Nâng cao năng lực nhờ dữ liệu số

Ông Trần Văn Tương (người đứng), Giám đốc Công ty TNHH Nhà đẹp Quảng Nam luôn yêu cầu người lao động khi khai thác dữ liệu số cần cẩn trọng, kiểm chứng thông tin trước khi đưa ra quyết định. Ảnh: PHAN VINH

Thay đổi cách vận hành

Trong bối cảnh dữ liệu được nhìn nhận như một dạng “tài sản mềm” có thể tạo ra giá trị lâu dài, nhiều doanh nghiệp nhỏ bắt đầu chuyển từ cách quản lý dựa trên kinh nghiệm sang khai thác dữ liệu một cách có hệ thống.

Ông Trần Quang Vũ, Giám đốc Công ty TNHH Quà tặng Quang Vũ (phường Tam Kỳ) cho biết, trước đây dữ liệu khách hàng của doanh nghiệp chủ yếu chỉ dừng ở những thông tin cơ bản được lưu trữ rời rạc trên Excel hoặc các phần mềm đơn giản, việc phân tích hành vi mua sắm phần lớn dựa vào quan sát cá nhân, còn dữ liệu thị trường muốn có thì phải mua với chi phí cao hoặc tự khảo sát thủ công, vừa tốn nguồn lực vừa không theo kịp biến động thực tế.

Theo ông Vũ, AI cho phép phân khúc khách hàng trong thời gian ngắn, nhận diện nhóm khách có khả năng quay lại hoặc có dấu hiệu rời bỏ, đồng thời hỗ trợ thu thập dữ liệu qua các kênh tương tác như chatbot. Các nền tảng phân tích còn có thể tổng hợp thông tin từ mạng xã hội, đánh giá người dùng để nhận diện xu hướng tiêu dùng theo thời gian thực, giúp doanh nghiệp điều chỉnh sản phẩm và chiến lược bán hàng.

Ở lĩnh vực xây dựng dân dụng, ông Trần Văn Tương, Giám đốc Công ty TNHH Nhà đẹp Quảng Nam (phường Bàn Thạch) cho rằng, việc khai thác dữ liệu bằng AI giúp doanh nghiệp cải thiện đáng kể khả năng kiểm soát chi phí và rút ngắn thời gian tiếp cận khách hàng, những yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh. Trước đây, việc tìm kiếm khách hàng phụ thuộc nhiều vào quan hệ cá nhân hoặc quảng cáo diện rộng, trong khi quá trình tư vấn thường kéo dài do phải thiết kế lại phương án theo từng yêu cầu riêng, còn khâu bóc tách vật tư chủ yếu làm thủ công trên bản vẽ 2D nên dễ phát sinh sai sót.

Khi áp dụng AI, doanh nghiệp có thể phân tích sở thích khách hàng thông qua hành vi trên nền tảng số để chuẩn bị phương án phù hợp ngay từ đầu, đồng thời sử dụng các công cụ tạo hình ảnh để đưa ra nhiều phương án thiết kế ngay trong buổi làm việc đầu tiên, rút ngắn thời gian ra quyết định.

Trong sản xuất và thi công, AI hỗ trợ bóc tách khối lượng vật tư với độ chính xác cao, đồng thời tối ưu cách sử dụng nhằm giảm hao hụt, còn ở công trường, các ứng dụng phân tích hình ảnh giúp theo dõi tiến độ và chất lượng công việc sát thực tế hơn. “Chỉ cần tiết kiệm một phần nhỏ chi phí vật tư hoặc rút ngắn thời gian triển khai, doanh nghiệp đã có thêm dư địa để duy trì lợi nhuận trong bối cảnh cạnh tranh cao”, ông Tương nhận định.

Hiệp hội Dữ liệu quốc gia mong muốn Đà Nẵng sẽ là nơi thí điểm xây dựng "Thành phố dữ liệu" đầu tiên tại Việt Nam. Ảnh: VĂN HOÀNG

Cần kiểm chứng dữ liệu ảo

Trong quá trình đưa dữ liệu số từ AI vào vận hành, nhiều doanh nghiệp nhỏ cũng nhận ra rằng, hiệu quả phụ thuộc vào cách sử dụng và khả năng thích ứng của chính doanh nghiệp.

Ông Trần Quang Vũ cho biết, hạn chế phổ biến nhất hiện nay nằm ở chất lượng dữ liệu đầu vào, khi phần lớn dữ liệu vẫn còn phân tán, thiếu chuẩn hóa, từ file Excel đến ghi chép thủ công, dẫn đến việc khi đưa vào AI dễ tạo ra kết quả sai lệch, kéo theo những quyết định thiếu chính xác.

“Nếu dữ liệu ban đầu đã sai thì mọi phân tích phía sau đều không còn ý nghĩa, vì vậy cần bắt đầu từ việc làm sạch dữ liệu và xây dựng quy trình nhập liệu rõ ràng trước khi nghĩ đến ứng dụng công nghệ. Đồng thời chúng ta cũng cần lưu ý thêm về hiện tượng “ảo giác” của AI, khi các công cụ có thể đưa ra những thông tin nghe hợp lý nhưng lại không phù hợp với tiêu chuẩn thực tế. Vì vậy, mọi kết quả từ AI đều cần được kiểm chứng bởi người có chuyên môn, bởi đây chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm của con người trong các quyết định quan trọng”, ông Vũ nói.

Trong khi đó, ông Trần Văn Tương nhấn mạnh yếu tố bảo mật dữ liệu và sở hữu trí tuệ, đặc biệt với các doanh nghiệp có sản phẩm thiết kế hoặc dữ liệu khách hàng quan trọng, khi việc đưa thông tin lên các nền tảng AI công cộng có thể dẫn đến nguy cơ rò rỉ.

Bên cạnh đó, vấn đề nhân sự cũng đặt ra yêu cầu mới, khi việc khai thác AI đòi hỏi người sử dụng phải có kỹ năng đặt câu hỏi, hiểu giới hạn của công cụ và biết cách kiểm chứng kết quả. Nhiều doanh nghiệp đã lựa chọn đào tạo đội ngũ hiện có, bắt đầu từ những công đoạn đơn giản rồi mở rộng dần thay vì đầu tư lớn ngay từ đầu.

Ông Vũ Tuấn Anh, chuyên gia chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng, doanh nghiệp cần xác định rõ nhu cầu thực tế trước khi lựa chọn công cụ, đồng thời xây dựng thói quen ra quyết định dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính, qua đó từng bước hình thành một cách vận hành ổn định.