá: Vẫn còn một số phường, xã lúng túng trong việc xác định danh mục đầu tư công, dẫn đến chưa đưa kịp vào nghị quyết của HĐND cấp xã để làm cơ sở phân bổ vốn. Đến khi được phân bổ vốn lại cần thêm nhiều thời gian chuẩn bị các thủ tục. Riêng với những dự án vướng về bồi thường, giải phóng mặt bằng thì tiến độ càng chậm, kéo theo việc chậm giải ngân nguồn vốn.

Bên cạnh đó, do hạn chế về năng lực quản lý dự án, ở một số địa phương xuất hiện tình trạng dàn trải trong bố trí, phân bổ vốn đầu tư. Lãnh đạo UBND thành phố nêu ví dụ: Có xã được phân bổ 50 tỷ đồng vốn đầu tư công nhưng lại chia nhỏ cho 20-30 công trình. Điều này gây tốn thời gian hoàn thiện hồ sơ, bởi dự án lớn hay nhỏ thì quy trình chuẩn bị hồ sơ gần như nhau nhưng căn bản là hiệu quả sẽ kém. Do đó, UBND thành phố đã có chỉ đạo các địa phương phải tập trung nguồn vốn cho những dự án trọng điểm, có tính lan tỏa cao. Các sở, ngành phải tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ cấp xã sử dụng hiệu quả nguồn vốn, đảm bảo tiến độ giải ngân và đưa công trình vào khai thác đúng kế hoạch đề ra.

Tiếp tục rà soát, tăng cường nhân sự chuyên môn

Sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố Đồng Nai đã ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực trên các lĩnh vực, được minh chứng bằng những kết quả và con số ấn tượng. Cụ thể, tăng trưởng GRDP năm 2025 đạt 9,63%, thu ngân sách vượt mốc 100 ngàn tỷ đồng. Nhiều chỉ số liên quan đến hiệu lực, hiệu quả vận hành bộ máy được cải thiện rõ nét; đặc biệt chỉ số cải cách hành chính đã vươn lên thứ 3/34 tỉnh, thành. Tiếp nối đà phát triển đó, 6 tháng đầu năm 2026, GRDP đạt 9,81%, thu ngân sách đạt khá.

Cán bộ xây dựng phường Trảng Dài vận động một người dân bàn giao mặt bằng triển khai dự án đường Nguyễn Thái Học.

Bên cạnh những kết quả đạt được, thành phố Đồng Nai cũng thẳng thắn nhìn nhận các tồn tại để tiếp tục hoàn thiện, tạo sức mạnh tổng lực cho sự phát triển. Theo đó, thời gian qua, Thường trực Thành ủy đã tăng cường làm việc với các địa phương về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, công tác xây dựng Đảng và chính quyền. Ban Thường vụ Thành ủy cũng kiên quyết điều động, luân chuyển, sắp xếp lại nhân sự ở cấp xã, kịp thời thay thế những cán bộ không đảm bảo năng lực và hiệu quả công tác.

Theo Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Phú Lại Thế Thông, khi tiến hành sắp xếp bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp, xã được bố trí đủ số lượng cán bộ theo vị trí việc làm nhưng thực tế lại hụt những nhân tố có chuyên môn sâu, nhất là trên lĩnh vực đất đai, quy hoạch và hạ tầng xây dựng. Ông Lại Thế Thông chia sẻ: Khi thiếu cán bộ tài chính có chuyên môn sâu, việc tham mưu phân bổ ngân sách gặp nhiều khó khăn vì đây là lĩnh vực đòi hỏi nghiệp vụ và kinh nghiệm.

Đồng tình với những khó khăn trên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Thành Lâm Hữu Tú cho biết: Xã hiện có đủ nhân sự nhưng chất lượng chuyên sâu vẫn là một bài toán khó, đặc biệt ở các mảng trọng điểm về phát triển kinh tế. Hạn chế về chuyên môn khiến nhiều cán bộ lúng túng khi xử lý hồ sơ đầu tư, đất đai; phải xin ý kiến nhiều nơi nên ảnh hưởng tiến độ công việc.

Cùng chung trăn trở, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Xuân Hòa Tạ Quang Trường kiến nghị: Các sở, ngành tăng cường hướng dẫn, hoặc xem xét biệt phái cán bộ giỏi về hỗ trợ cơ sở nhằm đáp ứng khối lượng công việc của các dự án trọng điểm đang triển khai trên địa bàn.

Trong khi đó, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phước An Đỗ Huy Khánh cho hay: Khi thực hiện sáp nhập, sắp xếp lại các xã của huyện Nhơn Trạch (trước đây), địa phương có nhiều thuận lợi về mặt nhân sự. Theo đó, xã Phước An được điều động nhiều cán bộ nguyên là trưởng, phó phòng và chuyên viên các ban, ngành cấp huyện (trước đây) về công tác. Tuy nhiên, để phát huy tối đa hiệu quả bộ máy, thời gian tới xã sẽ tiếp tục rà soát, phân công lại nhiệm vụ cho phù hợp với năng lực và sở trường của từng cán bộ.